Ilya Chashnik (1902-1929) - Architecton

Εξαιρετικά σπάνιο ανάγλυφο από τον Ρώσο καλλιτέχνη Ίλια Χασνίκ. Το έργο είναι ένα από τα ελάχιστα παραδείγματα ενός τρισδιάστατου «αρχιτεκτόν», των έργων που επηρεάστηκαν από τους αρχιτέκτονες του δασκάλου του Ίλια Χασνίκ, Κάζιμιρ Μαλέβιτς. Το συγκεκριμένο έργο έχει διαστάσεις 42,5 x 22,5 x 2 εκ. Το έργο φέρει την υπογραφή και την ημερομηνία από την πίσω πλευρά και δημιουργήθηκε στο Βιτεμπσκ (σήμερα Λευκορωσία), όπου ο σύλλογος τέχνης UNOVIS (υπό την διεύθυνση του Κάζιμιρ Μαλέβιτς) είχε μεταναστεύσει από τη Μόσχα. Με αυτόν τον πίνακα διατίθενται επίσης ένα φωτογραφικό βιβλίο του Αμερικανού δημοσιογράφου Τζων Μόουσμαν και ένα αντίγραφο της αλληλογραφίας μεταξύ Τζορτζ Κοστάκις και Τζων Μάουσμαν (βλ. παρακάτω).

Γενεσιουργία

Συλλογή της οικογένειας Ίλια Χασνίκ, Μόσχα
Συλλογή Τζορτζ Κοστάκις, Μόσχα
Τζων Γουάτς Μπαρ Μάουσμαν Γ΄, Γκρινουιτς, ΗΠΑ, δώρο του Τζορτζ Κοστάκις (1973)
Ολλανδός συλλέκτης (2016, μετά τον θάνατο του Τζων Μπαουσμαν)

COA
Ο Αλεξάντερ Αρσαμάστέφ, ο οποίος αυτή τη στιγμή εργάζεται στη Catalogue Raisonné του Έλ Λισίτσκυ, τον Αύγουστο του 2025 είχε μελετήσει το έργο και εξέδωσε COA.

Τζων Μπαουσμαν
Το 1973 ο Αμερικανός δημοσιογράφος της Associated Press Τζων Μπαουσμαν, ως ο πρώτος Δυτικός δημοσιογράφος, επισκέφθηκε τον αργότερα διάσημο συλλέκτη Τζορτζ Κοστάκις. Κατά τη διάρκεια αυτής της επίσκεψης ο Τζων Μπαουσμαν φωτογράφισε τα έργα που κρέμονταν στο διαμέρισμα του Τζορτζ Κοστάκις και κατέγραψε σημειώσεις τις οποίες αργότερα χρησιμοποίησε για το άρθρο του. Με τη δημοσίευση του άρθρου, ο Τζορτζ Κοστάκις έστειλε ένα ευχαριστήριο γράμμα στον Τζων Μπαουσμαν. Μία (ψηφιακή) κόπια αυτής της ευχαριστήριας επιστολής και της αντίστοιχης φακέλου θα παραδοθούν στον αγοραστή.

Ίλια Χασνίκ
Ο Ιλ’ια Γκριγκοριεβιτς Χασνίκ γεννήθηκε στις 20 Ιουνίου 1902 σε μια κανονική εβραϊκή οικογένεια στη Λυουτσίτε, Λετονία. Τα περισσότερα από τα παιδικά του χρόνια πέρασε στο Βιτεμπσκ και αποχώρησε από το σχολείο σε ηλικία έντεκα ετών για να εργαστεί σε μια μικρή εργαστήρια ρολογιών.

Από το 1917 ως το 1919 φοίτησε τέχνη στον τοπικό καλλιτέχνη Γιούρι (Γεούδα) Πεν, με τον οποίο στη συνέχεια το 1919 μετακόμισε στη Μόσχα προκειμένου να επισκεφθεί το πρόσφατα ανοικτό VKhUTEMAS [Ανώτερο Κρατικό Σχολείο Καλών Τεχνών και Τεχνών]. Μόλις λίγους μήνες αργότερα μεταπήδησε στο Κρατικό Ινστιτούτο της Βιτεμπσκ για να σπουδάσει υπό τον Ρωσο-Εβραϊκό λαϊκό ζωγράφο και πρωτοποριακό Μαρκ Σαγκάλ. Δεν άργησε να μαγευτεί από το έργο του Κάζιμιρ Μαλέβιτς, ιδρυτή του σουπερεμματισμού. Ο Μαλέβιτς διδάσκει πρόκληση στο ίδρυμα πριν προαχθεί και αναλάβει την ηγεσία το χειμώνα του 1919-1920. Ο Ελ Λισίτσκυ ήταν επίσης βραχύχρόνιος μέντορας του Χασνίκ πριν φύγει προς τη Δυτική Ευρώπη.

