Βάζο Baluster - Πορσελάνη - Κίνα - Yongzheng (1723-1735) (χωρίς τιμή ασφαλείας)

IMPORTANT VASE BALUSTRE EN PORCELAINE CHINOISE POLYCHROME DE LA FAMILLE ROSE, À MONTURE EN BRONZE DORÉ
Κίνα, δυναστεία Τσινγκ — Πορσελάνη αποδίδεται στη βασιλεία Yongzheng (1723-1735). Η ευρωπαΪκή μεταλλική σκελετική κατασκευή αποδίδεται στο τέλος του 19ου αιώνα.
Αρχικές ετικέτες του οίκου Florine Langweil, από τη συλλογή Dreesmann και Spink & Son.
I. Γενική περιγραφή του έργου
Σπουδαίο βάζο βαυλαντό σε κινεζική πορσελάνη με πολυχρωμία από την οικογένεια ρόζ, με φαρδιά κοιλιά και έντονους ώμους και μακρύ κυλινδρικό λαιμό που τελειώνει σε ευρύ άνοιγμα.
Το σύνολο στηρίζεται σε μια βάση ελαφρώς κωνική, σήμερα εν μέρει καλυμμένη από μια σημαντική ευρωπαϊκή σκελετή από χρυσό μπρούντζο.
Η διακόσμηση διακρίνεται από τον πλούτο της παλέτας και τη σύνθεσή της. Ένα έντονο αμπαζούρ μωβ φόντο φιλοξενεί δύο μεγάλες πολυλοβικές φιγρουίνες, περιτριγυρισμένες από φυτικά μοτίβα και ριντσάκια.
Η διακόσμηση συνδέει ροζ, τιρκουάζ, κίτρινους, μπλε και πράσινους γαιώδεις χρωματισμούς, τοποθετημένους σε διαδοχικά registre.
Ο ώμος παρουσιάζει μια ευρεία κίτρινη ζώνη διακοσμημένη με φυτικά μοτίβα, ενώ ο λαιμός ρυθμίζεται από αρκετές επάλληλες ταινίες.
Το σύνολο αποκαλύπτει μια επιδίωξη ισορροπίας μεταξύ αφηγηματικής φιγούρας, φυτικής συμβολικότητας και γεωμετρικού διακοσμού.
Η κάτω πλευρά του βάζου, εμμεαλή τιρκουζί, φέρει ένα σήμα τεσσάρων χαρακτήρων που αντιστοιχεί σε ένα σήμα βασιλείας Yongzheng.
II. Εικονογραφική ανάλυση: ένα πρόγραμμα αφιερωμένο στη μακροβιότητα και την ευημερία
Ο διακοσμητικός χαρακτήρας αξίζει ιδιαίτερη προσοχή. Οι δύο μεγάλες εναπομείνα στήθια φαίνονται να μην έχουν σχεδιαστεί ως απλά ανεξάρτητα διακοσμητικά στοιχεία, αλλά ως συνθέσεις που ανήκουν σε ένα συνεκτικό συμβολικό πρόγραμμα.
1. Πρώτη εναπόμεινα: ο γέρος και τα παιδιά
Η πρώτη σύνθεση απεικονίζει έναν ηλικιωμένο άνδρα, ντυμένο με μπλε ρόμπα, εγκατεστημένο σε περιβάλλον τοπίου.
Συνοδεύεται από νέους χαρακτήρες, μέσα σε πλούστη βλάστηση.
Η παρουσία του γέροντα και των παιδιών παραπέμπει σε παραδοσιακά θέματα μακροβιότητας και ευημερίας της οικογένειας.
Στην κινεζική εικονογραφία, η φιγούρα του γέροντα μπορεί να συσχετιστεί με τον Shoulao, θεότητα της μακροζωίας. Η ακριβής ταυτοποίηση του χαρακτήρα αυτού του βάζου παραμένει να επιβεβαιωθεί.
Η σύνδεση του ηλικιωμένου και των παιδιών μπορεί επίσης να ερμηνευθεί ως αναπαράσταση της συνέχειας των γενεών.
