Anonimo - Il libro dei tornei della nobiltà del Hraichgau - 1615-1983

Księga turniejów szlachty Kraichgau. Kod Rossiano 711. około 1615. Przechowywana w Bibliotece Apostolskiej Watykanu. Mediolan, Jaca Book Codici, 1983. Oprawa w pergaminie z tłoczeniami. Komplet z tomem komentarzy autorstwa Lotte Kurras. Z etui. W doskonałym stanie – lekkie ślady użytkowania na etui.


Kodeks Rossiano 711 to cenny rękopis miniaturowy przechowywany w Bibliotece Apostolskiej Watykanu, znany jako Księga Turniejów Szlachty Kraichgau, datowany na około 1615 rok, opisujący turnieje rycerskie. Przedstawia turnieje i działalność rycerską szlachty Kraichgau, historycznego regionu niemieckiego.
Turniej rycerski jest formą rywalizacji o pochodzeniu średniowiecznym; powstały jako gry wojenne mające na celu ćwiczenie sztuki wojennej, które, według źródeł historycznych, rozpowszechniły się już od IX wieku w ramach Karolingów.

W obecnym użyciu terminy turniej i giostra nie oznaczają różnych aktywności, choć drugi jest bardziej odpowiednikiem walki między dwoma rycerzami z 'lancą w ręku', a turniej to walka między pikinierami. Wywodziły się one ze średniowiecznego feudalizmu i głównej struktury militarnej tamtej epoki, czyli kawalerii. Należy pamiętać, że często organizowano również walki piesze, które były ulubione przez Henryka VIII. z Anglii.


Pojedynek rycerzy na turnieju na ilustracji Sir Nigel broni honoru Anglii autorstwa N.C. Wyetha z 1922 roku.
Historia
Turnieje rozprzestrzeniły się w całej Europie od XII wieku i zyskały coraz większe znaczenie, stając się bardzo wystawne i spektakularne. Francuz Goffredo II di Preuilly ustalił jedynie zasady, które nimi rządziły, ale w jego czasach były już powszechne. Turniej narodził się na ziemiach Franków; w Italii mamy świadectwa o turniejach już w XII wieku. Początkowo przewidywały walki z wysokim ryzykiem śmierci, ale w XIII wieku rozpowszechniło się używanie przebitych włóczni i mieczy bez ostrza i cięcia. Nawet przy takich środkach ostrożności nadal zdarzały się poważne wypadki.


Turniej w Kastylii.
Przemoc, do której doprowadziły starcia, skłoniła Kościół w 1130 roku do zakazania, jednak bez skutku, turniejów, ekskomunikując uczestników i zakazując pochówku chrześcijańskiego dla tych, którzy zginęli podczas starć. W XIII wieku sformalizowano podział na turnieje z bronią à outrance, czyli bojowe, oraz armią à plaisance, mając na celu ograniczenie obrażeń. Kościół, dzięki nowej formie turnieju, w 1281 roku zniósł te zakazy. Główne z nich były sporządzane w języku francuskim i osoby nieprzestrzegające ich były oskarżane o bycie fellone; ostatnie wydarzenia miały miejsce do XVII wieku.

Opis
Składały się one z walk, bez względu na to, czy ktoś odczuwał nienawiść (Ruggero di Hoveden), rycerzy w drużynach lub parach, na koniu, ale także pieszo, i były regulowane przez precyzyjny ceremoniał: rycerze byli wywoływani pojedynczo przez araldo d'armi, który prezentował ich herb lub tarczę oraz ewentualne tytuły szlacheckie, przedstawiając ich publiczności zgromadzonej na arenie oraz panu lub władzom, które zorganizowały turniej.

Uczestnicy
Turnieje rycerskie brały w nich udział rycerze oraz ogólnie członkowie wysokiej arystokracji europejskiej, w tym władcy ważnych królestw. Podczas walki rycerze musieli zachowywać się lojalnie, walczyć wyłącznie dla ćwiczenia i okazania siły (Ruggero di Hoveden), przestrzegając ściśle określonego kodeksu honorowego, bezpośrednio wywodzącego się od tego arystokracji wojskowej.

Karuzele

Karuzela.
Podczas rozwoju samego turnieju, czyli walki między dwoma rywalizującymi stronami, narodziła się rywalizacja, idealny pojedynek między pojedynczymi rycerzami. Między XV a kolejnym stuleciem, turniej stał się najpopularniejszym wydarzeniem, dzięki atrakcyjnemu ceremoniałowi.

Rycerze, zgodnie z zasadami miłości dwornej, walczyli w imię swojej służby miłości wobec damy.

W piętnastym wieku wprowadzono barierę mającą oddzielić dwóch jeźdźców podczas galopady, gdy jechali naprzeciw siebie. Celem było przewrócenie przeciwnika uderzeniem włóczni, ale bez trafienia w hełm. Włócznie były z jesionu, aby rozbiły się podczas starcia, zapobiegając przebiciu zbroi trafionego.

Turnieje narodziły się z potrzeby ćwiczeń fizycznych i wojskowych szlachty w okresach zimowych. Głównym zajęciem szlachty w średniowieczu były kampanie wojskowe, które odbywały się, z rzadka w ciepłych miesiącach; w chłodniejsze miesiące armie były rozwiązywane, a zimno czasami uniemożliwiało nawet zajmowanie się polowaniami.

