Anatol Weclawski - Warsovie 1934

Odbitka na papierze barytowym podpisana i ponumerowana 4/30.
Antoni Anatol Węcławski
(1891, Białystok -1985, Warszawa)
 
Wybitny polski fotograf-nokturnista, pedagog, kolekcjoner. Czołowy przedstawiciel piktorializmu okresu międzywojennego w Polsce. Wywodził się ze zdeklasowanej szlachty herbu Wadwicz, z Kresów. Absolwent rosyjskiej szkoły oficerskiej (1917), zawodowy żołnierz wojska rosyjskiego i polskiego, uczestnik trzech wojen. W połowie lat 20., jako porucznik w rezerwie, na co dzień pracujący w charakterze urzędnika bankowego 
w Warszawskim Towarzystwie Pożyczkowym, zaczął rozwijać swoje młodzieńcze pasje. 
W 1925 r. odbył jeden z pierwszych organizowanych przez Polskie Towarzystwo Miłośników Fotografii w Warszawie (od 1931 r. przemianowane na: Polskie Towarzystwo Fotograficzne) kursów fotografii dla początkujących, a następnie szkolił się z technik szlachetnych. Początkowo planując zostać fotografem zawodowym, w 1926 r. przez kilka miesięcy prowadził własny sezonowy zakład fotograficzny w Druskienikach (utrwalając m.in. dotychczas nieznane, oficjalne i prywatne sceny z pobytu marszałka Józefa Piłsudskiego w uzdrowisku). W kolejnych latach uprawiał fotografię artystyczną i włączył się intensywnie w polskie oraz zagraniczne wystawiennictwo. W latach 1929-1933 i 1935 -1937 uczestniczył w kilkudziesięciu wystawach zbiorowych w Warszawie, Polsce 
i zagranicą. Był laureatem wielu odznaczeń i nagród w konkursach międzynarodowych 
i krajowych (m.in.: IV Salon Internacional de Fotografia de Zaragoza, 1930; 
II Międzynarodowy Salon, Sopron, Węgry, 1932; w 1933 r. za Efekty świateł zdobył: 
I nagroda na Pomorskiej Wystawie Sztuki Fotograficznej w Grudziądzu oraz brązowy medal na Międzynarodowym Salonie w Koszycach; a w 1937 r. w konkursie na „Piękno Warszawy“ - nagrodę ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego). W 1932 r., po szeregu sukcesów na polu fotografii, zaproszony został do prestiżowego grona najwybitniejszych polskich fotografów Fotoklubu Polskiego. Niezależnie od pracy artystycznej współpracował z miesięcznikiem „Fotograf Polski“, „Miesięcznikiem Fotograficznym“, „Polskim Przeglądem Fotograficznym“ oraz „Moją Leicą“. Na ich łamach publikowane były też niejednokrotnie nagradzane zdjęcia Węcławskiego. 
W czasie II wojny światowej, przebywał w niemieckich oflagach. W obozie w Prenzlau prowadził wykłady z fotografii dla towarzyszy niedoli. Był jednym z członków-założycieli powojennego Związku Polskich Artystów Fotografików (ZPAF, 1947). W latach 1946-1961 nauczał fototechniki i wiedzy o fotografii w szkołach fototechnicznych przy ul. Spokojnej 13 w Warszawie. Prowadził także wykłady, odczyty, kursy z fotografii: w latach 30. w Polskim Towarzystwie Fotograficznym, po wojnie: w Domu Harcerza i jako kierownik Sekcji Fotograficznej MDK „Ognisko“ na Kole w Warszawie oraz jako emerytowany nauczyciel 
w Pomaturalnym Studium Fotograficznym w Warszawie.
A. Węcławski fotografował przez większość swojego życia, ale sławę przyniosły mu przede wszystkim poetyckie, melancholijne, niedopowiedziane nokturny powstałe w jego najpłodniejszym okresie (w latach 1926 - 1935). Wówczas stworzył najcenniejsze zdjęcia (np. Kamienne schodki. Nokturn; Wejście na wiadukt; Efekty świateł; Cienie mostu na Wiśle; Draga na Wiśle w nocy; Motyw z Ogrodu Saskiego w nocy). Poza scenami nocnymi uwieczniał także: portrety, akty, martwe natury, sceny rodzajowe, folklorystyczne, etnograficzne, marynistyczne, pejzaże miejskie (m.in. z: Kazimierza nad Wisłą, Inowrocławia, Krzemieńca, Gdańska, Helu), wśród których wyróżniają się widoki warszawskiej Starówki (np. Kamienne schodki; Kanonja; Na Starem Mieście). Mimo, iż zaliczany jest do nurtu polskiego piktorializmu, uwieczniał także sceny kadrowane na wskroś nowocześnie, naznaczone wpływem konstruktywizmu, z odważnym diagonalnym układem linii i niekonwencjonalnym spojrzeniem (np. Słoneczna zapora; Kalafiory, kalafiory…).