Το διάκοσμο συνδέει έτσι μια παράδοση στην οποία η απεικόνιση μιας ευημερούσας οικογένειας, περιβαλλόμενη από ευοίωνα σύμβολα, εκφράζει ευχές για ευτυχία και μακροζωία.
Συμβατότητα με την περίοδο Yongzheng
Τα θέματα της μακροζωίας, των ηλικιωμένων και των παιδιών τεκμηριώνονται σε πορσελίνες της βασιλείας Yongzheng.
Η χρήση τους είναι συνεπής με την προτεινόμενη απόδοση.
Αυτή η αντιστοιχία αφορά το συμβολικό θέμα, όχι μια μορφή σύνθεσης αποκλειστικά δικής αυτής της βασιλείας.
2. Δεύτερη εναπόμνηση: ο πετεινός, οι χαρακτήρες και τα παιδιά
Το δεύτερο σκηνικό παρουσιάζει πολλούς χαρακτήρες σε ένα δασώδες τοπίο, συνοδευόμενοι από ένα πετεινό.
Το πουλί αυτό αποτελεί κεντρικό στοιχείο του κινεζικού συμβολικού λεξιλογίου.
Παραδοσιακά συσχετιζόμενο με μακροζωία και αθανασία, εμφανίζεται συχνά σε απεικονίσεις αθάνατων χαρακτήρων και σε συνθέσεις που εκφράζουν επιθυμίες μακροζωίας.
Η παρουσία παιδιών ενισχύει τη θετική ανάγνωση αυτής της σκηνής, εισάγοντας το θέμα της απογόνωσης.
Τα φρούτα ορατά στη σύνθεση, αν αναγνωρίζονται ως ροδάκινες, θα συμπληρώσουν αυτή τη συμβολική γλώσσα.
Η ροδακινιά αποτελεί όντως ένα από τα παραδοσιακά χαρακτηριστικά της μακροζωίας.
Συμβατότητα με την περίοδο Yongzheng
Η σύνθεση πολλών ευοίωνων συμβόλων σε μια ενιαία σύνθεση είναι χαρακτηριστική ενός μεγάλου μέρους της κινεζικής προπλαστικής παραγωγής τη δυναστεία Qing.
Οι πορσελίνες Yongzheng παρουσιάζουν ειδικά συνθέσεις που συνδυάζουν ροδάκινες και άλλα ευοίωνα θέματα.
Η γλώσσα του συμβολικού αυτής της δεύτερης εναπόμνησης είναι συνεπής με αυτήν που χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια αυτής της βασιλείας.
Η χρήση αυτών των θεμάτων που διατηρήθηκαν υπό τον Qianlong και τον 19ο αιώνα, η συνάφεια δεν αποτελεί αποκλειστικό κριτήριο χρονολόγησης.
III. Ο λεκτικός διάκοσμος και η οργάνωσή του
Το προγραμμα floral συμμετέχει στην ενότητα της σύνθεσης.
Τα διαφορετικά μέρη του βάζου είναι καλυμμένα με αδρά λουλούδια, ριντσάκια και μοτίβα οργανωμένα σε τακτικές ακολουθίες.
1. Οι λωτοί
Οι μεγάλες άνθη που φαίνονται στον λαιμό και στα διακοσμητικά registre φαίνονται κυρίως ως αποθετήριο του stylized lotus.
Ο λωτός κατέχει σημαντική θέση στην τέχνη της Κίνας.
Συνδεόμενος με την καθαρότητα, διαθέτει επίσης βουδιστικές έννοιες και μπορεί να ενταχθεί σε συνθέσεις που εκφράζουν αρμονία και ευημερία.
Σε αυτό το βάζο, τα λουλούδια φαίνονται συνδεδεμένα με βλαστούς και ριντσάκια.
Η διάταξή τους δημιουργεί μια συνεχή διακόσμηση που contrasts με τις δύο μεγάλες σκηνές της κοιλιάς.
2. Τρίμες διακοσμήσεις λουλουδιών
Κατά περιόδους, ορισμένα φυτικά μοτίβα φαίνονται οργανωμένα σε συμμετρικούς συνδυασμούς, μερικές φορές γύρω από τρία στοιχεία.
