Tidiani Shitou (1933–2000) - La femme peuhl

Przez nazwiska Seydou Keita czy Malik Sidibé w Europie rozpowszechniła się fotografia afrykańska, w której figura ludzka odgrywa główną rolę i która podkreśla popularność studiów fotograficznych od lat 60. do 90. XX wieku. Jednak wiele innych fotografów, również pracujących w studio, wciąż czeka na odkrycie. I to po raz pierwszy w Lyonie galeria sztuki i fotografii daje taką możliwość. Zadziwiające obrazy podwójnych portretów malijskiego artysty Tidiani Shitou (1933–2000) czerpią źródło z artystycznych i kulturowych specyfików Afryki Zachodniej. Specyfiki formalne: myślimy o symetrii, hieryatyzmie i ukrytej energii statuetki, a także o specyfikach symbolicznych. Jego podwójne portrety, portrety rodziców, przyjaciół, dalekie od ograniczenia się do wyrażania uczucia braterskiej miłości badenya (urodzonych z tej samej matki), przekazują inne rodzaje relacji emocjonalnych między jednostkami. Podkreślają głęboką więź łączącą dwie osoby. Sztuka fotografa polega na wyrażeniu tej więzi poprzez symboliczne podobieństwo, podkreślając podobieństwo między nimi dzięki pozowi, ubraniom (czasem wypożyczonym), akcesoriom, symetrii kompozycji, aż do stworzenia iluzji pełnej identyfikacji, podwójności. Jego portrety celebrują jednocześnie relację, którą przedstawiają, używając symboli: stereotypowych obrazów bliźniaczych, które można znaleźć także w rzeźbie i wielu innych przedmiotach codziennego użytku w Afryce Zachodniej. Nie są one bezpośrednim, realistycznym obrazem jednostek, lecz ukazaniem dualizmu osoby i modelu ideowego oraz idealnego, którym jest para bliźniacza w mitach pierwotnych. Bliźniaki, chronione przez bogów (choć czasem postrzegane jako złe), przynoszą szczęście i symbolizują zgodę oraz sprawiedliwość. Są przypomnieniem początków świata i pobudzają wyobraźnię w Afryce Subsaharyjskiej. Idea, że każdy poszukuje swojego alter ego, swojej bratniej duszy – swojego bliźniaka – jest bardzo popularnym motywem w Afryce Zachodniej, często łączonym z portretem gémellaire. Portret, w którym jednostka nie znika na rzecz podwójnego obrazu, lecz wręcz się powiększa dzięki swojemu dublowaniu. Shitou pokazuje, na podstawie portretów o dużej wartości historycznej, etnologicznej i artystycznej, że estetyka nowoczesna może służyć tradycyjnej myśli. Również ukazuje, że dzięki fotografii klienci mogli odzyskać swoje obrazy, a nawet je odtworzyć, grając na różnych warstwach swojej rzeczywistości i tworząc własną nowoczesność i historię. Przemawia przez to wizja tego „twórcy obrazów”, będącego pośrednikiem między widzialnym a niewidzialnym: osiągnięcie, dzięki opanowaniu odpowiedniego medium, obrazu mentalnego radykalnej dualności osoby.