Ιταλική σχολή (XVII) - Il giudizio di Paride

Σχουόλα Ιταλικά του XVII αιώνα - ΠΕΡΙΚΕΦΑΛΑΙΟ Βενετο-Εμιλιάνο

“ Το κρίμα του Παρίδες “

- Λάδι σε καμβά
- Περιοχή: 1670-1700
- Περιοχή βενετο-εμιλιανή, τέλους XVII αιώνα
- Διαστάσεις: 77 x 59 cm σε αρχαίο κάδρο
- Καμβάς: 66,5 x 50 cm

ΘΕΜΑ ΚΑΙ ΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΑ

Η σκηνή απεικονίζει ένα από τα πιο διακεκριμένα επεισόδια της κλασικής μυθολογίας, Ο ΚΡΙΜΑς του Παρίδες, προαίτιο του Τρωϊκού Πολέμου.
Σύμφωνα με τη διήγηση, ο Παρίς, Τρώικος πρίγκιπας μεγαλωμένος ως ποιμένας, ορίζεται να αποφασίσει ποια από τις Ήρα, Αθηνά και Αφροδίτη είναι η ομορφότερη, απονέμοντά της το χρυσό μήλο. Η επιλογή θα πέσει σε Αφροδίτη, η οποία του υπόσχεται την αγάπη της Ελένης.
Στο πίνακα η αφήγηση συμπυκνώνεται σε μια ομάδα τεσσάρων protagonisti.

Δεξιά φαίνεται ο Παρίς, καθισμένος σε ένα βράχο και περιτυλιγμένος σε ένα ευρύ κόκκινο πανί. Ο γυμνός κορμός και η κλίση του σώματος προς τις θεές τονίζουν τον ρόλο του ως κριτής.

Στο κέντρο-αριστερά είναι άμεσα αναγνωρίσιμη η Αθηνά, χαρακτηρισμένη από το περικεφαλαίο με φτερωτό άλικο και τον μακρύ κοντάρι. Η παρουσία του κράνους αποτελεί έναν από τους παραδοσιακούς χαρακτηριστικούς της θεάς στον Κρίμα του Παρίδες.
Οι άλλες δύο γυναικείες μορφές αντιστοιχούν σε Ήρα και Αφροδίτη. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το νεαρό κορίτσι που γονατίζει στο πρώτο πλάνο, σχεδόν ολόκληρα με την πλάτη, η οποία οδήγηση του σώματος αποτελεί το κεντρικό φόρμα της σύνθεσης.
Η μορφή της γυναικείας μορφής που βρίσκεται απομονωμένη στα αριστερά, συνοδευόμενη από ένα ανοιχτό πανί, ολοκληρώνει τη σκηνή με μια ερμηνεία σχεδόν θεατρική.
Μια μικρή φιγούρα εμφανίζεται επίσης στο πίσω δεξί υπόβαθρο, ενταγμένη στο σκηνικό σκοτεινό.

⸻

ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ

Η κατασκευή της σκηνής είναι σαφώς μελετημένη.
Ο δημιουργός τοποθετεί τους πρωταγωνιστές σύμφωνα με μια ημικυκλική ακολουθία που οδηγεί το βλέμμα:
Η κίνηση κορυφώνεται στην συνάντηση μεταξύ της γονατιστής μορφής και του Παρίς.
Πολύ αποτελεσματικό είναι το σύστημα διαγώνιων αντίθετων αξώνων: η κοντάρι που κρατάει η Αθηνά ανυψώνεται προς τα δεξιά, ενώ το σώμα της γονατισμένης γυναίκας εισάγει μια αντίθετη διαγώνιο. Ο Παρίς ολοκληρώνει αυτή τη δομή μέσω της έντονης μαζικής χρωματικότητας του πανιού κόκκινου.

Η γονατιστή μορφή πιθανόν αποτελεί την επιτυχημένη επινόηση του έργου: η φωτισμένη πλάτη, η στροφή του κορμού και το διαγώνιο ανάστροφο πόδι προς το χώρο δημιουργούν σημαντική βαθυότητα.

Δεν πρόκειται επομένως για μια αφελή σύνθεση: πίσω από την εικόνα διακρίνεται μια καλλιτεχνική κουλτούρα μορφικής τέχνης, τροφοδοτημένη από την μανιεριστική παράδοση και τη μετα-μανιεριστική ιταλική σχολή.

⸻

ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΤΙΛΙΣΤΙΚΗ

Το έργο διατηρεί διάφορα στοιχεία που προέρχονται από τη κουλτούρα του ύστερου Μανιερισμού: μακριά γυναικεία σώματα, σχετικά μικροί κρόταφοι, τεχνητές στροφές, κομψότητα των πόζων και υπερισχύων της γραμμής έναντι της φυσιοκρατικής απόδοσης.
Από την άλλη πλευρά, ο έντονος χρωματικός αντίθετος φωτισμός, η μεγαλύτερη συνεκτικότητα των ανατομιών και το κόκκινο πανί του Παρίς εισάγουν στοιχεία πλέον πλήρως του 17ου αιώνα.
Ιδιαίτερα σημαντικά εμφανίζονται:

* η μακρύς ανατομία των γυναικείων μορφών;
* τα μικρά και κοφτερά προφίλ;
* η γονατισμένη μορφή κατασκευασμένη μέσω μιας πολύπλοκης στροφή;
* η Αθηνά σχεδόν σε ανθρωποειδής μορφή;
* η παλέτα που κυριαρχείται από ανοιχτές επιδερμίδες που ξεχωρίζουν από ένα πολύ σκοτεινό φόντο;
* η χρήση του κόκκινου ως κύριο χρωματικό τονικό σημείο;
* το τοπίο περιορισμένο σε κακιά σκηνή.