Αυτή η οργάνωση μπορεί να περιγραφεί ως σύνθεση τριμερή.
Απαντά πρωτίστως σε μια αναζήτηση ισορροπίας διακοσμητικής τέχνης: ένα κύριο λουλούδι μπορεί να συνοδεύεται από δύο δευτερεύοντα στοιχεία, δημιουργώντας ένα σύνολο δομημένο γύρω από έναν κεντρικό άξονα.
Πρέπει να διακρίνουμε αυτήν την διάταξη από μια συμβολική πρόθεση του αριθμού τρία, η οποία δεν αποδεικνύεται εδώ.
3. Οι ριντσάκια φυτικά
Τα λουλούδια συνδέονται με σαρκώδεις βλαστήσεις που διασχίζουν τις διάφορες ζώνες του βάζου.
Αυτό το είδος διακόσμησης επιτρέπει τη δημιουργία συνεχείας ανάμεσα στα registre.
Οι ριντσάκια αποτελούν επίσης μια διεργασία που επιτρέπει την πλήρωση του φόντου χωρίς να διακόπτεται η ανάγνωση των μεγάλων ενεπομένων φιγουργών.
Συμβατότητα με την περίοδο Yongzheng
Οι πορσελάνες Yongzheng παρουσιάζουν διακοσμήσεις φυτικών στοιχείων ιδιαίτερα ποικίλες, από συνθέσεις ρεαλιστικά ελαφριές μέχρι συστηματοποιημένα και συμμετρικά στυλ.
Ο εκλεπτυσμένος φλοιός των λουλουδιών και η χρήση ροζ εμαγιών αντιπροσωπεύουν σχετικά σημεία προσέγγισης.
Ωστόσο, η πυκνότητα του φυτικού διακόσμηματος σε αυτό το βάζο καλεί επίσης σε συγκρίσεις με την παραγωγή της περιόδου Qianlong, κατά την οποία αναπτύσσονται σημαντικά οι πολύχρωμες συνθέσεις.
IV. Παλέτα χρωμάτων και τεχνολογικές καινοτομίες Yongzheng
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στιλιστικά επιχειρήματα είναι η επιλογή των χρωμάτων.
Το βάζο συνδυάζει ιδιαίτερα:
Ένα έντονο μωβ υπόβαθρο.
Ροζ έμαια στα λουλούδια και τα φιγούρες.
Τιρκούζ present σε πολλούς registre και κάτω από τη βάση.
Κίτρινες φόντοι με φυτικά διακοσμητικά.
Μπλε και πράσινες τονίσεις.
Αυτή η παλέτα αντιστοιχεί στο ρεπερτόριο της οικογένειας ρόζ, των δυνατοτήτων ζωγραφικής της οποίας αναπτύχθηκαν ιδιαίτερα στα πρώτα μέσα του 18ου αιώνα.
Κάτω από Yongzheng, τα αυτοκρατορικά εργαστήρια βελτιώνουν τον έλεγχο των αδιαφανών εμαγιών και των αποχρώσεων ροζ, επιτρέποντας σχηματισμούς και μεταβάσεις χρωματισμών πιο εξελιγμένες.
Η χρήση αυτών των εμαγιών συνιστά λοιπόν σημαντικό τεχνικό συγκολλητικό σημείο με την προτεινόμενη περίοδο.
Το μωβ φόντο, οι κίτρινες ταινίες και οι τουρκοερίζουσες περιοχές δημιουργούν ένα αντίθεση χρωμάτων που ζητείται.
Το συνολικό σχέδιο παρουσιάζει μια μελετημένη οργάνωση: οι φιγούρες τοποθετούνται στις κεντρικές ζώνες, ενώ τα φυτικά μοτίβα διασυνδέουν τα διάφορα μέρη του βάζου.
Αυτή η αντίληψη μαρτυρεί μια εξελιγμένη διακοσμητική αναζήτηση, ακόμη και αν τα χαρακτηριστικά χρώματος δεν μπορούν να θεωρηθούν ιδιόκτητες μόνο της βασιλείας Yongzheng.
