Delandine de Saint-Esprit - Le Moniteur des Dates - 1843

« Ο Παρατηρητής των ημερομηνιών, από το 5200 π.Χ. μέχρι το 1845 μ.Χ. » του Ζερόμ Ντελαντίν ντε Σαιντ-Εσπρί (1787-1855)

Ο Παρατηρητής των ημερομηνιών είναι μια παγκόσμια χρονολογία που καλύπτει ένα εξαιρετικά εκτεταμένο χρονικό φάσμα: από το 5200 π.Χ. μέχρι το 1845 μ.Χ., δηλαδή πάνω από επτά χιλιετίες ανθρώπινης ιστορίας συγκεντρωμένες σε 544 σελίδες ενός φορητού τόμου με μορφή in-12. Η φιλοδοξία είναι διπλή: να προσφέρει στον καλλιεργημένο αναγνώστη ένα εργαλείο γρήγορης και αξιόπιστης προσπέλασης — μια πραγματική βοηθητική μνήμη χρονολογική — και ταυτόχρονα να οικοδομήσει μια συνεκτική και κατευθυνόμενη αντίληψη της οικουμενικής ιστορίας, κεντραρισμένη στη Γαλλία και στον χριστιανικό πολιτισμό.

Ο αναπτυγμένος υπότιτλος του έργου αποκαλύπτει το εξαιρετικά ευρύ φάσμα θεματολογίας της επιχείρησης. Ο συγγραφέας περιλαμβάνει με σειρά: την Ιστορία της Γαλλίας ανά ημερομηνίες, τον φακό των εθνών, τους μάρτυρες των Γαλεανούς, τις μεγάλες αυτοκρατορίες της ανατολικής αρχαιότητας — Ασσυρία, Περσία, Αίγυπτος, Κίνα, Σκύθη —, τους αρχαίους αποικισμούς και τις νέες εξερευνήσεις, τη Μικρά Ασία, τον Ρώμη και την Καρχηδόνα, την Ευρώπη του σύγχρονου κόσμου, τη Γαλλία της εποχής, και τους ζωντανούς εορτασμούς.

Αυτό το χρονολογικό σεντούκι συνοδεύεται από μια διάσταση συνεμφασίας — η αποκαλούμενη Συγχρονική — που καταγράφει, σε συνάρτηση με τη στήλη των ημερομηνιών, τις μεγάλες διαδοχές της εθνικής ιστορίας: η εποχή της Γαλίας, οι πράξεις ηρωισμού, ο χριστιανισμός υπό τη σκηνή, οι επικές πολεμικές εκστρατείες, οι συνωμοσίες, η Κοινωνική Αναγέννηση, η Επανάσταση, η Τιμωρία, η Διευθυντήρια και ο Σύνταγμα, η Αυτοκρατορία, η Αποκατάσταση, η εκλεκτή μοναρχία. Προστίθενται επίσης Φάσεις — συνοπτικοί πίνακες των μεγάλων ταγμάτων και αξιώσεων της γαλλικής μοναρχίας από τις απαρχές μέχρι την εποχή του σήμερα: το Βατικανό και οι Συνόδοι, οι δυναστείες, το διάδηγμα των βασιλισσών, οι μεγάλοι εξομολόγοι, οι μεγάλοι ρυθμιστές, οι μεγάλοι ναύαρχοι, οι μεγάλοι σενήσες, οι μεγάλοι συνδιάρχοντες, οι μεγάλοι καμπαλιστές, οι μεγάλοι αχθοφόροι, οι μεγάλοι ιππότες, οι στρατοί της Γαλλίας, οι ναυτικοί, οι ανακαλύψεις και οι εφευρέσεις.

Η ύπαρξη ενός διακοσμητικού σιδερένιου διακοσμητικού σχεδίου χαραγμένου στο επάνω εξώφυλλο της επιχρωμάτωσης — που παριστάνει μια γυναίκα να φροντίζει μελισσόκηπους με το μότο «Αν μια μέρα αποτύχιες στο θάρρος της δουλειάς, θυμήσου τη γλυκύτητα των καρπών της» — αποτελεί χαρακτηριστικό των πρακτικών που ίσχυαν υπό τη μοναρχία του Ιουλίου και τη Δευτεροορκία. Η σκηνή μελισσοκόμου — μια γυναίκα κοντά σε κυψέλες — είναι μια ηθικοπλαστική εικονογραφία πολύ διαδεδομένη τον 19ο αιώνα, που συνδέεται με αρκετές ταυτόχρονες αξίες: την πρόοδο, τη μεθοδική εργασία, την αμοιβή με καθυστέρηση, τη γλυκύτητα που προέχεται από την επιμονή, και μια ορισμένη ιδεαλποίησή της αγροτικής και οικιακής γυναικείας ζωής. Η μέλισσα είναι εξάλλου ένα αυτοκρατορικό γαλλικό σύμβολο της πρώτης μισής του αιώνος. Το μότο που συνοδεύει το σιδερένιο αυτό θραύσμα — θυμήσου τη γλυκύτητα των καρπών — αποτελεί παραπομπή στη λατινική ρητή φράση classic dulce laborum, τη γλυκύτητα των καρπών της εργασίας, θέμα επαναλαμβανόμενο στη βιβλιογραφία του σχολικού και ηθικού λόγου της εποχής.

Παρίσι, Χέρμαν Φρέερ, οδός Τουρνώ, 1843 — 1 τόμος in-12, 544 σελίδες, δεξιά δερματινή ράχη σε πράσινο, ίσιο πίσω με χρυσό τίτλο. Δερμάτινη επιπρόσθετη θήκη φθαρμένη, μερική αποχρωμάτωση του πρώτου φύλλου, ραγισμένο ζυγωτιό από τη μία πλευρά, φθαρμένες γωνίες, τετράγωνο δέρματος ελλείπον στο κατώτατο αριστερό γωνιακό μέρος του πίσω φύλλου (δείτε φωτογραφία). Τυχόν ασπρίσεις.