Γαλλική σχολή (XX) - Le Poilu à la Pipe

Ένα πορτρέτο ημι-ήμισυ σώματος ανδρικού προσώπου σε τρία τέταρτα, απεικονιζόμενο με ήρεμη ψυχική ένταση. Το θέμα, άνδρας μέσης ηλικίας με χαρακτηριστικό πρόσωπο σημαδεμένο από την εμπειρία, φέρει πλούσια σκούρη γενειάδα με μυχωτά γέντια και κρατά ανάμεσα στα χείλη μια πίπα μικρής μύτης τύπου churchwarden ή billiard, με καπνιστή καπνοδόχο από σκούρο ξύλο και κορδόνι ραμμένο από ράνκα. Η πίπα που κρατιέται στα χείλη με άνεση δεν είναι λεπτομέρεια-αξεσουάρ: στη γαλλική εικονογραφία αποτελεί χαρακτηριστικό ενός αληθινού μαχητή, του ανθρώπου που έχει δει και έχει ζήσει, σε αντίθεση με τη τεχνητή πόζα του επίσημου πορτρέτου.
Ο χαρακτήρας φορά ένα πολιτικό καπέλο με φαρδιά γείσο, λωρίδα και κόκκινο φιλμ, που παραπέμπει στην ενδυμασία των βετεράνων ή των συνδέσεων Γάλλων αιώνων μεταπολεμικών του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα. Το καπέλο δεν είναι αμιγώς στρατιωτικό σε ενεργή υπηρεσία, αλλά το κλασικό καπέλο που φορούν στις τελετές μνημόνευσης οι anciens combattants της Τρίτης Δημοκρατίας.
Το πρόσωπο είναι αναγνωρίσιμο ως βετεράνος του γαλλικού στρατού, πιθανώς απόρροια του Γαλλο-Πρωσικού Πολέμου (1870–1871) ή των αποστολών αποικιακών εκστρατειών του Δεύτερου Αυτοκρατορίας / αρχή Τρίτης Δημοκρατίας (έτη 1860–1880). Η σκούρα ενδυμασία σε πολιτικό στυλ με διακοσμήσεις στο στήθος ήταν χαρακτηριστικό των συνδέσεων απογόνων (Sociétés de Vétérans, Anciens Combattants) πολύ διαδεδομένων στη Γαλλία μετά το 1870.
Στο στήθος του θέματος κυματίζει, σε θέση τιμητικής, η Médaille Militaire — ο κίτρινος κορδέλα με πράσινη λωρίδα είναι αδιάβλητος.
Ιδρύθηκε από τον Ναπολέοντα Γ΄ το 1852· αυτή η διάκριση κατείχε στην ιεραρχία των γαλλικών τιμών μια εντελώς ειδική θέση: απονεμόταν αποκλειστικά σε στρατιώτες και υπαξιωματικούς που διέκρινονται για εξαιρετό θάρρος ή για μακρά και πιστή υπηρεσία. Οι αξιωματικοί εξαιρούντο από το καθεστώς, εκτός από τους Μάσριλισί Μαρέσιάλ των Γαλλιών.
Αυτό την έκανε, στα μάτια της γαλλικής κοινωνίας, κάτι περισσότερο από μια απλή μεταλλική διάκριση: ήταν η δημόσια πιστοποίηση της ατομικής τόλμης, η τιμητική διάκριση που η Δημοκρατία διατηρούσε για όποιον είχε πραγματικά αγωνιστεί. Το να την φοράς ζωγραφισμένη στο στήθος σε πορτρέτο ήταν μια δήλωση ταυτότητας, πριν από το να δηλώνει περηφάνεια.
Ομαδοποιούν και δύο ακόμη μεταλλεία επετειακά σε ασημένιο δίσκο, συμβατά με τις εκστρατείες 1859–1871, ως μαρτυρία μιας στρατιωτικής καριέρας που περιλάμβανε πολλαπλούς πολέμους.
- Médaille commémorative de la campagne d'Italie (1859) ή, πιθανότερα, Médaille commémorative de la guerre de 1870–1871 (ριζώνεται με κίτρινο-πράσινο κορδέλα με εναλλασόμενες ρίγες) — η ρίγα με κίτρινες/πράσινες ζώνες αντιστοιχεί πλήρως στη Médaille de la Guerre de 1870-71, ιδρυθείσα το 1911, ή στη Médaille commémorative des campagnes d'Extrême-Orient. Ασημένιος δίσκος.
- Τρίτη διάκριση δεξιά, επίσης με ασημένιο δίσκο και ομοιόμορφη κορδέλα — θα μπορούσε να πρόκειται για medal colonial ή μια δεύτερη επετειακή εκστρατείας.

Η παράδοση με την οποία συνδέεται το έργο είναι αυτή της ρεαλιστικής γαλλικής πορτραίτης μετά το 1870, όπου, όπως στους Courbet και στους ζωγράφους στρατιωτικού θεματολογίου, εκφράστηκε η αλήθεια με την πιο αυθεντική μορφή: τίποτε ρητορικό, τίποτε ηρωισμού από επίδειξη, αλλά η πυκνή και σιωπηρή αλήθεια αυτού που επιβίωσε.