Plauto - Comoediae Viginti - 1587

Płauto bez maski: Między starożytnymi żartami a nowoczesnymi komentarzami
Ta gienewska edycja komedii Plauta stanowi jeden z najwybitniejszych momentów recepcji humanistycznej teatru rzymskiego w późnym XVI wieku. Tekst, opracowany z rygorem filologicznym i opatrzony Variæ Lectiones oraz komentarzami Denisa Lambina, przedstawia Plauta jako autora klasycznego do czytania, studiowania i dyskutowania, a nie tylko do inscenizacji. Wydany w Genewie przez Jacob Stoer w 1587 roku, tom wpisuje się w kontekst wielkiej reformowanej edytorstwa, zwracającej uwagę na klarowność tekstu, poprawność językową i funkcję pedagogiczną klasyków. "Nowoczesny" Plaut, więc, przefiltrowany przez krytykę humanistyczną i przedstawiony w zwartej, poręcznej formie, przeznaczony dla studentów, erudytów i wykształconych czytelników.
Wartość rynkowa
Na międzynarodowym rynku klasycznych wydań z XVI wieku, ta gienewska edycja Plauta z 1587 roku zwykle plasuje się w zakresie od 300 do 800 euro, z wyższymi cenami za egzemplarze w zachowanej, współczesnej oprawie i z świeżym papierem. Obecność pełnych komentarzy Denisa Lambina oraz dobra jakość typograficzna gienewska znacząco podnoszą jej atrakcyjność kolekcjonerską.

Opis fizyczny i stan
Egzemplarz w starej, pełnej skórze, z dekorowanym na grzbiecie złotem z elementem z czerwonego marocchino i tytułem w złocie. Frontispis architektonicznie wyryty. Kartki z lekkimi przebarwieniami i fioletowymi plamami. W starodrukach, o wielowiekowej historii, mogą występować drobne niedoskonałości, które nie zawsze są wymienione w opisie. Pp. (2); 8 nn; 824; (2).

TYTUŁ I AUTOR
Dwadzieścia komedii.
Ginevra, Iacobus Stoer, 1587.
Titus Maccius Plautus.

Kontekst i znaczenie
Le Comoediae di Plauto stanowią fundament tradycji komicznej łaciny oraz jedno z głównych źródeł nowoczesnego teatru europejskiego. W tej edycji tekst plautyjski poddano systematycznej pracy filologicznej, opierając się na porównaniu wariantów rękopisów i wcześniejszych wydań. Variæ Lectiones umożliwiają czytelnikowi śledzenie procesu krytycznego, podczas gdy komentarze Lambina wyjaśniają trudności językowe, gry słowne, odniesienia kulturowe i problemy metryczne. Tom w pełni odzwierciedla humanistyczny ideał klasyka jako żywego tekstu, poddawanego krytycznej analizie, oraz świadczy o kluczowej roli Ginevry jako międzynarodowego centrum edytorskiego w drugiej połowie XVI wieku.

Biografia autora
Titus Maccius Plautus urodził się prawdopodobnie w Sarsinie około 250 p.n.e. i zmarł w 184 p.n.e. Jest najwybitniejszym autorem starożytnej komedii łacińskiej, znanym z energii języka, wynalazczości werbalnej oraz kreatywnego dostosowania greckich modeli nowej komedii. Jego dzieła głęboko wpłynęły na europejską tradycję teatralną, od Tereniusza po teatr renesansowy i barokowy.
Denis Lambin, urodzony w 1516 roku i zmarły w 1572 roku, był jednym z najważniejszych filologów i humanistów francuskich XVI wieku. Profesor w Collège Royal, poświęcił dużą część swojej działalności edycji krytycznej klasyków łacińskich, wyróżniając się rygorem metodologicznym i dbałością o tekst oryginalny.

Historia druku i obiegu
Wydanie z 1587 roku wpisuje się w tradycję komentowanych edycji Plauta, które rozpoczęły się w XVI wieku, a jednym z głównych jej przedstawicieli był Lambin. Wydane w Ginevra, mieście kluczowym dla rozpowszechniania książek humanistycznych i reformowanych, dzieło to cieszyło się szerokim obiegiem w europejskich środowiskach akademickich, szczególnie na uniwersytetach i kolegiach, gdzie Plaut był uznawany za kluczowego autora w nauce języka łacińskiego i retoryki.

Bibliografia i źródła
Adams, P., Katalog książek drukowanych na kontynencie europejskim, 1501–1600.
Grafton, A., Obrońcy Tekstu.
Reynolds, L. D., Teksty i transmisja.
WorldCat, spisy wydań Plauta z XVI wieku.