Justiniani - Rerum Venetarum - 1610

KSIĘGA-MONUMENT SERENISSIMA: MIT POLITYCZNY WE WENECJI NOWOPOWSTAJĄCEJ
Dzieło o szerokim zasięgu historycznym i celebracyjnym, Rerum Venetarum ab Urbe Condita Piotra Giustinianiego, jawi się jako jeden z najbardziej ambitnych seicenteskich prób utrwalenia w formie systematycznej pamięci Republiki Weneckiej. Dzięki narracji splatającej kronikę, obywatelską retorykę i konstruowanie tożsamości autor przedstawia spójną, niemal mitologiczną wizję Serenissima, wynosząc ją do roli wzoru politycznego i moralnego. Tom staje się prawdziwym narzędziem kulturowym: nie tylko historią, ale legitymizacją, nie tylko archiwum, ale typograficznym pomnikiem przeznaczonym do utrwalania w czasie wielkości Wenecji.
WARTOŚĆ RYNKOWA
Oryginalne kopie tej edycji z 1610 roku cechuje znaczna rzadkość na rynku antykwarycznym, zwłaszcza w ekwarze z tej epoki. Licytacje i dostępność wskazują na widełki wyceny zwykle mieszczące się między 1 000 a 3 000 euro, z wyższymi pułapami dla egzemplarzy dobrze zachowanych, kompletnych i o istotnym pochodzeniu. Egzemplarze z defektami konstrukcyjnymi, jak w niniejszym przypadku, plasują się w średnio-niskim zakresie, ale nadal budzą zainteresowanie ze względu na intrinsicną rzadkość dzieła.

OPIS FIZYCZNY I STAN
Oprawa skórzana całościowa, oznaki zużycia, braki i luźne przęsła. Czarne/ czerwone przekroje. Fosforyzacje i brązowienie fizjologiczne. Obecność inicjału woodcut i winietki typograficznej na froncie. W księgach dawnych, o wielowiekowej historii, mogą występować pewne niedoskonałości, nie zawsze ujawniane w opisie. Strony (2); 12n; 354; 60n; (8).

PEŁNY TYTUŁ I AUTOR
Rerum Venetarum ab Urbe Condita.
Argentorati, Lazari Zetzneri, 1610.
Petri Justiniani.

KONTEKST I ZNACZENIE
Dzieło wpisuje się w tradycję wielkich historii obywatelskich humanistycznych, obok modeli takich jak Sabellico i Paruta, lecz wyróżnia się szerokością chronologiczną i ambicją systematyczną. Giustiniani konstruuje ciągłą narrację Republiki Wenecji od jej mitologicznego początku aż po współczesność, łącząc źródła kronikarskie, dokumentacyjne i literackie. Tekst przeplata annale polityczne, relacje militarne, opisy magistratur i portrety dogów, przyczyniając się do ukształtowania spójnego i wyidealizowanego wizerunku Państwa. Z tego względu tom nie jest tylko historią, lecz narzędziem autoprezentacji politycznej: dziełem, które ma na celu wzmocnienie tożsamości weneckiej poprzez gloryfikację jej cnót obywatelskich, stabilności instytucjonalnej i ciągłości historycznej. Druk w Zetznerze, znaczącym wydawcy działającym w Strasburgu, lokuje także dzieło w europejskim obiegu wiedzy, rozszerzając jego zasięg poza granice Serenissimy.

BIOGRAFIA AUTORA
Pietro Giustiniani, należący do jednej z najznakomitszych rodzin patrycjuszowskich Wenecji, był historykiem i człowiekiem kultury aktywnym na przełomie XVI i XVII wieku. Jego wykształcenie humanistyczne i zakorzenienie w weneckiej tradycji politycznej wyraźnie wyłaniają się w jego dziele największym, gdzie łączy erudycję, duch obywatelski i zamiar celebracyjny. Jego twórczość odzwierciedla potrzebę, charakterystyczną dla epoki po renesansie, konsolidowania i przekazywania pamięci historycznej instytucji republikańskich.

HISTORIA WYDANIA I KRĄŻENIE
Wydanie z 1610 roku stanowi pierwsze i najważniejsze ukazanie się na druk, realizowane przez Lazarusa Zetznera, wydawcę znanego z upowszechniania tekstów erudycyjnych i historycznych w Europie. Nakład, zapewne ograniczony, oraz specjalistyczny charakter treści przyczyniły się do stosunkowo skąpej liczby kopii dotychczas dostępnych. Krążenie dzieła prawdopodobnie ograniczało się do środowisk wykształconych i instytucjonalnych, co czyni dzisiaj cennym świadectwem kultury historycznej Wenecji pierwszego XVI wieku.

BIBLIOGRAFIA I ODNAJŚIENIA
ICCU/OPAC SBN: identyfikacja edycji obecnej w katalogach włoskich (karta do weryfikacji na podstawie konkretnego egzemplarza)
WorldCat: rekord edycji Argentorati, 1610 (zasięgnij lokalizacji instytucjonalnych)
Graesse, Trésor de livres rares, tom III, s. 123 (wejście Justiniani)
Brunet, Manuel du libraire, III, kol. 586 (wzmianki o historii Wenecji)
Cicogna, Delle iscrizioni veneziane, w kontekście historycznym źródeł weneckich
Arnaldi – Pastore Stocchi, Storia della cultura veneta, tom IV (dla kontekstu historyczno-kulturalnego)