To powodowało osłabienie ciała i refleksów, a rozwiązanie znaleziono w organizowaniu symulowanych bitew, które już w czasach karolińskich odnotowano w kronikach historyka Nitardo.

Termin, który początkowo służył do określenia turnieju, to hastiludium, gra w lancę: w XI wieku rozpowszechnił się sposób walki konnej „lanca in resta”, czyli z długą lancą mocno przytroczoną pod prawym ramieniem, zabezpieczoną za pomocą występu zbroi (resta), na którym opierała się rowkowana część lancy.

Na pierwszych turniejach przeciwne strony rycerzy walczyły w zawziętej bitwie na szerokich przestrzeniach poza zamieszkałymi miejscami. Jedna strona składała się z ténants, tych którzy wystosowali wyzwanie, druga z vénants, tych którzy je przyjęli.

Ze względu na sposób walki charakteryzowany przez niewiele reguł i nadzoru początkowo stosowanych, nie brakowało przypadków, gdy turnieje były wykorzystywane do rozwiązywania sporów między szlachtą, co często kończyło się śmiercią wielu uczestników. Znanym przykładem jest turniej, który odbył się w Chalons w 1273 roku, podczas którego doszło do zbyt brutalnej wymiany ciosów między hrabią Chalons a królem Edwardem I z Anglii, co przerodziło się w prawdziwy konflikt między dwoma obozami uczestników, na tyle, że turniej ten później nazwano 'Małą Bitwą w Chalons'.

światowość
Szybko rozprzestrzeniła się pasja różnych publiczności do takich sztuk walki: wkrótce turnieje przybrały luksusowy wygląd i były organizowane na cześć zwycięstw, rocznic, porozumień między panami i świąt religijnych.

Organizacja wydarzeń stawała się coraz bardziej rytualna i wystawna, kodowana przez skomplikowany ceremoniał. Zbroje rycerzy stawały się coraz bardziej bogate i spersonalizowane, z ozdobnymi uprzężami i jaskrawymi kolorami.

Turnieje były więc związane z wydarzeniami towarzyskimi: w 1468 roku na Pas de l'Arbre d'Or odbył się turniej z okazji ślubu księcia Burgundii; w Paryżu w 1559 roku miała miejsce na ślub Filipa II Hiszpańskiego i Elżbiety, córki Henryka II Francuskiego, która została tam śmiertelnie ranna. Disfida di Barletta, powstała z kwestii honorowej w 1503 roku między 13 Francuzami a 13 Włochami, zakończyła się zwycięstwem tych ostatnich.

W 1474 roku w Malpaga, Bartolomeo Colleoni zorganizował turniej na cześć gościa, króla Cristiano I z Danii, ukazany na freskach Romanino.

Używane konie

Ten sam temat szczegółowo: Destriero.
Oczywiście, opieka nad końmi była niezwykle ważna, zarówno z punktu widzenia szkolenia, jak i wyposażenia ich w odpowiedni sprzęt.

Konie musiały być szkolone, tak jak do prawdziwych walk, aby bez wahania reagować na polecenia jeźdźca podczas zamieszania, obracać się i podnosić, by umożliwić potężne uderzenia z góry na dół; dlatego konieczną była harmonia między człowiekiem a zwierzęciem, osiągana tylko przez ciągłe szkolenie. Aby umożliwić jeźdźcowi optymalny cios, podczas turnieju z drewnianym lub tekstylnym przegrodą między uczestnikami w biegu, konie musiały być dobrze wyszkolone do utrzymania galopu na prawej nodze, stąd właśnie nazwa „destriero”.

Wyposażenie zwierzęcia służyło do ochrony samego konia i jego jeźdźca. Siodło miało szeroki arcione, aby chronić dolną część brzucha, a czasami także uda jeźdźca. Testiera była bardzo gruba i zasłaniała dużą część pola widzenia konia, aby nie reagował samodzielnie podczas starcia. Ozdobą była efektowna gualdrappa z tkanin w kolorach jeźdźca.


Manifest commemoratywny IV stulecia Disfidy w Barletta.
Kulturowe konsekwencje
Od połowy XVI wieku turnieje i jarmarki rycerskie straciły swoje pierwotne cechy, tracąc w społeczeństwie ideały, z których się wywodziły, i zachowując jedynie najbardziej widowiskowe aspekty. Czasami jarmarki te są włączane do programów przedstawień podczas średniowiecznych festynów.

Z tego wywodzi się carosello, czyli parada rycerzy, służąca do obchodzenia okazji lub świąt. We Włoszech nadal praktykuje się je jako miejskie wydarzenia, będące ćwiczeniami na karuzeli, w których trzeba przebijać pierścienie coraz mniejszymi lancami lub trafiać w kręcące się słupy lub popiersia, na przykład:

Wyścig wokół pierścienia (Narni);
Giostra dell'Arme (San Gemini)
Giostra della Quintana (Foligno)
Calendimaggio (Assisi)
Różowe Palio Wielkanocne (Assisi)
Palio di San Rufino (Assisi)
Palio della Balestra (Gubbio) i (Sansepolcro);
Giostra del Saracino di Sarteano (Sarteano)
Giostra del Saracino (Arezzo)
Giostra dell'orso (Pistoia)
Turniej rycerski (Sulmona)
Giostra della Quintana (Ascoli Piceno)
Palio del Niballo (Faenza);
Palio di Casole d'Elsa (Siena)
Giostra del monaco (Ferrara)
Giostra della rocca (Monselice)
Giostra della Jaletta (San Marco la Catola).