V. Η αυτοκρατορική μάρκα Yongzheng
Η κάτω πλευρά φέρει ένα τιρκουζί έμα και μια κινέζικη σήμανση τεσσάρων χαρακτήρων εγγραμμένη σε διπλό τετράγωνο πλαίσιο.
Η σήμανση φαίνεται να διαβάζεται ως:
雍正御製 — Yongzheng yuzhi
Μετάφραση: « Κατασκευάστηκε κατά παραγγελία επί αυτοκρατορικής εποχής Yongzheng ».
Η παρουσία τέτοιας σήμανσης αποτελεί σημαντικό στοιχείο στη μελέτη του αντικειμένου.
Η εξέτασή της πρέπει να συσχετιστεί με το στιλ της καλλιγραφίας, τη φύση των εμαγιών, την πάστα πορσελάνης και τις τεχνικές κατασκευής.
Η σήμανση και οι εικονογραφικές ομοιότητες επιτρέπουν να διατυπωθεί η απόδοση στο βασίλειο Yongzheng, υπό την προϋπόθεση επιβεβαίωσης από μια υλική μελέτη.
VI. Ευρωπαϊκό μ Monture σε μπρούτζο χρυσό: μια μεταμόρφωση τον 19ο αιώνα
Το βάζο ενισχύεται με μια επιβλητική σκελετή από χάλκινο μπρούντζο χρυσό, που πιθανώς προστέθηκε στην Ευρώπη στο τέλος του 19ου αιώνα.
Αυτή η παρέμβαση αλλάζει αισθητά την εικόνα του και του δίνει μια νέα διακοσμητική λειτουργία.
Η κατασκευή αποτελείται από τρία κύρια στοιχεία.
Οι λαβές: δύο μορφές παιδιών φτερωτών, που παραπέμπουν σε putti, τοποθετούνται σε πλευρικές κονσόλες. Η παρουσία τους εισάγει δυτικό εικονογραφικό λεξιλόγιο που έρχεται σε αντίθεση με τις κινεζικές σκηνές που ζωγραφίζονται πάνω από το πορσελάνη.
Ο λαιμός: μια μεταλλική χρυσή περιμετρική γραμμή προβάλλει τη διεύθυνση του βάζου, ενισχύοντας τη μεγαλοπρέπεια του.
Η βάση: η διάτρητη βάση διαθέτει κυματοειδείς γλυφές και φύλλα εμπνευσμένα από ροκοά, επεκτείνοντας οπτικά τη μορφή του βάζου και δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα.
Μια προσαρμογή στις προτιμήσεις των Ευρωπαίων συλλεκτών
Η προσθήκη μεταλλικών σκελετών σε κινεζικές πορσελάνες ανήκει σε μια αρχαία ευρωπαϊκή παράδοση, ιδιαίτερα ανεπτυγμένη στη Γαλλία τον 18ο αιώνα.
Αυτή η πρακτική συνεχίζεται τον 19ο αιώνα, ειδικά στο πλαίσιο της ανανέωσης ιστορικών στυλ και της νοσταλγίας για τα αντικείμενα τέχνης της Ανατολής-Ανατολής.
Οι χαλκοποιοί και έμποροι ευρωπαίοι μετατρέπουν τότε αρχαίες πορσελάνες σε μεγαλοπρεπή διακοσμητικά αντικείμενα για τα εσωτερικά των συλλεκτών.
Το Institut national d'histoire de l'art τεκμηριώνει αυτή τη δραστηριότητα κυρίως στους Beurdeley, που κατασκεύαζαν ακόμη, στη δεύτερη ήμισυ του 19ου αιώνα, μοντέρνια μπρούτζο χρυσό για αρχαίες κινεζικές πορσελάνες.
Το Walters Art Museum διατηρεί επίσης ένα κινεζικό βάζο με γαλλικό σκελετό που χρονολογείται στα 1870-1880, αποδεικνύοντας τη διατήρηση αυτής της πρακτικής κατά την εξεταζόμενη περίοδο.
