Ελλάδα. 10 Euro 2025 "Ptolemy’s Astrolabe" Proof (χωρίς τιμή ασφαλείας)

Το αστρολάβος του Πτολεμαίου, ή σφαιρικός αστρολάβος, υπήρξε ένα ευφυές αστρονομικό όργανο της αρχαιότητας. Προσομοίωνε την ουράνια σφαίρα και την περιστροφή της και είναι επίσης γνωστός ως αρμιλλαρια σφαίρα επειδή, αντί για μια στερεή σφαιρική επιφάνεια που απεικονίζει τα σημαντικότερα αστέρια και αστερισμούς, κατασκευαζόταν εξ ολοκλήρου από δακτυλίους που αντιπροσώπευαν τους βασικούς ουράνιους κύκλους, όπως ο ουράνιος ισημερινός και η εκλειπτική με τη ζώνη των ζωδιακών αστερισμών. Η ρύθμιση για τον μεσημβρινό του παρατηρητή και τη γεωγραφική γωνία γινόταν στα εξωτερικά δαχτυλίδια, ενώ στο κέντρο υπήρχαν βαθμονομημένοι δακτύλιοι με ένα σύστημα σκόπευσης. Χάρη σε αυτό το σύστημα, το αστρολάβος του Πτολεμαίου εξυπηρέτησε όχι μόνο ως κοινό διδακτικό όργανο αλλά και ως παρατηρητικό όργανο μέτρησης και καταγραφής των συντεταγμένων των αστέρων ή πλανητών. Δυστυχώς, κανένας δεν έχει επιβιώσει, αλλά ο Κλαύδιος Πτολεμαίος (100–170 μ.Χ.) τον περιγράφει λεπτομερώς στο δοκίμιό του Μαθηματική Σύνταξις ή Μεγίστη, το οποίο έγινε γνωστό στη Δύση ως τον Αλμαγέστη.

Η απεικόνιση του αστρολάβου του Πτολεμαίου στην όψη του νομίσματος βασίζεται σε αναπαράσταση από το Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Κώστα Κωτσάνα.