Tibullo - Quae Exstant - 1708

KUNSZT ELEGII AUGUSTIAŃSKIEJ: POETA OTUMU WŚRÓD PASTORÓW I ALLEGORII
KOPIA DLA KUPCA
Wersja amsterdamska z 1708 roku dzieł Albio Tibulliego stanowi jeden z najwyższych momentów filologii klasycznej w Holandii między Sienem a Siedemnastowiecznością. Kuratorowana przez Jan van Broekhuizen (J. van Broekhuizen), ma na celu być tekstem krytycznie ustalonym „ad fidem veterum membranarum”, z aparatem różnic i potrójnym indeksem, zgodnie z erudywną metodą, która stała się już w pełni dojrzała. Wygląd typograficzny, z czerwonym i czarnym tytułem, antyportą wykonaną i tabelami rytowanymi w gust arcadowy, przemienia poetę elegijny w klasyka dla kolekcjonerów i uczonych, wpisanego w wyrafinowany obieg edytorski Officina Wetsteniana w Amsterdamie.
RYNEK WARTOŚCI
Wydania Wetsteniana w formacie kwadratowym klasyków łacińskich, kompletne z tablicami i oprawą z epoki w pergaminie, mieszczą się zwykle w zakresie od 600 do 1.000 euro, w zależności od świeżości egzemplarza i jakości rycin. Kopie szczególnie wyraźne, pochodzenia kwalifikowanego lub z znanymi ex libris, mogą przekroczyć 2.000 euro. Egzemplarz opisany, dobrze zachowany i kompletny, należy do średnio-wyższego segmentu kolekcjonerskiego poświęconego filologii holenderskiej.

OPIS FIZYCZNY I STAN - KOPIA DLA KUPCA
Oprawa epoki w pełnym pergaminie twardym, bogato zdobiona suchą ornamentyką na płaszczyznach, grzbiet z wypukłymi żebrami. Ex libris Clément Roemers (Maastricht). Tytułowa kartka wydrukowana czerwienią i czernią; antyporta rytowana; 9 tablic wyrytych poza tekst; ilustracje w tekście. Karty z lekkimi przebarwieniami i fiołkowymi przebarwieniami naturalnymi. W starodrukach, mających historię sięgającą wielu wieków, mogą występować pewne niedoskonałości, nie zawsze odnotowane w opisie. Stron (4); 16 s.; 476; 74 s.; (4).

CAŁKOWITY TYTUŁ I AUTOR
Quae exstant.
Amstelaedami, ex officina Wetsteniana, 1708.
Albi Tibulli.

KONTEKST I ZNACZENIE
Albío Tibullo, poeta elegijny epoki Augusta, był czczony za czystość stylu i melancholijną idealizację życia wiejskiego i miłości. Edycja z 1708 r. wpisuje się w wielką erę edeumownego humanizmu holenderskiego, gdy Amsterdam stał się centralnym punktem europejnego druku naukowego. Tekst ustalono na podstawie starych rękopisów, z aparatem krytycznym świadczącym o gotowości oparcia autorytetu poety na rygorystycznych kryteriach filologicznych. Ryciny – w tym antyporta alegoryczna z postaciami pasterskimi, krajobrazami wiejskimi i symbolicznymi nawiązaniami do elegii bucolicznej – wizualnie oddają tibulliański wszechświat, zawieszony między otium rurale a arkadyjską idealizacją. Połączenie erudycji, eleganckiej typografii i ilustracyjnego aparatu czyni z tego wydania wzorcowy produkt klasycznej edytorskiej północnej Europy.

BIOGRAFIA AUTORA
Albio Tibullo (około 55–19 p.n.e.) był jednym z głównych poetów elegijnych rzymskich, współczesny Propercjuszowi i Owidiuszowi. Związany z kręgiem Mescalla Korwina, składał elegie miłosne koncentrujące się na postaciach Delii i Nemesis, stawiając na styl prosty i umiarkowany, wolny od retorycznych przesad. Jego poezja wychwala prostotę życia wiejskiego i intymność uczuć, w kontraście do epiki chwalącej epokę Augusta.

HISTORIA WYDANIA I KRĄŻENIA
Dzieła Tibullusa były wielokrotnie drukowane od XV wieku, z ważnymi etapami renesansowymi we Włoszech i we Francji. W XVII–XVIII wieku holenderskie ośrodki wydawnicze – a zwłaszcza Officina Wetsteniana – wyróżniały się rygoryzmem filologicznym i wysoką jakością typografii klasycznych edycji. Edycja z 1708 r., z rozszerzonym aparatem krytycznym i indeksami leksykalnymi, stanowi jedną z najbardziej autorytatywnych wersji siedemnastowiecznych tekstu tibulliańskiego, przeznaczoną dla międzynarodowej publiczności uczonych.

BIBLIOGRAFIA I ODNOŚNIKI
J. C. Brunet, Manuel du libraire, V, kol. 856; J. G. T. Graesse, Trésor de livres rares, VII, str. 157; międzynarodowe katalogi OPAC dla edycji Wetsteniana z 1708; rejestry edycji tibullian w XVII–XVIII wieku; studia filologii holenderskiej i edytorstwa klasycznego amstelodamense.