Στην περίπτωση αυτή, ο σκελετός φαίνεται να ταιριάζει με αυτήν την προσέγγιση.
Θα είχε προσθεθεί για να προσαρμόσει μια κινεζική πορσελάνη στο ευρωπαϊκό γούστο των τελών του 19ου αιώνα.
Το κομμάτι συνδυάζει έτσι δύο παραδόσεις καλλιτεχνικής: της κινεζικής πορσελάνης και των ευρωπαϊκών διακοσμητικών τεχνών.
Αυτή η παρέμβαση αποτελεί ένα δεύτερο βήμα στην ιστορία του έργου, διακριτό από την κατασκευή του ίδιου του βάζου.
VII. Προέλευση και ιστορία των παλαιών συλλογών
Η κάτω πλευρά διατηρεί αρκετές αρχικές επαγγελματικές ετικέτες και ετικέτες συλλογής.
Η παρουσία τους παρέχει υλικές ενδείξεις που επιτρέπουν την ανάδειξη ενός μέρους της κυκλοφορίας του αντικειμένου μεταξύ γαλλικών, βρετανικών και ολλανδικών αγορών.
1. Florine Langweil: μια φυσιογνωμία του εμπορίου της Ασιατικής Τέχνης
Μια παλιά ετικέτα φέρει την εγγραφή:
« Mme F. Langweil — Objets d'art anciens de la Chine & du Japon — 4, boulevard des Italiens, Paris ».
Η Florine Langweil (1861-1958) ήταν γαλλίδα έμπορος τέχνης, συλλέκτρια και μετρ σε αρχαία κινεζικά και ιαπωνικά αντικείμενα.
Στα τέλη του 19ου αιώνα ανέπτυξε εμπορία ασιατικών αντικειμένων που προσέλκυσε διεθνή πελατεία συλλεκτών και παθιασμένων.
Το σπίτι της βρισκόταν στην διεύθυνση 4, boulevard des Italiens ανάμεσα στο 1887 και 1903, πριν μετακινηθεί στο 26, place Saint-Georges.
Αυτή η χρονολογική σειρά είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για τη μελέτη του βάζου.
Η διεύθυνση που εμφανίζεται στην ετικέτα αντιστοιχεί ακριβώς στην περίοδο μεταξύ 1887 και 1903.
Αποτελούσε πηγή σχέσεων με πολλούς σημαντικούς συλλέκτες, όπως οι Émile Guimet και Ernest Grandidier.
Επίσης συνέβαλε στον εμπλουτισμό δημόσιων συλλογών, ειδικά εκείνων των μουσείων Guimet, Cernuschi, Colmar και Strasbourg.
Η ύπαρξη της ετικέτας της κάτω από το βάζο αποτελεί λοιπόν ενδιαφέρον μαρτυρία της κυκλοφορίας του στην αγορά ειδυλλίων της Ασιατικής Τέχνης στο τέλος του 19ου αιώνα ή στις αρχές του 20ού.
2. Η συλλογή Dreesmann
Μια δεύτερη κυκλική ετικέτα φέρει τη σημείωση:
« Collectie Dreesmann ».
Το όνομα Dreesmann συνδέεται με μια σημαντική ολλανδική οικογένεια, γνωστή ιδίως για τη δραστηριότητά της στον εμπορικό τομέα και το ενδιαφέρον της για τις τέχνες.
Ο Anton C. R. Dreesmann και η σύζυγός του Marianne L. Dreesmann-van der Spek συγκρότησαν κατά τη διάρκεια της ζωής τους ένα ευρύ σύνολο που περιελάμβανε παλαιά πίνακες, σχέδια, γλυπτά, έπιπλα, ασημικά και κινεζικές πορσελάνες.
Μέρος αυτού του συνόλου παρουσιάστηκε σε δημοπρασία που οργάνωσε στο Παρίσι το 2021.
Η ετικέτα που διατηρείται κάτω από το βάζο υποδηλώνει κατοχή μιας συλλογής Dreesmann.
Η αναγνώριση του αληθινού συλλέκτη και οι ημερομηνίες απόκτησης και μεταβίβασης πρέπει όμως να τεκμηριωθούν από παλαιούς καταλόγους ή καταλόγους.
