[Poncelin de La Roche] - Superstitions Orientales - 1785

PRIMA EDIZIONE, W FOLIO – RYTUAŁY, PRZEKLEŃSTWA, BESTIARIUM I ETERIALIA EZOTERYCZNE
Paryska edycja Superstitions Orientales, ou Tableau des erreurs et des superstitions des principaux peuples de l’Orient, dzieło emblematyczne ilustrujące zainteresowanie oświeceniowe obyczajami, religiami i ustawodawstwami ludów wschodnich. Tom bogato opatrzony 22 miedziorytami – niektóre podpisane przez Nicholasa Ransonnette’a – wpisuje się w ówczesny nurt „opisów uniwersalnych” mających na celu sklasyfikowanie zwyczajów, przekonań i praktyk rytualnych z perspektywy europejskiego, racjonalizującego spojrzenia. Dzieło stanowi cenny dokument kultury porównawczej późnego oświecenia oraz ikonograficznego przedstawiania obcości.
WARTOŚĆ RYNKOWA
Dzieła siedemnastowieczne poświęcone Orientowi, zwłaszcza gdy wzbogacone są kompletnym aparatem ikonograficznym, są stałym obiektem poszukiwań na międzynarodowym rynku antyków. Egzemplarze w dobrym stanie, kompletne z 22 tablami, najczęściej mieszczą się w zakresie od 900 do 1 500 euro, z wahaniami zależnymi od stanu zachowania, świeżości odbitek i jakości oprawy.

DESCRIZIONE FIZICA E CONDIZIONE
Oprawa w pół-skórze z imitowanymi skórkami na rogach; grzbiet z pięcioma żebrami i tłoczona tilą złotem sygnaturą autora i tytułu. 22 karty z tabelami miedziorytniczymi poza tekstem; dodatkowe ilustracje w tekście. Niektóre tablice podpisane przez Nicholasa Ransonnette’a. Dekoracyjne rzeźbienia w drewnie. Obecność termitów, plam i przebarwień. W starych książkach, mających wielowiekową historię, mogą występować pewne niedoskonałości nie zawsze uwzględniane w opisie. Strony: pl. (2); 8; 112; 2nn; 196; (2).

CAŁKOWITY TYTUŁ I AUTOR
Superstitions orientales, ou Tableau des erreurs et des superstitions des principaux peuples de l'Orient, de leurs moeurs, de leurs uses et de leur législation; ouvrage orné de plusieurs gravures en taille-douce (...).
París, chez Leroy, 1785.
[Poncelin de La Roche-Tilhac, Jean-Charles]

KONTEKST I ZNACZENIE
Dzieło wpisuje się w klimat intelektualny późnego oświecenia francuskiego, kiedy wiedza o ludach pozaeuropejskich systematyzowana była poprzez kategorie porównawcze, często nacechowane krytycznym podejściem do praktyk religijnych i społecznych. „Tableau” proponuje rekonesans wierzeń i obyczajów wschodnich, łącząc opis etnograficzny, ocenę moralną i ciekawość encyklopedyczną. Tabele miedziorytnicze odgrywają kluczową rolę: przedstawiają sceny rytualne, stroje, praktyki ceremonialne i postacie emblematyczne, przyczyniając się do budowy wizualnego obrazu Orientu w europejskim krajobrazie kulturowym. Podpis Nicholasa Ransonnette’a – intagliateur aktywny w XVIII wieku – zwiększa atrakcyjność artystyczną aparatów ikonograficznych.

HISTORIA WYDANIA I OBIEG
Wydane w Paryżu w 1785 r. w drukarni Leroy, dzieło wpisuje się w paryski obieg publikacji podróżniczych i opisów ludów. Obecność znaczącego aparatu ikonograficznego wskazuje na adresowanie do wykształconej i ciekawnej publiczności, interesującej się kulturami orientalnymi w epoce rozwoju handlowego i intelektualnego.

BIOGRAFIA I REFERENCJE
Barbier, Antoine-Alexandre, Dictionnaire des ouvrages anonymes et pseudonymes, Paris, 1806–1809, t. IV, kol. 341–342 (przydomkowanie Poncelin de La Roche-Tilhac).
Quérard, Joseph-Marie, La France littéraire, Paris, 1834, t. VII, s. 418–419 (hasło Poncelin de La Roche-Tilhac).
Cohen, Henry, Guide de l’amateur de livres à gravures du XVIIIe siècle, Paris, 1912, kol. 812–813 (dla podobnych dzieł ilustrowanych i kontekstu ikonograficznego oświecenia).
Brunet, Jacques-Charles, Manuel du libraire et de l’amateur de livres, Paris, 1860–1865, t. IV, kol. 862 (literatura francuska XVIII wieku i opisywanego charakteru).
Said, Edward W., Orientalism, New York, Pantheon Books, 1978, s. 49–73 (dla ram teoretycznych konstrukcji Zachodu o Wschodzie).
Sweet, Rosemary, Antiquaries: The Discovery of the Past in Eighteenth-Century Britain, London, Hambledon, 2004, s. 201–215 (dla kontekstu antykwarycznego i europejskiego porównawczego).
Porter, Roy, Enlightenment: Britain and the Creation of the Modern World, London, Penguin, 2000, s. 356–372 (dla kultury porównawczej i klasyfikacyjnego oświecenia).