Antonio Morato (1903-1989) - Composizione con Volti

ΑΥΤΟΡΟΣ

Αντόνιο Μοράτο (Este, 17 Μαρτίου 1903 – Παδόβα, 13 Μαρτίου 1989) διαμορφώθηκε στη ζωντανή Παδόβα της δεκαετίας του 1920 έξω από τους παραδοσιακούς ακαδημαϊκούς δρόμους. Αρχικά κοντά στις τάσεις της «Εικοστής», διακρίθηκε για μια έντονη εικονική ευαισθησία που βασιζόταν σε μια ενστικτώδη προσχώρηση στην πραγματικότητα. Του άρεσε μάλιστα να ονομάζει τους καλλιτέχνες « ζώα με γυαλιά », ικανούς να διακρίνουν εκ των προτέρων αυτό που κυκλοφορούσε στην ατμόσφαιρα. Στις πρώτες του πινακοθήκες, αφιερωμένες σε νεκρές φύσεις, προσωπεία και τοπία, συνέδυσε μια γνήσια λαϊκή ψυχή με απόλυτη μορφολογική και συνθετική φροντίδα.

Μετά τον πόλεμο, η γλώσσα του εξελίχθηκε υιοθετώντας τις χωρικές αποσυνθέσεις του Πικάσο και το χρωματισμό του Ματίς, για να καταλήξει, από τα τέλη της δεκαετίας του ’50, σε μια περισσότερο ιδιωτική και αποκηρυγμένη παραγωγή. Αποφεύγοντας τις μόδες της εποχής, η αργή φάση του απέκτησε πιο εσωστρεφείς τόνους: ο πρωτόγονος ερωδιές στοπίο της Βενετίας άφησε τη θέση του σε μια ζωγραφική που εξέφραζε έναν αισθητά ενοχλητικό ενθουσιασμό για την προώθηση της αστικοποίησης και του βιομηχανικού πολιτισμού. Τα τυπικά θέματα του έγιναν έτσι μέσω μιας πιο λιτής και ουσιαστικής χρωματικής εφαρμογής, διατηρώντας το χρώμα ως κεντρικό στοιχείο στη δομή των όγκων.

Τεχνικά, πέρα από έναν ικανοτατικό ζωγράφο ιπποστολίου που μπορεί να κινείται από λάδια μέχρι χρήση παστέλ, ο Morato ήτο ένας εξαίρετος φρέσκα ς. Μεταξύ των δημόσιων έργων του ξεχωρίζουν οι διακοσμήσεις της «Αίθουσα των φοιτητριών» στο Παλάτσο ντελ Μπό και οι τοιχογραφικοί κύκλοι, συμπεριλαμβανομένης της «ΟΔΟΣ ΣΙΩΠ», στην Παδοβεδική Εκκλησία της Ιεραρχίας της Αγίας Οικογένειας (1939-1940). Σήμερα τα έργα του, πολύτιμη μαρτυρία ολόκληρου του φάσματος της στιλιστικής του καμπύλης, διατηρούνται και αξιολογούνται στις δημοτικές συλλογές της πόλης της Παδόβας και αποτελούν μέρος από περίφημες ιδιωτικές συλλογές, επιβεβαιώνοντας τη σημασία αυτού του πρωτότυπου και μοναχικού ερμηνευτή του Πανού 20ου αιώνα.

«Σύνθεση με Πρόσωπα», τεχνική ανάμειξη σε σανίδι, 80x70 εκ., χρονολογείται στα χρόνια ’60, αν και το έργο δεν φέρει υπογραφή, αποτελεί βεβαίωση ότι πρόκειται για χειρόγραφο του Morato, τόσο από σύγκριση όσο και από προέλευση, καθώς προέρχεται από τους κληρονόμους του ίδιου του ζωγράφου. Παρέχεται κανονικό πιστοποιητικό γνησιότητας και προέλευσης.

Στο έργο ο Antonio Morato δίνει ζωή σε μια υποβλητική μεταπροπτική όραση, αιωρούμενη ανάμεσα στον περιορισμένο χώρο του ατελιέ και στη σκηνή της μνήμης. Η σκηνή κυριαρχείται από μια μεγάλη ορθογώνια κατασκευή που στηρίζεται σε δύο κολώνες, δυνατόν να θεωρηθεί ως παραπέλα ή θεατρική φάρμακα ή σαν ένας καμβάς σε σκελετό που υψώνεται μέσα σε ένα άδειο περιβάλλον. Εντός αυτών των ορίων εκτυλίσσεται ένας πυκνός καλειδοσκοπικός εικονικός ρυθμός: κατά μήκος της αριστερής άκρης εμφανίζεται η μελαγχολική φιγούρα μιας μάσκας παραπλήσιας με έναν Πιέρο, αναγνωρίσιμη από το φωτεινό πρόσωπο με τα μισάνοιχτα μάτια, το καπέλο και την λευκή ενδυμασία διακεκομμένη με μεγάλες μαύρες κουμπιά· δεξιά προβάλλουν άλλες φιγούρες σκαλισμένες στο πράσινο, ομοιώματα ή αποκαλύψεις βουτηγμένες στη σιωπή. Στο κέντρο, ανάμεσα σε γεωμετρικά θραύσματα, ρυθμικά ίχνη σε ροζ φόντο και αφηρημένες φλόγες, μια μορφή κίτρινο-πράσινο ομοιάζει να κινείται μέχρι να ξεχειλίσει πέρα από το κάτω όριο του πάνελ, χύνοντας πάνω στο δάπεδο κάτω από αυτό, πλάι σε μικρές λαβές χρωμάτων.

