Da Correggio (XIX) - Madonna della Cesta

Τέλεια αντίγραφο εποχής (19ος αιώνας) της «Μήτρα της Κάστας» του Αντόνιο Αλεγρί ή Περίφημος ο Κορρέτζιο (Κορρέτζιο REGGIO EMILIA, Αύγουστος 1489 – Κορρέτζιο REGGIO EMILIA, 5 Μαρτίου 1534) Πορτραίτο σε ελαιογραφία σε καμβά αποτυπώνει τη Μήτρα της Κάστας του Κορρέτζιο (1525 η αυθεντική). Με κορνίζα διαστάσεων 57 x 43 cm - Διαστάσεις καμβά: 38 x 29 cm - Υψ. 5 cm. Έχει επανέλθει σε επιφάνεια και αποκατάσταση σε περασμένο αιώνα· με φως Wood έχει ελάχιστες αποκαταστάσεις. Το αυθεντικό έργο βρίσκεται στη National Gallery του Λονδίνου. Αυτή η μικρή απεικόνιση, προορισμένη για ιδιωτική ευλάβεια, τιμήθηκε όπως αναφέρεται στις «Βίοι των πιο εξαίρετων ζωγράφων και γλυπτών…», Τουρίνιο, Φλωρεντία 1550, του Γεώργιου Βασάρι, με ξεκάθαρα ενθουσιώδη τρόπο: «όμορφο θαυμαστά, από το χέρι του Κορρέτζιο, στον οποίο η Παναγία βάζει ένα φόρεμα στον Χριστό το μικρό παιδί». Η αρχαιότερη προέλευση του έργου είναι όντως αυτή που αναφέρεται από τον Βασάρι, που το μνημονεύει στην πρώτη μισή του 1500 στην Παρμά κοντά στον γνωστό Καβαλιέρο Μπαϊάρντο, παραγγελιοδότης του Παρμίτσιανο και εκλεκτός συλλέκτης της εποχής. Πιθανώς χάρη σε αυτή τη επαίνουσα μνεία, το έργο εκτιμήθηκε από τον επισκόπου Φεντέρικο Μπορομέο, που ήθελε μια κόπια για τη συλλογή του στη Μιλάνο αναθέτοντας την αποστολή στον μινιάτριο του Γερονάμο Μαρκέσινι. Επιπλέον, για παρόμοιους λόγους, η Ντάιανα Σκουλτόρι στη Ρώμη το 1577 ανέπτυξε αντίγραφο χαλκογραφίας που συνέβαλε στην εξάπλωση της φήμης. Πάντα από το ρωμαϊκό περιβάλλον προέρχεται η μαρτυρία του Φεντερίκο Μπαρόττι που δηλώνει έτοιμος να αποδεχθεί τις αφηγήσεις που προσφέρει, σε έργα όπως η Μήτηρα Αλβάνι. Και δεν θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά αφού ο καλλιτέχνης της Ορμπινάτα αναζητούσε μια γλώσσα λιγότερο διανοητική και τεχνητή από αυτή των σύγχρονων μανιεριστών, μια γλώσσα ικανή να φορέσει μια φορεσιά φρέσκου και ευτερού φυσικού ηθογραφικού της ιερής ιστορίας. Αυτές οι επιδιώξεις τον οδήγησαν σε πολλές περιπτώσεις να σκεφθεί τα μοντέλα που προσφέρει η θρησκευτική τέχνη του Κορρέτζιο. Το κέντρο του πίνακα εκπροσωπείται από τη στοργική σχέση που συνδέει τη Θεοτόκο με το Θείο βρέφος, από τον γλυκό της πειρασμό να ντύσει τον μικρό Χριστό με το μικρό γαλάζιο φόρεμα που μόλις τελείωσε να ράψει. Το καλάθι του ραψίματος με τα μαχαίρια ορατά ανοιγοκλείνει τον πίνακα αριστερά και, όσο είναι δυνατόν να διαβαστούν συμβολικές υπαινιγμοί, ο ρόλος του είναι κυρίως να εξασφαλίσει μια πειστική «απόδοση πραγματικότητας» στην εικαστική απεικόνιση. Παριστάνοντας τη Θεόττοκο νέα, σχεδόν εφηβική, καθώς μόλις άφησε στην άκρη τα εργαλεία της ραπτικής, ο Κορρέτζιο κατορθώνει να ενσωματώσει την ιερή ιστορία σε ένα πλαίσιο απλό και γοητευτικά καθημερινό. Ο Ιησούς είναι αληθινός άνθρωπος, σύμφωνα με τα εμφανή ανδρικά χαρακτηριστικά του σώματος, και ωστόσο η μητέρα του έχει ετοιμάσει γι’ αυτόν ένα διπλό ένδυμα ως ένδειξη των δύο φύσεων, ανθρώπινης και θεϊκής, που φέρει μέσα του. Η αλήθεια της μοίρας του εκφράζεται μέσα από το άνοιγμα των χεριών σε σταύρωση, ενώ το μικρό δεξί χέρι ευλογεί με το σύμβολο της Τριάδας. Ιδιαίτερα για το φόντο, όπου διακρίνεται ο Άγιος Ιωσήφ, είναι δυνατόν να αναφερθούν μοντέλα βορειοευρωπαϊκά, συγκεκριμένα σε μια χαρακτική του Ντύρερ που ίσως ο Κορρέτζιο γνώρισε, η Αγία Οικογένεια στην Αίγυπτο.