Apuleio - L'Asino d'Oro - 1598

WIELKI ROMAN ŁACIŃSKI W TŁUMACZENIU RENESANSOWYM FIRENZUOLA
Elegancka edycja florentyńska z końca XVI wieku, arcydzieła Apulejusza, jednego z najsłynniejszych romansów starożytności klasycznej i jedynego łacińskiego powieściowego dzieła, które przetrwało niemal całościowo aż do dzisiaj. Powszechnie znany jako Sen o Osiołku, tekst opowiada przygody Lucjusza, który zostaje przypadkowo zamieniony w osła i zmuszony do przebycia długiej serii zdarzeń, spotkań, niebezpieczeństw i przemian moralnych przed ostatecznym odkupieniem dzięki interwencji bogini Isidy. Wydany w Florencji przez Filippa Giuntiego w 1598 roku, ta edycja prezentuje słynną włoską przekład Firenzuoli Agnolo (1493-1543), uważaną za jeden z najefektywniejszych rezultatów prozy wulgaryzowanej renesansu. Dzieło zajmuje centralne miejsce w ludzkiej fortunie edytorskiej Apulejusza i przyczyniło się w sposób kluczowy do rozpowszechnienia powieści wśród wyedukowanej publiczności wieku nowożytnego. Szczególnie sugestywne jest zachowanie w całej pergaminowej oprawie z późniejszymi tytułami rękopiiskimi na grzbiecie.

DLACZEGO KUPIĆ
EDYCJA GIUNTINA Z 1598 R.! Elegancka klasyka florencka z końca XVI wieku drukowana przez Filippa Giuntiego.
TAKRY CZYLI TA ŻÓŁWIA? DZIEŁO APULEISZA! Jedna z najważniejszych i najdonioślejszych powieści łacińskich, która przetrwała prawie w całości oraz znana także z baśni Amora i Psyche.
PRZEKŁAD AGNOLO FIRENZUOLA! Jedna z najważniejszych i najbardziej wysublimowanych renesansowych przekładów włoskich tekstu.
W PERGAMENIE COEVA! Egzemplarz nadal zachowany w swojej sugestywnej starej oprawie z tytułami rękopiiskimi na grzbiecie.

WARTOŚĆ RYNKOWA
Ilustracje z literatury włoskiej XVI wieku, zwłaszcza jeśli związane z tradycją giuntiną i zachowane w starej oprawie, utrzymują duże zainteresowanie na rynku antykwarycznym. Pełne i dobrze zachowane egzemplarze mogą osiągać ceny rzędu 800–1 500 €; wyższe wartości dotyczą kopii świeższych, o szerokich marginesach lub z istotnymi pochodzeniami.

FIZYCZNE / STAN
Stron 266, [6]. Znaki drukarskie na frontyspisie, inicjały i frezy drzeworytowe. Oprawa poluzowana. Pęknięcie w centrum znaku wydawniczego na frontyspisie z drobną ubytkiem. Papier A4 z drobnymi naprawami przy górnym zewnętrznym rogu i kilkoma małymi zagięciami na górnym marginesie z lekkim ubytkiem tekstu. Gnicie na wewnętrznym marginesie niektórych tomów, miejscami dotyka tekst, lecz nie wpływa na czytelność. Elegancka pełna pergamena z epoki z tytułami rękopiiskimi na grzbiecie i śladami zużycia. Podobnie jak we wszystkich starych tomach, mogą występować drobne defekty lub restauracje nieopisane w katalogu.

PEŁNE TŁA I AUTORZY
Lucius Apuleius Madaurensis.
Dell’asino d’oro.
Tłumaczenie włoskie Agnolo Firenzuoli.
W Florencji: dla Filippa Giunttiego, 1598.
Na końcu: W Florencji: dla Filippa Giunttiego, 1598.