Όταν ο Χασνίκ άρχισε να μαθητεύει κοντά στον Μαλέβιτς, τα έργα του υπέστησαν ριζική αλλαγή. Ο Χασνίκ ανέπτυξε τη δική του χαρακτηριστική στυλ στο εσωτερικό του σουπερεματιστικού ιδιομορφισμού και έχτισε πάνω στις ιδέες του Μαλέβιτς για αφαίρεση και μη-εικόνα, δημιουργώντας αιωρούμενες γεωμετρικές μορφές με διασταυρούμενους τομείς. Ενώ ο Μαλέβιτς έφτιαχνε πίνακες λευκού επί λευκού, καλυμμένους με λεπτή σιωπή και απλότητα, ο Χασνίκ εξελίχθηκε σε πιο δυναμικά έργα όπου το μαύρο ήταν το επικρατές στοιχείο.

Μαζί με μερικούς άλλους ταλαντούχους φοιτητές από την τάξη του Μαλέβιτς – Νικόλαι Σουέτιν, Βέρα Ερμολαέβα και Λεβ Ιούντιν – ο Χασνίκ συμμετείχε στην οργάνωση της ομάδας POSNOVIS [Ακόλουθοι της Νέας Τέχνης], μετέπειτα μετονομασθείσα σε UNOVIS [Επικυρωτές της Νέας Τέχνης], και συνέβαλε σε όλες τις εκθέσεις τους. Φιλικά συνδέθηκε ιδιαίτερα με τον Σουέτιν, μια φιλία και καλλιτεχνική συνεργασία που θα διαρκέσει μέχρι τον πρόωρο θάνατό του το 1929.

Πρόκειται δε, ενώ βρισκόταν ακόμη στο Βιτεμπσκ, ότι ο Χασνίκ βοήθησε τον Μαλέβιτς το 1921 στη σύνταξη του εκπαιδευτικού προγράμματος για το τμήμα Αρχιτεκτονικής και Τεχνολογίας στο Βιτεμπσκ.

Όταν οι τοπικές αρχές εξανάγκασαν το UNOVIS το 1922 από το Βιτεμπσκ, ο Χασνίκ, ο Σουέτιν, η Ερμολαέβα και ο Ιούντιν ακολούθησαν τον Μαλέβιτς στη Πετρογραδία για να συνδεθούν με το GINKhUK. Κατά την περίοδο Petrograd/Leningrad ο Χασνίκ επικεντρώθηκε στην έρευνα πιθανών εφαρμογών της σουπερεματιστικής τέχνης στην καθημερινή ζωή.

Δούλεψε ως σχεδιαστής μαζί με τον Σουέτιν στη Σοβιετική Κρατική Εργοστάσιο Πορσελάνης Λομονωσόφ και από το 1923 συνεργάστηκε με το INKhUK [Ινστιτούτο Καλλιτεχνικής Πολιτιστικής] σε ύφασμα, πόστερ και κτήρια. Από το 1925 συνεργάστηκε επίσης με τον Κωνσταντίν Ροζντεσβένσκι στο Ινστιτούτο Διακοσμητικών Τεχνών. Το 1927 και οι δύο Χασνίκ και Σουέτιν μπήκαν στην αρχιτεκτονική ομάδα του Αλεξάντερ Νίκολσκι, όπου δούλευαν σε σχέδια ταπετσαρίας και χρωματικά σχέδια για ζωγραφισμένα κτήρια.

Στο τέλος της δεκαετίας ο Χασνίκ παντρεύτηκε την Τεσσαλία Γκοροννέβα, που το 1929 γέννησε τον γιο τους (και αυτός ονομάστηκε Ιλ’ια). Δυστυχώς ο μεγάλος ζωγράφος της πρωτοπορίας και καινοτόμος απεβίωσε το ίδιο έτος κατά τη διάρκεια αποτυχημένης εγχείρησης σκωληκοειδούς. Παρά τον πρόωρο θάνατό του, παραμένει ένας από τους σημαντικότερους μαθητές του Μαλέβιτς και μια μνημειακή υπέρμαχος του σουπερεματισμού.