Josep Mª Subirachs (1927-2014) - The sovs

Podpisano ołówkiem przez artystę na dole i z numerem serii 59/150

W dobrym stanie zachowania

Oprawione w ramy (niewielkie ślady użytkowania oprawy)

Wymiary litografii: 50 cm x 67 cm.

Wymiary ramy: 54 cm x 72 cm.

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

Subirachs Sitjar, José Maria. Barcelona, 11.III.1927 – 7.IV.2014. Rzeźbiarz, rysownik i grafik.

Urodził się w rodzinie robotniczej; w wieku piętnastu lat został praktykantem w warsztacie rzeźbiarza Enrique Monjo. Przez pewien czas łączył pracę z lekcjami rysunku w Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Barcelonie, gdzie uczęszczał jako wolny słuchacz. Z Monjo nauczył się rzemiosła, lecz nauczyciel, który wywarł na niego największy wpływ, był Enrique Casanovas, z którym mógł pracować tylko krótko, bowiem słynny rzeźbiarz nowożytnego neoklasycyzmu zmarł w 1948 roku, kilka miesięcy po tym, jak Subirachs wszedł do jego warsztatu jako pomocnik.

Wpływ mediterraneismo noucentista jest widoczny w jego wczesnych dziełach, choć stylizacja tamtejszych postaci z terakoty już zapowiadała kierunek, którym miała pójść jego ekspresjonistyczna faza, zapoczątkowana w latach pięćdziesiątych pracami takimi jak Europa (1953), Mojżesz (1953), Kobieta z Putifarą (1954), Edyp i Antygona (1955) czy Los Parcas (1956).

W 1951 roku Institut Français de Barcelone przyznał mu stypendium na pogłębienie studiów w Paryżu, a w tym samym roku wziął udział w Pierwszej Biennale Hispanoamerykańskiej w Madrycie; w 1953 zdobył Pierwszą Nagrodę w Rzeźbie na „Salon Jazz” w Barcelonie i brał udział w Drugiej Biennale Hispanoamerykańskiej w Hawanie. Następnego roku przeprowadził się do Belgii, gdzie mieszkał przez dwa lata i brał udział w Biennale w Antwerpii. To od tego momentu stał się profesjonalnym rzeźbiarzem, który dostrzegł możliwość utrzymania z własnej twórczości.

Od ekspresjonizmu przeszedł do abstrakcji organicznej, tworząc prace takie jak Wieża Babel (1955), w procesie ku stylowi osobistemu coraz dalej od odniesień figuratywnych, co pod koniec lat pięćdziesiątych skłoniło go do zainteresowania żelazem – nie jako materiałem obrobowywanym jak rzemieślnik kowal, lecz z użyciem technik przemysłowych takich jak spawanie. W tym samym okresie pracował także innymi materiałami (brąz, beton, terakota, gres, ceramika, drewno), starając się wydobyć z każdego z nich plastyczne własności swoich zróżnicowanych struktur, tonacji i faktur. Aby osiągnąć równowagę niektórych dzieł, wprowadzał bloki kamienia, które nie pełniły funkcji podstawy, lecz były przeciwwagą, lub tworzył struktury z żelaza i drewna, jak Tekel (1958), dzieło nagrodzone Nagrodą Rzeźbiarską Julio González.

Między 1958 a 1960 rokiem rozpoczął swój ważny wkład w dziedzinie rzeźby publicznej, będąc pierwszym rzeźbiarzem, który umieścił abstrakcyjne dzieła w przestrzeni publicznej Barcelony: Forma 212 (1958, Barcelona, Paseo del Valle de Hebrón), Evocación marina (1958-1960, Barcelona, Paseo Juan de Borbón), co wywołało kontrowersje z powodu nowoczesności swoich prac. W tym samym okresie pracował nad sanktuarium Virgen del Camino, otwartym w 1961 w León, gdzie wykonał monumentalne figury fasady (Maria Panna i Dwunastu Apostołów), cztery bramy odlane w brązie i różne elementy wnętrza świątyni: święty skarbiec, krzyże, ambony, żyrandole, lampy. Ten zespół, uważany za przełom w odnowie sztuki hiszpańskiej XX wieku, stanowi przerwę figuratywną i jednocześnie kulminację jego fazy ekspresjonistycznej. Równocześnie rozpoczął serię, którą José Corredor-Matheos nazwał „penetrations and tensions” (penetracje i napięcia), z dziełami dopasowanymi między sobą i żelaznymi prętami oraz śrubami jako najczęściej stosowanymi elementami plastycznymi. Z dzieł monumentalnych najbardziej reprezentatywnych tej fazy wyróżnia się Pomnik dla Igrzysk Olimpijskich w Meksyku (1968, Mexico City).

Od lat siedemdziesiątych wybrał nową figurację, która doprowadziła go do otwartego i jawnego reivindikowania Tematu (z dużą literą) i już definitywnie uformowała jego charakterystyczną ikonografię, będącą wynikiem jego stałych refleksji: relacja człowieka i kobiety, życie i śmierć, rola człowieka na świecie, rola sztuki w historii.

Od tego momentu całe jego życie twórcze było napędzane dualistyczną dialektyką, kontrapunktem elementów się przeciwnych i uzupełniających. Główne środki plastyczne, które wprowadził, to profile przebiegające wzdłuż frasów z formami obkolonymi, kształty toczone, balustrady, pozytywno-negatywny dialog, a nawet połączenie elementów rzeźbiarskich i malarskich. W połowie lat siedemdziesiątych wzmógł odwołania ikonograficzne do Renesansu i Baroku, z hołdami lub aluzjami do dzieł Michała Anioła, Leonarda, Rafaela, Berniniego, Dürera lub Rembrandta. W tym samym okresie wprowadził także elementy klasyczne, takie jak architrawy, kariatydy, nisze, balustrady oraz konotacje mitologiczne.

W 1986 Subirachs otrzymał zlecenie wykonania zespołu rzeźbiarskiego na fasadzie Drogi Męki w Sagrada Família, świątyni expiacyjnej, którą Gaudí zaprojektował i rozpoczął, lecz pozostawił niedokończoną w Barcelonie.

Aby przedstawić różne sceny z ostatnich dni życia Jezusa, rzeźbiarz na nowo sięgnął po ekspresjonizm figuratywny, z zamiarem podkreślenia patosu, jaki temat wymagał; równocześnie, tworząc inne prace poza zleceniem, ponownie zainaugurował i dostosował język abstrakcji, opanowany przez struktury z dominującymi kształtami geometrycznymi.

Dzięki temu stworzył prace o koncepcji metafizycznej, poprzez które starał się wyrazić napięcia świata naturalnego, unikając figuracji i odwołując się do języka pełnego odniesień architektonicznych.

Poza działalnością rzeźbiarską Subirachs był także płodnym rysownikiem i autorem grafiki, do czego podszedł od 1970 roku, zarówno w dziedzinie odwzorowań graficznych, zwłaszcza w akwafortach, jak i litografii. Często rysunki wprowadzają temat, czyli pierwsza wersja tego, co później stanie się rzeźbą lub reliefem, podczas gdy litografie są zwykle podróżą po dziele rzeźbiarskim, powielając jego obraz w licznych wariantach.

Wyjątkowa obecność dorobku Subirachsa na terenie całej Katalonii, z niezliczonymi monumentalnymi dziełami pełnymi symboliki odwołującej się do historii Katalonii, łączy się z zauważalną projekcją międzynarodową, z licznymi wystawami i monumentalnymi dziełami w miastach i muzeach na całym świecie.