Artisans from Guangzhou, China - 10 "export papers" on pith paper - 1840

10 CHIŃSKICH "EXPORT PAPERS"
format 24 x 18 cm.
Papier rdzeniowy (pith paper)
W dobrym stanie ogólnym, ze względu na skrajną kruchość nośnika

Te "export papers" lub chińskie obrazy na eksport na papierze rdzeniowym (błędnie nazywane na Zachodzie "papierem ryżowym") były fascynującym zjawiskiem artystycznym i handlowym, które rozkwitało w XIX wieku (głównie między 1820 a 1860 rokiem), łącząc Chiny z dynastią Qing z handlowcami, żeglarzami i turystami z Zachodu

Działały zasadniczo jak "pocztówki turystyczne" lub luksusowe pamiątki tamtej epoki dla obcokrajowców odwiedzających porty otwarte na handel międzynarodowy, takie jak Kanton (Guangzhou)

Wielki błąd nazwy: to nie papier ryżowy! Choć popularnie Europejczycy nazywali je "obrazy na papierze ryżowym" (rice paper), ryż nie ma nic wspólnego z ich produkcją. Rzeczywistym materiałem jest rdzeń (pith) rośliny krzaczastej zwanej Tetrapanax papyrifer (roślina papieru rdzeniowego), pochodzącej z południowych Chin i Tajwanu. Wybitnie zręczni rzemieślnicy ręcznie obdzierali miękki środek łodygi dużym nożem, rozwijając go w sposób ciągły, aby uzyskać cienkie, białe i półprzezroczyste paski lub płytki. Nie poddawano go procesowi rozdrabniania włókien ani przędzenia jak w zwykłym papierze; był to dosłownie cienki plaster tkanej rośliny.

Powód, dla którego malarze eksportowi adoptowali ten materiał, wynikł z jego niskiego kosztu (jako alternatywy dla importowanego papieru europejskiego) oraz unikalnych właściwości optycznych. Papier rdzeniowy ma strukturę komórkową podobną do plastra pszczół. Kiedy nakładano farbę akwarelową lub gouache, pigment nie zapadał się w włókna, lecz spoczywał na komórkach mikroskopowych. Powodowało to dwa cudowne efekty: luminescencję i aksamitny połysk, który sprawiał, że kolory wyglądały jak drogocenne kamienie, oraz subtelny trójwymiarowy lub tłoczony wygląd.

Kupujący z zagranicy chcieli zabrać do Europy lub Ameryki wizualne świadectwo tego, jak wyglądała mitologiczna i zamknięta społeczność chińska. Dlatego obrazy były masowo produkowane w warsztatach specjalistycznych w Kantonie przy użyciu szablonów i szybkich kopii, obejmując tematy bardzo specyficzne, zgrupowane w albumy.

* Przedstawienia zawodów i codziennego życia (wędrowni sprzedawcy, tkacze, rzemieślnicy i proces produkcji herbaty, jedwabiu czy porcelany)

* Zwyczaje i sprawiedliwość: Święta, procesje, stroje mandarynów i dam dworu, a nawet wykresy i dosłowne metody tortur i lokalnych sądów.

* Egzotyczna przyroda: Motyle, owady, imponujące ptaki, kwiaty i ryby regionu, szczegółowo odwzorowane.

* Statki: Różne chińskie okręty, od majestatycznych łodzi trampowych po kutry rybackie i środki transportu

Rzadko sprzedawano pojedyncze arkusze do oprawiania. Powszechną praktyką było kupowanie kompletnych albumów z okładkami z jedwabiu lub pudełek z pokrywkami szklanymi, zawierających kolekcje 11 lub 12 rysunków. Brzegi każdego arkusza były zazwyczaj oprawiane kolorowymi wstążkami jedwabnymi (zwykle niebieską lub fioletową) w celu ochrony delikatnego materiału. To właśnie fakt, że przechowywano je w zamkniętych książkach i chronionych przed bezpośrednim działaniem światła słonecznego, pozwolił wielu z tych akwareli przetrwać do dziś w tak żywych i spektakularnych kolorach, jakby namalowano je wczoraj. Jednak papier rdzeniowy jest niezwykle kruchy, kruchy i wrażliwy na wilgoć; z biegiem lat i zmian temperatury ma tendencję do pękania bardzo łatwo.