Castagna Maurizio 1961 - XL - Attrazione Instabile

Maurizio Castagna – „Atrybution Instabile”

Attrazione Instabile rodzi się w ramach najnowszych badań Maurizio Castagny, artysty z ponad pięćdziesięcioletnim doświadczeniem malarskim i wykształceniem zdobytym w Akademii Albertiny Sztuk Pięknych w Turynie. Długa droga artysty, zaczęta w konfrontacji z figuracją i rozwijająca się również poprzez dzieła o charakterze monumentalnym i religijnym – w tym Lapidazione di Santo Stefano, o wymiarach około 3,50 × 2,20 metra – na przestrzeni czasu poznała stopniową uwolnienie obrazu, aż doszła do malarstwa, w którym materia, gest i znak przyjmują dominującą rolę. Jego działalność była także dokumentowana na przestrzeni lat w repertuarach i publikacjach sztuki takich jak Bolaffi i Giorgio Mondadori.
To właśnie w świetle tej ewolucji Attrazione Instabile można odczytać jako dzieło szczególnie reprezentatywne dla obecnych poszukiwań Castagny. Jasna i silnie materialna powierzchnia nie stanowi jedynie tła, lecz staje się integralną częścią kompozycji: sedymentacje, zarysowania, rozlane warstwy i nawarstwienia nadają płótnu wygląd materii przebywającej w czasie. Na niej pojawiają się masy brązowe i czarne, zielone trajektorie i rzadkie ogniki pomarańczowe, tworząc pole malarskie przeplecione napięciami ciągłymi.
Spirale, jądra radialne, linie i fragmenty geometryczne wyłaniają się i znikają w materii, generując różne punkty przyciągania, z których żaden nie udaje się na zawsze ustanowić jako centrum kompozycji. Z tego wynika tytuł Attrazione Instabile: każdy element zdaje się dążyć do równowagi z otoczeniem, ale ta równowaga natychmiast zostaje ponownie poddana dyskusji przez kolejny gest.
Figuracyjne wykształcenie Castagny nie zostało więc po prostu porzucone, lecz przetworzone poprzez proces malarski dojrzewający przez dekady pracy. Do konstrukcji odnosi się wymazanie, do geometrii – spływanie, do kontroli znaku – nieprzewidywalność materii. Wynika z tego malarstwo dające się zaliczyć do obszaru gestualnej abstrakcji i abstrakcyjnego ekspresjonizmu materialnego, ale charakteryzujące się osobistym słownictwem, w którym krążki, spirale, trajektorie i energetyczne jądra stają się narzędziami do badania ruchu, równowagi i transformacji.
Techniczna eksperymentacja towarzyszy temu rozwojowi od dawna: pigmenty, akryle, lakiery, żywice i różne warstwowania są używane przez Castagnę, aby uzyskać powierzchnie, na których proces tworzenia pozostaje widoczny. Rysy, nawarstwienia, przezroczystości i nagłe nasycenia barw zachowują w ten sposób pamięć samego gestu malarskiego.
Z figuracyjnych doświadczeń i z ważnych zamówień w jego długiej karierze po to, co obecnie w poszukiwaniu abstrakcji współczesnej, droga Maurizio Castagny jawi się więc jako ciągła transformacja relacji między obrazem a materią. Jego prace, obecne dziś także w prywatnych kolekcjach włoskich i europejskich, świadczą o poszukiwaniu, które nie odrzuca własnej przeszłości, lecz wykorzystuje ją jako fundament dla malarstwa coraz wolniejszego i bezpośredniejszego.
W Attrazione Instabile ta długa praktyka łączy się w powierzchnię, na której chaos nie jest jedynie reprezentowany, lecz organizowany i jednocześnie kwestionowany. Dzieło wydaje się chwilowo zatrzymywać system sił przed nową transformacją: prowizoryczna równowaga, w której każda forma przyciąga inną i żaden środek nie może zostać nieruchomy.