Boccaccio - Decamerone - 1557

PRIMA EDIZIONE, PRIMA DEL ROBO: OSTATNI KOMPLETNY DEKAMERON PRZED CENZURĄ
Ta ważna wenecka edycja z 1557 r. Dekameronu Giovanniego Boccaccia należy do kategorii bibliograficznych szczególnie pożądanych przez kolekcjonerów: edycje sprzed Indeksu Ksiąg Zakazanych ogłoszonego przez Piusa IV w 1559 r. Wydrukowana tylko dwa lata przed wyrokiem Kościoła against the work, zachowuje tekst w renesansowej tradycji, jeszcze nie poddanej rewizjom i ingerencjom cenzury, które charakteryzowały edycje późniejsze. Tom ten reprezentuje więc nie tylko jedne z najbardziej znanych dzieł literatury włoskiej, lecz także materialne świadectwo wolności intelektualnej i narracyjnej renesansu przed ograniczeniami kontrreformy. Obecność na stronie tytułowej słynnej ryciny przedstawiającej portret Francesco Alunna łączy ponadto tę drukowaną w XIX wieku tradycję wenecką z XVI-wieczną edycją.
POWODY DO KOLEKCJONOWANIA
• Ostatni kompletne Dekameron przed Indeksem z 1559 r.
• Bezpośrednie świadectwo nietwierdzającej tradycji tekstowej.
• Absolutne arcydzieło literatury włoskiej i fundament nowoczesnej narracji europejskiej.
WARTOŚĆ RYNKOWA
Edycje piętnastowieczne Dekamerona stały się stałym elementem dużych klasyków włoskich poszukiwanych na międzynarodowym rynku starodruków. Kopie ostatnich nakładów przed Indeksem z 1559 r. cieszą się szczególnym zainteresowaniem, ponieważ dokumentują tekst sprzed modyfikacji narzuconych przez cenzurę kościelną. Egzemplarze kompletne i prawidłowo zachowane zwykle mieszczą się w zakresie od 3 000 do 5 000 euro, z lepszymi wynikami dla egzemplarzy w skórzanej oprawie zabytkowej, z prestiżowych pochodzeń lub w stanie konserwacji wyjątkowym.
OPIS FIZYCZNY I STAN
Collazione: [6], 264 kart.
Duża rycina na froncie tytułowym, obejmująca portret w owalu Francesco Alunna. Niektóre kartki lekko zabrudzone brązowieniem. Niewielkie ubytki marginesowe na pierwszych i ostatnich kartach. Tekst Dekamerona w całości. Brak dodatku Alunna, często spotykany w egzemplarzach zachowanych dziś. Oprawa z XIX wieku w pełnej rogowej skórze, z gładkim grzbietem, okładką w kolorze brązowym i złotym tytułem. Ogólnie dobry egzemplarz.
W książkach starych, mających wielowiekową historię, mogą występować pewne niedoskonałości, nie zawsze uwzględnione w opisie.
PEŁNY TYTUŁ I AUTOR
Dekameron.
W Wenecji, drukiem Paulo Gherardo, 1557.
Giovanni Boccaccio.
KONTEKST I ZNACZENIE
Nieliczne książki mogą poszczycić się wpływem porównywalnym do Dekameronu. Sformułowany w latach po plagach z 1348 r., ten renesansowy arcydzieł definował nowe modele narracyjne, które miały wpływ na całą europejską literaturę. Sto opowieści, opowiedzianych przez dziesięciu młodych uchodźców spoza Florencji, ukazuje niezwykle nowoczesny obraz społeczeństwa, ludzkich relacji, inteligencji jednostki, fortuny i pożądania.
Istotne znaczenie edycji z 1557 r. tkwi w jej kolejności chronologicznej. W 1559 r. Piłat IV ogłosił pierwszy Indeks Ksiąg Zakazanych, włączając Dekamerona do dzieł podlegających cenzurze. Kolejne edycje poddano rewizjom, oczyszczeniom i zmianom mającym na celu złagodzenie lub wyeliminowanie fragmentów uznanych za obraźliwe dla duchowieństwa i katolickiej morali. Ta wenecka drukowana wersja należy więc do ostatniego etapu edycji, w którym tekst mógł jeszcze krążyć w swojej zasadniczo renesansowej integralności.
BIOGRAFIA AUTORA
Giovanni Boccaccio (1313–1375) był jednym z założycieli literatury włoskiej, razem z Danteem Alighierim i Petrarką. Narrator, poeta, humanista i student klasyków, wniósł istotny wkład w kształtowanie języka wulgarnego literackiego. Dekameron wywarł głęboki wpływ na narrację europejską, pozostawiając widoczne ślady w dziełach Chaucer’a, Szekspira, Cervantesa, Lope’a de Vega, Moliera i Voltaira.
HISTORIA WYDANIA I OBIEG
Od pierwszych wydań drukowanych w XV wieku Dekameron był jednym z najczęściej rozpowszechnianych i czytanych w Europie włoskich ksiąg. Wenecja odegrała tu kluczową rolę w XVI wieku, produkując liczne edycje przeznaczone zarówno na rynek włoski, jak i międzynarodowy. Edycja z 1557 r. stanowi jeden z ostatnich etapów tradycji poprzedzającej cenzurę z 1559 r. i stanowi zatem bibliograficznie znaczące świadectwo renesansowej recepcji utworu. Już w XIX wieku Gamba zauważył względną rzadkość kompletów tej impresji.
BIBLIOGRAFIA I ODNIESIENIA
Gamba, Serie dei Testi di Lingua, nr 179.
EDIT16, CNCE 6999.
ICCU / OPAC SBN, inwentarz kopii zachowanych.
USTC, edycja wenecka z 1557 r.
Brunet, Manuel du Libraire et de l’Amateur de Livres, I, s. 1098–1104.
Graesse, Trésor de Livres Rares et Précieux, I, s. 496.
Mortimer, Harvard College Library, Italian 16th Century Books.
Mazzoni, Storia della critica del Decameron.
Quondam, Boccaccio e la tradizione del testo.
Salviati, Degli Avvertimenti della lingua sopra il Decamerone.
Biblioteca Nazionale Centrale di Firenze, catalogo delle edizioni del Decamerone.
British Library Catalogue.
Bibliothèque nationale de France, Catalogue Général.
WorldCat, censimento internazionale delle copie conservate.
Accademia della Crusca, studi sulla tradizione linguistica e testuale del Decamerone.