Συνολικά, λοιπόν, μια φιγούρα κουλτούρα μεταξύ ύστερου μανιερισμού και κλασικισμού του 17ου αιώνα, περισσότερο από ένα ώριμο πεντηκοστό αιώνα γλώσσες.
⸻

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΚΟΝ ΠΕΔΙΟ

Η σύνθεση παρουσιάζει ωστόσο σχέσεις με εκείνη τη ευρεία πολιτισμική ζωγραφική κουλτούρα που developed στην ιταλική βόρεια μεταξύ τέλους του 16ου και του 17ου αιώνα, στην οποία συνέχισαν να κυκλοφορούν μανιεριστικά πρότυπα παράλληλα με τις νέες κλασικιστικές λύσεις.
Είναι ενδιαφέρον να θυμηθούμε πόσο το Κρίμα του Παρίδες διαδόθηκε μέσα από πίνακες, σχέδια και κυρίως χαρακτικά. Ένα από τα βασικά πρότυπα ήταν το χαρακτικό του Μάρκαντζόνι Ραϊμόντι από τον Ραφαέλλο, χρονολογούμενο γύρω στο 1513-14, το οποίο είχε τεράστια φανταστική επιρροή.
Και στον 17ο αιώνα το θέμα παρέμεινε ιδιαίτερα διαδεδομένο: ο Φραντσέσκο Αλβάνι, για παράδειγμα, δημιούργησε μια διάσημη εκδοχή περίπου το 1650-60.

ΚΟΡΝΙΖΑ:

Κορνίζα: ξυλόγλυπτη μόνντα και φθαρμένη, γούστο νεοκλασικό, με ευρύ αδόρι και εσωτερική ροή διακοσμημένη με συνεχές ανάγλυφο. Ιταλική κατασκευή, τέλη 18ου – αρχές 19ου αιώνα, με παλαιωμένες δαγκώματα, φθορές και μικρές ελλείψεις.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ – ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Υποστήριξη:
Το έργο έχει υποβληθεί σε επικόλληση/επανατύλιξη. Το πανί φαίνεται επί του παρόντος σταθερό και τακτικά τεντωμένο. Το πλαίσιο είναι ξύλινο, κατασκευασμένο παραδοσιακά, με κεντρικό εγκάρσιο οριζόντιο οδηγό.

Επιφάνεια ζωγραφικής:
Από τις εικόνες η επιφάνεια φαίνεται συνολικά σταθερή. Υπάρχει διαχυμένη ρηγματώσεις, γενικά συνεπείς με τη γήρανση της υλικής ύλης της ζωγραφικής.
Παρατηρούνται γρατζουνιές και τοπικές εξασθένιση, κυρίως σε σκοτεινές ζώνες και στα πιο ευαίσθητα σημεία των χρωμάτων.

Είναι πιστευτές επικαλύψεις και επεμβάσεις ζωγραφικής από προηγούμενες συντηρήσεις.
Η λαμπερή μεμβράνη φαίνεται να παρουσιάζει κάποια μορφή αλλοίωσης/οξείδωσης, με αποτέλεσμα τη μείωση των αντιθέσεων και την αλλαγή ανάγνωσης των πιο σκούρων τόνων.

Δεν παρατηρείται από τις φωτογραφίες ανασηκώσεις μακροσκελούς ή εκφυλισμένες μονολιθικές επαλείψεις της επιδερμίδας.

Συνολική κατάσταση

Αποδεκτή/καλή σε σχέση με την ηλικία και τις συντηρητικές παρεμβάσεις που υπέστη.

*** Φωτογραφική σημείωση
Ορισμένες φωτογραφικές εικόνες του έργου λήφθηκαν με τη βοήθεια φώτων στούντιο και επαγγελματικές φωτιστικές λυχνίες, προκειμένου να διευκολυνθεί η ανάγνωση της σύνθεσης, των λεπτομερειών και της ύλης της ζωγραφικής. Αυτή η φωτιστική μπορεί να προκαλέσει ελαφρές διαφορές στην αντίληψη των χρωμάτων και στη φωτεινότητα σε σχέση με την άμεση θέα του έργου. Οι φωτογραφίες έχουν αποκλειστικά ιστορικούς και τεκμηριωτικούς σκοπούς.

Το κάδρο παρέχεται δωρεάν και ως δώρο με το έργο και πρέπει να θεωρείται στοιχείο του χαμηλού κόστους, όχι ενσωματωμένο στην οικονομική αξιολόγηση του πίνακα. Λόγω της φυσικής αδυναμίας των παλιών και χρυσών κορνιζών, τυχόν ζημιές, αποκόλληση, θραύσεις ή απώλειες μερών της κορνίζας που έχουν συμβεί κατά τη μεταφορά ή την αποστολή δεν θα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο επιστροφής, αποζημίωσης ή αντίρρησης σχετικά με την αξία του πίνακα. Η συσκευασία θα παρασκευαστεί με τη μέγιστη φροντίδα ώστε να διασφαλιστεί, όσο είναι δυνατό, μια ασφαλής μεταφορά.

Ασφαλισμένη αποστολή
Αξιολόγηση Ιδιοτήτων – Expertise

*** Για λόγους ιστορικού ενδιαφέροντος το έργο δεν μπορεί να αποσταλεί εκτός της Ευρωπαϊκής κοινότητας / ασφαλισμένη αποστολή σε σάκο από ξύλο