Philip Jones Griffiths - Dark Odyssey - 1996

Dark Odyssey

Fotografie i komentarze Philipa Jones Griffithsa
Profil biograficzny Mirraya Sayle'a

Philip Jones Griffiths, jeden z mistrzów fotografii tego stulecia, nie ma sobie równych w tworzeniu nieustannie wnikliwych obrazów obejmujących piękno, okrucieństwa, ceremonie, momenty brutalności i współczucia, które zacierają się w historię. Wyczekiwana z niecierpliwością retrospektywa Dark Odyssey śledzi jego czterdziestoletnią podróż przez ten chaotyczny świat, od szerokiego horyzontu rodzinnej Walii po zdruzgotane wioski wojennej Wietnamu, w ponad stu oszałamiających czarno-białych fotografiach.

W każdej ze swoich fotografii Griffiths tworzy skomplikowany diagram znaczeń i emocji. Zderzenie kultury i ideologii często stanowi fundament dzieła — czasem w prostym zestawieniu postaci, czasem w oszałamiającym tłumie życia: urzekające, bezpośrednie spojrzenia wietnamskiego dziecka i jego rannej po LACie matki; otępiałe oblicze kobiety zagubionej wśród grobów na cmentarzu w Hiroshimie; złośliwą radość chłopca, który ma rzucić kamieniem na grand piano, na zewnątrz pod złowieszczo ciemnym niebem. Fotografie Griffithsa poruszają miłość, śmierć, frywolność, politykę, przemoc… komentują — ironicznie i głęboko — niemal każdy aspekt ludzkiego życia, oferując wciągający i niezatarte wrażenie ogląd całych zniszczeń i pięknoty naszej epoki.

Z pogłębionym profilem krytycznym autorstwa znanego pisarza New Yorker, Murry’a Sayle’a — który zna Griffithsa od ponad trzydziestu lat — Dark Odyssey zawiera także poruszające notatki narracyjne samego fotografa. "Podróżowałem do ponad sto czterdziestu krajów, próbując to wszystko zrozumieć," pisze Griffiths. "Ujawniłem, że prawie większość naszych przekonań upada w poddaniu weryfikacji — 'prawda' często jest jedynie narzędziem służącym czyjemuś celowi." Ten sceptycyzm i to poczucie zachwytu są widoczne w każdej z mistrzowskich fotografii Griffithsa.

Urodzony w Rhuddlan, Walia, w 1936 roku, Philip Jones Griffiths zaczynał karierę jako farmaceuta, lecz wczesne lata 60. przeniósł do fotografii. Jako wolny strzelec reporter fotograficzny relacjonował wojny w Algierii i Wietnamie (jego książka Vietnam Inc. ukazała się w 1971 roku), a w latach 70. pracował w Kambodży i Tajlandii. Griffiths przeprowadził się do Nowego Jorku w 1980 roku, obejmując stanowisko prezydenta agencji Magnum Photos — funkcję pełnił rekordowe pięć lat. Jego fotografie ukazywały się we wszystkich najważniejszych magazynach świata, w tym Life, Time, Newsweek i Geo.
Griffiths nakręcił również kilka filmów dokumentalnych, na temat od Ho Czi Minha ścieżki wojskowej po potomków HMS Bounty mieszkających na Pitcairn. A Welsh Eye, film o samym fotografie, został pokazany w Wielkiej Brytanii w 1991 roku.

Murray Sayle pisył dla Encounter, Harper’s, Life, The New Republic, The New Statesman, The Spectator, The New Yorker, The New York Times Review of Books, The New York Review of Books oraz wielu innych publikacji.