Ο συνθετικός σχεδιασμός στηρίζεται σε μια λεπτή αντίθεση ανάμεσα στην αυστηρή ορθογώνια διαμόρφωση του εξωτερικού χώρου — διακριτή από τη οριζόντια ζώνη του εδάφους και τη δεξιά κατακόρυφη φάσα — και την ελεύθερη ανάπτυξη φθαρμένων επιπέδων μέσα στο πλαίσιο, του οποίου το περίγραμμα ευτελίζεται ποιητικά από την κεντρική υπέρβαση προς τα κάτω. Η πινελιά, απλωμένη και ειρηνική σε τουλάχιστον ότι καθορίζει το δωμάτιο, γίνεται όλο και πιο νευρική, υλική και θρυμματισμένη μέσα στο πάνελ, εναλλάσσοντας γρήγορους τόνους, παχιές ψηφίδες και δυνατούς γραφικούς ρυθμούς. Το πραγματικό κέντρο του έργου βρίσκεται στην επιβλητική κατασκευή και αρμονία του χρώματος, όπου το ίδιο το χρώμα παράγει την αρχιτεκτονική του χώρου και ρυθμίζει το βάθος: οι ήρεμες και αγκαλιαστικές ζώνες του περιβάλλοντος, που παίζονται με τα χώματα της αμμουδιάς της σκάλας και το βαθύ ιώδες μοβ του δεξιού τοίχου, λειτουργούν ως ηχώ για τη γλυπτή ορχήστρα που κρύβεται στο πλαίσιο. Εδώ τα σμαραγδένια και πορφυρά πράσινα, τα κίτρινα, οι κόκκινοι Καρμίνιο, τα πορτοκαλί και οι ροζ κρεμώδη ενώνονται σαν σε ένα φωτεινό ψηφιδωτό, βρίσκοντας στους κιτρινισμένους λευκούς γύρους της αριστερής μάσκας την κορύφωση του φωτός, και συνθέτοντας μια τονική αρμονία με θαυμαστή μουσικότητα και μορφολογική ισορροπία.

Αποδίδεται στα χρόνια του ’60, το έργο ανήκει πλήρως στην ώριμη περίοδο του Morato, που εγκαινιάστηκε στις τελευταίες δεκαετίες με μια όλο και πιο εσωστρεφή, εσωτεριστική και αποκηρυγμένη αναζήτηση. Η ευρωπαϊκή διδασκαλία που υιοθετήθηκε μετά τον πόλεμο — εμφανής τόσο στη χωρική αποσύνθεση με ματζιάνα που θραύει την εικόνα σε ένα κρυσταλλικό εγκιβωτισμό επιπέδων, όσο και στην ελευθερία της χρωματικής έκφρασης που μιμείται Ματίς — φτάνει σε αυτή τη φάση σε μια συνθετική λιτότητα, όπου το χρωματικό δεδομένο παραμένει το απόλυτο κλειδί στην πλαστική δομή των όγκων. Αποφεύγοντας τις μόδες, ο Morato επαναφέρει το αγαπημένο θέμα των μασκών και αυτό το λαϊκό πνεύμα που διαμόρφωνε τα πρώτα του πατρινά έργα, αποδεικνύοντας τον εαυτό του ένα από εκείνους τους « ζώα με γυαλιά » που διαθέτει ενστικτώδη ευαισθησία, ικανό να συλλάβει ό,τι κινείται στον αέρα και να συμπυκνώσει τους ήχους του θεάτρου της ανθρώπινης ζωής σε μια ποιητική ζωγραφική αρχιτεκτονική.

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ

Καλή γενική κατάσταση. Έργο με ζωντανά χρώματα και πινελιές που διαβάζονται καλά. ΜικροΦθορές χρώματος στην αριστερή μεριά (βλ. φωτογραφία).

Η φωτογραφία του πίνακα τοποθετημένου σε περιβάλλον με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης είναι απλώς ενδεικτική. Επηρεώνουν μόνο οι υπόλοιπες φωτογραφίες, που απεικονίζουν πιστά το αντικείμενο και τα χαρακτηριστικά του, τόσο σε γενικές γραμμές όσο και σε λεπτομέρειες.

Η αποστολή γίνεται με παρακολούθηση και ασφάλιση, σε κατάλληλη συσκευασία.