3. Spink & Son, Λονδίνο
Μια τρίτη ετικέτα φέρει το όνομα Spink & Son Ltd, μαζί με τη φράση «Est. 1772».
Αυτή η βρετανική εταιρεία συνδέεται ιστορικά με το εμπόριο έργων τέχνης και αρχαίων αντικειμένων.
Η παρουσία της ετικέτας αποτελεί ένα επιπλέον ένδειξης της κυκλοφορίας του αντικειμένου στη διεθνή αγορά.
Ωστόσο δεν επιτρέπει από μόνη της τον καθορισμό της ημερομηνίας απόκτησης ή πώλησης από αυτή την εταιρεία.
4. Ιστορικό ενδιαφέρον της συνένωσης των ετικετών
Η διατήρηση αυτών των διαφορετικών μαρτυριών είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.
Η ετικέτα Langweil επιτρέπει τη σύνδεση του βάζου με το Παρισινό εμπόριο της Ασιατικής Τέχνης γύρω στο 1900.
Η ετικέτα Dreesmann μαρτυρεί τη διαδρομή του σε ολλανδική συλλογή.
Η ετικέτα Spink & Son προτείνει σύνδεση με την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η συνάντησή τους επιτρέπει να εξεταστεί μια διεθνής εμπορική και συλλεκτική διαδρομή, της οποίας η ακριβής χρονολόγηση παραμένει αβέβαιη.
VIII. Συμπέρασμα: ένα αντικείμενο με δύο ιστορίες τέχνης
Αυτό το βάζο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της σύνδεσης ενός εξελιγμένου κινεζικού προγράμματος διακόσμησης με μια σημαντική ευρωπαϊκή μεταμόρφωση.
Η διακόσμησή του συνενώνει αρκετά θέματα που τεκμηριώνονται καλά στις τέχνες της δυναστείας Qing: μακροζωία, οικογενειακή ευτυχία, ευημερία και αφθονία.
Η παρουσία ηλικιωμένων χαρακτήρων, παιδιών, ενός πετεινού, φρούτων και φυτικών συνθέσεων δημιουργεί ένα συνεκτικό συμβολικό σύνολο.
Αρκετές από αυτές τις απεικονίσεις έχουν αντίστοιχες με το λεξιλόγιο τέχνης που χρησιμοποιήθηκε υπό τη βασιλεία Yongzheng.
Η παλέτα της οικογένειας ρόζ και η παρουσία σήμανσης τεσσάρων χαρακτήρων αποτελούν επιπλέον στοιχεία για τη μελέτη αυτής της απόδοσης.
Ωστόσο, η πλούσια διακόσμηση, η εξάρτηση των registre και η αφθονία των φόντων με χρώματα απαιτούν επίσης συγκρίσεις με τις παραγωγές μεταγενέστερων περιόδων, ιδίως το Qianlong και τον 19ο αιώνα.
Η σκελετή μπρούτζου χρυσού, αποδίδεται στο τέλος του 19ου αιώνα, μαρτυρεί την προσαρμογή του αντικειμένου στα γούστα των ευρωπαίων συλλεκτών.
Τέλος, οι αρχικές ετικέτες Langweil, Dreesmann και Spink & Son συμβάλλουν στη τεκμηρίωση της ιστορίας εμπορικής του και της πορείας του στον κόσμο των συλλογών.
Το αντικείμενο παρουσιάζεται έτσι ως ένα σημαντικό κινεζικό βάζο πορσελάνης πολύχρωμης από την οικογένεια ρόζ, φέρει σήμανση Yongzheng και αποδίδεται σε αυτή τη βασιλεία, εμπλουτισμένο με ευρωπαϊκό σκελετό από μπρούτζο χρυσό που αποδίδεται στο τέλος του 19ου αιώνα, με αρχικές ετικέτες προέλευσης.
Μια επίσκεψη στο αντικείμενο είναι δυνατή εντός των εντολών δημοπρασίας κανονίζοντας ραντεβού και ορατό στο Reims.