Hille - Biblia Pentapla - 1711

[Wydanie pierwsze, ilustrowane]

Biblia Pentapla

„Biblia Pentapla, To jest: Księgi Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu, według pięciokrotnego niemieckiego przekładu.“
1711, Holle

Biblia pentapla to monumentalne wydanie Biblii, które ukazało się w latach 1710–1712 u Hermanna Heinricha Holle w Wandsbeku i Schiffbeku i w 1711 roku opublikowało między innymi części tomów Starego Testamentu. Prezentuje księgi Starego i Nowego Testamentu w pięciu równolegle drukowanych kolumnach, jako „pięciokrotny niemiecki przekład“. Zawarte są kluczowe przekłady największych wyznań – na przykład Lutherbibel, katolicka Bibia Mainz i reformowana Piscator-Bibel – oraz inne warianty, w tym tradycje holenderskie i żydowsko-niemieckie. Celem było syntetyczne porównanie tekstów biblijnych, które ukazuje granice wyznań, a jednocześnie je relatywizuje.

Wydawcą był Johann Otto Glüsing, teozoficznie zorientowany teolog krytyczny wobec Kościoła, który z powodu konfliktów kościelnych pozostał anonimowy. W ścisłej luterskiej ortodoksji dzieło było potępione jako niebezpieczny atak na dotychczasowe nauczanie i jako „potworność”.

Dziś Biblia pentapla uchodzi za rzadkie świadectwo wczesnej, porównawczej hermeneutyki biblijnej.

Na froncie frontispisu duchowa konfrontacja ukazana jest jako demonomachia, czyli bój między mocami nieba i piekła o świat ludzki. W nakładających się kręgach piekło oznacza obszar potępienia, z którego Szatan i jego demony czają się na dusze. Im przecięcie kręgów – sfery ziemskiej – widoczne są nawzajem na siebie wpływy: Anioły i demony stoją naprzeciwko siebie, podczas gdy Szatan jako osobowy przeciwnik Boga dąży do zniszczenia dusz. W ten sposób frontispis podkreśla, że lektura Biblia pentapla oznacza stanie pośród świata: czytelnik znajduje się w centrum demonomachii i jest zachęcany, by świadomie opowiedzieć się po stronie nieba.

21,5x18,5 cm. Dobrze zachowana pergaminowa oprawa z epoki. Sztywny blok. W środku dobrze zachowany. 1650 stron.