BIOGRAFIA AUTORA
Lucjusz Apuleiusz Madaurańczyk z Madaury w Afryce Rzymskiej, żyjący w II wieku n.e., był filozofem platońskim, retorem i pisarzem łacińskim, a także jedną z najbardziej osobliwych postaci kultury literackiej epoki (imperium). Człowiek o szerokim wykształceniu, studiował retorykę, filozofię, religię i nauki przyrodnicze, przebywał w licznych ośrodkach basenu Morza Śródziemnego i nabył kulturę głęboko kosmopolityczną. Sława spotkała go przede wszystkim dzięki Metamorfozom, znanym powszechnie jako Sen o osiołku, jedyny łaciński romans przetrwały w praktycznie pełnej formie. Dzieło łączy przygodę, erotykę, satyrę społeczną, magię, religię i refleksję filozoficzną w strukturze narracyjnej niezwykle nowoczesnej. W centrum opowieści jest Lucjusz, młody ciekawy magii, który przypadkowo przemienia się w osła i przechodzi długą serię przygód, aby odzyskać ludzką postać dzięki bogini Isydzie. Wewnątrz powieści zawarta jest słynna opowieść o Amore i Psyche, która miała ogromny wpływ na literaturę i sztuki europejskie. Apulejusz zajmuje zatem fundamentalne miejsce w historii narracji zachodniej, a jego powieść została odkryta i intensywnie czytana w renesansie, stając się jednym z modeli nowelek, powieści picaresque i narracji fantastycznej epoki nowożytnej.

RZADKOŚĆ
Włoskie edycje z XVI wieku „Sen o osiołku” cieszą się uznaniem zarówno wśród kolekcjonerów klasyków, jak i specjalistów od literatury renesansu i historii przekładu. Fortuna edytorska dzieła była szeroka, lecz egzemplarze ocalałe z XVI-wiecznych druków w starej oprawie posiadają szczególne znaczenie bibliograficzne. Florencka edycja z 1598 roku posiada dodatkowo urok giuntiny i słynnego przekładu Agnolo Firenzuoli, który przez wieki był jednym z głównych sposobów, w jaki włoskie społeczeństwo poznało powieść Apulejusza. Obecność pergaminy coevae jeszcze bardziej zwiększa ogólne zainteresowanie egzemplarza, który zachowuje wygląd typowej cinquecentiny przeznaczonej do czytania i prywatnej biblioteki epoki nowożytnej.

HISTORYCZNE ZNACZENIE
Sen o osiołku to jedno z kluczowych dzieł narracji zachodniej. Jego wyjątkowość wynika nie tylko z faktu, że jest jedynym łacińskim romansem, który zachował się niemal w całości, ale także z niezwykłej różnorodności rejestrów, motywów i modeli narracyjnych, które zawiera. Słynna baśń o Amore i Psyche, osadzona w centrum powieści, miała ogromny autonomiczny wpływ na literaturę i sztukę europejską. Ogólnie rzecz biorąc, struktura epizodyczna opowieści, zamiłowanie do przygód, satyra obyczajowa i przemiana protagonisty wywarły głęboki wpływ na renesansową i barokową narrację. Przekład Agnolo Firenzuoli odgrywa z kolei istotną rolę w historii prozy włoskiej: jego elegancki i naturalny styl pomógł zintegrować łacińskie arcydzieło z wulgarną kulturą literacką Renesansu, sprzyjając jego krążeniu wśród szerszej publiczności. Ta giuntinowa edycja z 1598 roku stoi więc na przecięciu tradycji klasycznej, kultury humanistycznej, historii przekładu i wielkiej edycji florentyńskiej późnego Cinquecento.

BIBLIOGRAFIA
Adams, Catalogue of Books Printed on the Continent of Europe, 1501-1600, A-1587.
EDIT16, CNCE 2968.
Brunet, Manuel du libraire et de l’amateur de livres, I, 347.
Lucius Apuleius, Metamorphoseon libri XI, tradizione editoriale rinascimentale.
Agnolo Firenzuola, traduzione italiana dell’Asino d’oro.
Filippo Giunti, Firenze, 1598.