Paul Pascal (1839-1905) - Palmyre, sous le souffle du couchant 

Dzień dobry,

Proponuję dzieło Paula PASCALA (1839-1905), orientalistycznego malarza o renomie i cenionego. Ta autentyczna gouache na papierze z około 1880 roku przedstawia część miejsca archeologicznego PALMYRA w SYRII. W katalogu naukowym tego artysty to dzieło wyraźnie pojawia się jako jeden z jego ulubionych tematów. Kolumnady starożytne przedstawione na obrazie, karawana wielbłądów i bębnowe namioty beduinów to klasyczne znaki ikonograficzne, które Paul PASCAL używał do obecności tego wyjątkowego miejsca. Ta gouache odzwierciedla gust XIX wieku do zabytków starożytnych i scen życia nomadyjskiego.

Obecność ruin antycznych zestawiona z życiem nomadycznym to motyw powtarzający się w twórczości orientaliste. Malarz podróżnik, Paul PASCAL spędził młodość na Afryce Północnej, co karmiło jego wyobraźnię. Jego dzieła najczęściej czerpią inspirację z miejsc spotykanych na Bliskim Wschodzie i w krajach Maghrebu. To orientalizujące płótno wciąż cieszy się dużą popularnością także współcześnie ze względu na swój tysiącletni, malowniczy i egzotyczny temat. Artysta-malarz przede wszystkim szukał uchwycić „atmosferę” świetlistą i romantyczną, a nie dokumentować precyzyjnie konkretny teren archeologiczny.

Dzieło ukazuje scenę archeologiczną orientalizującą osadzoną w kontekście pustynnym. Pierwszy plan zajmuje skaliste podłoże i mały punkt wodny odbijający niebo. Z lewej strony dominują kolumny antyczne, imponujące wkomponowują się w kompozycję. W centrum widnieje karawana wielbłądów z jeźdźcami, przedstawiona w pobliżu beduinowego namiotu. Praca cechuje się kontrastem między niebem a ziemią, kojarzącym się z zachodem słońca. Niebo, zajmujące górną połowę, jest opracowane w gradiencie ciepłych barw od błękitu lazurowego na szczycie, poprzez odcienie pomarańczowe i różowe ku horyzontowi. Ziemia i ruiny są potraktowane chłodniej, dominuje odcienie błękitno-szare, fioletu i ziemistego brązu. Rendering jest typowy dla gouache z płynnymi pociągnięciami i nakładaniem warstw, które umożliwiają wierne oddanie efektów światła na ruinach i odbić w wodzie.

W XIX wieku orientalizm był głównym źródłem inspiracji dla europejskich artystów. Paul PASCAL, wykształcony w Beaux-Arts, wpisuje się w nurt, który dążył do uchwycenia atmosfery, jasnego światła i egzotyki pejzaży Południa. Dzieło odzwierciedla jego mistrzostwo gouache w odwzorowaniu efektów światła nastrojowego, szczególnie podczas godzin zmierzchu, kiedy kontury ruin i karawan wyraźnie odcinają się na niebach o ciepłych, pomarańczowych i różowych tonach. Paul PASCAL kontynuował malowanie pejzaży Bliskiego Wschodu nawet po emigracji do Stanów Zjednoczonych w 1893 roku, poszerzając jednocześnie swój repertuar o sceny natury amerykańskiej.

Wymiary ramy: 48 cm x 34 cm
Wymiary dzieła: 28 cm x 19 cm

Paul PASCAL jest przede wszystkim sławny ze swoich pejzaży Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu. Uważany jest za wielkiego mistrza gouache, w przeciwieństwie do swoich współczesnych, którzy preferowali olejne malarstwo na płótnie. Uczynił gouache swoją główną specjalnością, potrafił nadawać temu medium głębię i jasność porównywalną do malarstwa olejnego. Po odbyciu podróży po krajach Afryki Północnej, gromadził szkice, które następnie przerabiał w atelier; zakończył swoje życie w Stanach Zjednoczonych, gdzie jego prace odniosły wielki sukces wśród amerykańskich kolekcjonerów, zafascynowanych jego idyllizującymi wizjami Orientu.

Pod spojrzeniem i pędzlami Paula PASCALA ruiny PALMYRY nie są jedynie kamiennymi reliktami, lecz cichymi świadkami epopei, którą zmierzch zdaje się zawieszać w czasie. Pełna życia światłem, jakie może dać jedynie nostalgia podróży, ta gouache pozostaje zaproszeniem do kontemplowania ulotnego piękna wiecznej metropolii, którą sztuka nigdy nie zapomni.