Ισπανική σχολή (XIX) - Diosa Hera

Αυτό που ξεχωρίζει πρώτο σ’ αυτόν τον πίνακα είναι ότι δεν βρισκόμαστε ενώπιον ενός απλώς ακαδημαϊκού μελέτης, αλλά μπροστά σε ένα έργο έναντι μιας ζωγραφικής που σχεδιάστηκε για να κυκλοφορεί εκτός της Ακαδημίας: πλήρης σύνθεση, γυαλιστερό φινίρισμα, διακοσμητική πρόθεση και ένα μυθολογικό θέμα που ταιριάζει απόλυτα με τη μικροαστική και αριστοκρατική γοητεία της Μαδρίτης του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα. Αυτό ήδη μας κατευθύνει προς ένα προφίλ ζωγράφου που έχει μορφωθεί στην Ακαδημία, με σταθερό επάγγελμα, αλλά όχι απαραίτητα μια φιγούρα πρώτης γραμμής. Εκείνη την εποχή, πολλοί καλλιτέχνες από τον κύκλο Madrazo, Ferrant, Rosales ή Pradilla παρήγαγαν έργα τέτοιου τύπου για ιδιωτικές πωλήσεις, εσωτερικούς διαγωνισμούς ή διακριτικές παραγγελίας.

Η μεταχείριση του γυμνού σώματος είναι κλειδί για την τεκμηρίωση της συγγένειας. Το μηλωμένο δέρμα, ο απαλά διαμορφωμένος όγκος χωρίς αιφνιδίσεις, η ιδεατοποιημένη ανατομία και το χρυσό φως που envelopa τη μορφή θυμίζουν περισσότερο το περιβάλλον των Madrazo παρά τον ρωμαντικό ήρωα της Rosales ή την σχεδόν μινιατουριστική λεπτομέρεια του Pradilla. Υπάρχει μια κλασική γαλήνη, μια ισορροπία στη σύνθεση και μια απουσία αφήγησης έντασης που μας απομακρύνει από τον ηρωικό ρομαντισμό και μας τοποθετεί στον απόλυτο ακαδημαϊσμό, εκείνο που διδασκόταν στο San Fernando μεταξύ 1860 και 1890. Το σήκωμα του σεντονιού, σχεδόν χορογραφικό, είναι ένα από τα μέσα που χρησιμοποιούσαν οι ζωγράφοι που ήθελαν να αποδείξουν τον έλεγχο της κίνησης χωρίς να χαλάσουν τη συνολική αρμονία.

Το τοπίο, παρότι δευτερεύον, βοηθά επίσης: δεν πρόκειται για ρεαλιστικό ή λεπτομερή τοπίο, αλλά για ένα ατμοσφαιρικό υπόβαθρο, ζεστό, σχεδόν ατμοσφαιρικό, που θυμίζει τα φόντα που χρησιμοποιούσαν οι ζωγράφοι μορφωμένοι στη Ρώμη ή το Παρίσι αλλά δραστηριοποιούνταν στη Μαδρίτη. Μας φέρνει κοντά σε όσους πέρασαν από τα συνταγματικά εργαστήρια της Ρώμης ή των γαλλικών εργαστηρίων του Παρισιού, αλλά στη συνέχεια επέστρεψαν στην τροχιά της Μαδρίτης.

Η έλλειψη υπογραφής δεν αποτελεί πρόβλημα· αντίθετα, είναι χαρακτηριστικό των έργων προοριζόμενων για εσωτερικούς διαγωνισμούς, ασκήσεις αντίθεσης ή γρήγορες πωλήσεις σε συλλέκτες. Το σφράγισμα της Ακαδημίας στην ανάποδη όψη είναι καθοριστικό: υποδεικνύει ότι το έργο πέρασε από επίσημα κύκλω, κάτι που αποκλείει τους ερασιτέχνες και επιβεβαιώνει ότι ο δημιουργός ήταν επαγγελματίας ζωγράφος συνδεδεμένος με τον φορέα.

Με όλα αυτά, η λογικοποιημένη απόδοση μας οδηγεί σε ένα πολύ συγκεκριμένο προφίλ: ένας ζωγράφος μορφωμένος στην Ακαδημία του San Fernando, ενεργός μεταξύ 1865 και 1890, μέλος του κύκλου madrazista ή των άμεσων μαθητών του κλασικού ισπανικού ακαδημαϊσμού, πιθανότατα κάποιος που εργάστηκε ως βοηθός καθηγητής, αντίπαλος σε έδρα, υπότροφος ή συνεργάτης σε εργαστήρια μεγαλύτερου ονόματος. Πιθανές ονόματα — όχι ως άμεση απόδοση, αλλά ως στιλιστικές αναφορές — θα ήταν ο Alejo Vera, ο Luis Álvarez Catalá, ο José Casado del Alisal, ο Manuel Domínguez, ο Alejandro Ferrant, ή ακόμη και μαθητές αυτών που δεν κατόρθωσαν φήμη αλλά είχαν υψηλό τεχνικό επίπεδο.

Η γυναικεία μορφή, που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως Ήρα, Αφροδίτη ή μία νύμφη, ενισχύει την ιδέα ενός ζωγράφου που εργαζόταν για την αγορά της μαδριλένικης αριστοκρατίας, όπου ο μύθος χρησιμοποιούνταν ως αισθητική δικαιολογία περισσότερο παρά ως αυστηρή εικονογραφία. Αυτό συνάδει με τα εργαστήρια και τους κύκλους των Madrazo, όπου πολλοί μαθητές παρήγαγαν έργα αυτού του τύπου για ιδιωτικούς πελάτες.

Συνοπτικά, η λογικοποιημένη απόδοση θα ήταν: έργο ενός ανώνυμου ζωγράφου του ακαδημαϊκού κύκλου της Μαδρίτης, μορφωμένος στη Ρεάλ Ακαδημία Καλών Τεχνών του San Fernando, ενεργός στη δεύτερη μισή του 19ου αιώνα, με σαφή επιρροή από το περιβάλλον των madrazista και τον ισπανικό κλασικό ακαδημαϊσμό. Ένα κομμάτι πλήρως συνεπές με τα γούστα των μεγάλων ευγενών και αστών οικογενειών της Μαδρίτης κατά την εν λόγω περίοδο.

Αποστολή με πιστοποιητικό και καλή συσκευασία.