S.A. - Elementorum Geometria Libri IV - 1850

KOLORY DO WYJAŚNIENIA PRZESTRZENI: ZACHWYCAJĄCY MANUSKRYT NAUKOWY
Liczne akwarelowane rysunki geometryczne w tekście, niektóre na całą stronę, z użyciem kolorów do podkreślenia figur, kątów, proporcji i przekrojów.
Ciekawy manuskrypt z końca XIX wieku zatytułowany „Elementorum geometria libri IV”, świadectwo europejskiej tradycji dydaktycznej w przekazywaniu fundamentów geometrii klasycznej. Napisany czarnym atramentem na papierze i ozdobiony licznymi akwarelowymi rysunkami – niektóre na całą stronę – tom łączy matematykę z elegancją grafiki. Prawdopodobnie przeznaczony do nauczania lub zaawansowanych badań, stanowi interesujący dokument kultury naukowej późnego XIX wieku, gdy geometria eujlidyczna nadal stanowiła centrum kształcenia akademickiego.
MARKET VALUE
Manuskrypty naukowe z oryginalnym aparatem graficznym, szczególnie jeśli zawierają wysokiej jakości akwarelowe rysunki, są poszukiwane przez kolekcjonerów historii nauki i dydaktyki. Egzemplarz taki zwykle plasuje się w zakresie od 900 do 1 500 euro, z odchyleniami zależnymi od jakości rysunków, kompletności i stanu zachowania.

PHYSICAL DESCRIPTION AND CONDITION
Manuskrypt na papierze singielowanym o doskonałej jakości, z końca XIX wieku. 218 stron ponumerowanych (268 x 182 mm). Tekst czarnym atramentem, uporządkowany i czytelny. Liczne geometryczne rysunki akwarelowane w tekście, niektóre na całą stronę, z użyciem kolorów do podkreślenia figur, kątów, proporcji i przekrojów. Oprawa w marmurkowanej tekturze wiekowej; grzbiet prosty. Nieliczne brązowienia i ślady użytkowania zgodne z naturą rękopisu i dydaktycznym charakterem tomiku. W manuskrypcie epoki mogą występować drobne niedoskonałości nie zawsze ujawnione w opisie. Pp. (2); 6nn; 218; 2nn; (2).

FULL TITLE AND AUTHOR
Elementorum geometria libri IV.
S.L, koniec XIX wieku.
S.A.

CONTEXT AND SIGNIFICANCE
Tytuł łaciński bezpośrednio nawiązuje do tradycji elementowej i organizacji w księgi typowej dla podręczników klasycznych. W XIX wieku geometria była disciplineą centralną w kształceniu naukowym i technicznym, a manuskrypty tego typu mogły być przeznaczone dla szkół średnich, seminariów lub instytucji technicznych.

Obecność rysunków akwarelowanych sugeruje precyzyjne zamierzenie dydaktyczne: kolor ułatwia odróżnienie planów, przekrojów, wielokątów i brył, czyniąc tom praktycznym narzędziem nauczania. Manuskript świadczy o trwałości kultury łacińskiej w tytułach akademickich i o dużym znaczeniu prezentacji graficznej w przekazywaniu wiedzy matematycznej.

PRINTING HISTORY AND CIRCULATION
Ponieważ nie jest to dzieło drukowane, lecz rękopis, egzemplarz najprawdopodobniej jest unikalny. Mógł zostać sporządzony jako zeszyt kursowy, podręcznik prywatny lub kopia kaligraficzna przeznaczona dla ucznia. Dalsze badania paleograficzne i treściowe mogą pozwolić na identyfikację środowiska produkcji i ewentualnych związków z programami szkolnymi epoki.

BIBLIOGRAPHY AND REFERENCES
Barbin, Evelyne, “History of Teaching Geometry”, w Handbook on the History of Mathematics Education, Springer, 2014, o roli geometrii euclidiejskiej w nowoczesnym kształceniu szkolnym.
Boi, Luciano (ed.), 1830–1930: A Century of Geometry, Springer, dla kontekstu transformacji geometrii w dziewiętnastym wieku i utrwalenia modelu euclidijskiego w europejskiej kulturze matematycznej.
Preveraud, Thomas, studia nad dydaktyką geometrii euclidijskiej między XVIII a XIX wiekiem, w szczególności o jej roli formacyjnej w szkołach i drogach wyższych.
Handbook on the History of Mathematics Education, Springer, ogólna praca referencyjna dotycząca historii nauczania matematyki oraz przekazywania geometria w edukacji szkolnej.
Referencje do zeszytów i rękopisów szkolnych z XIX wieku przechowywanych w kolekcjach instytucjonalnych, pomocne do porównań typologicznych z materiałami dydaktycznymi geometrii.
Oxford History of Science Museum, kolekcje rękopisów naukowych i matematycznych, kontekst materiałowy rękopisów dydaktycznych i praktycznych epoki nowożytnej i współczesnej.
Dla ogólnego obrazu geometrii XIX-wiecznej i jej epistemologicznej wartości: Stanford Encyclopedia of Philosophy, “Nineteenth Century Geometry”.