(MONTIEL) 1985 - "IKU"

José Leonardo Montiel García (Montiel) to kubański artysta wizualny urodzony w Santa Clara, Villa Clara, którego droga twórcza rozwijała się na styku twórczości artystycznej, nauczania i promocji kultury. Obecnie mieszka i realizuje swoją praktykę artystyczną w Hiszpanii.

Jego praca powstaje w oparciu o otwartą i eksperymentalną koncepcję sztuk wizualnych. Rysunek, malarstwo, rzeźba, ceramika, grafika, fotografia, instalacja i projektowanie graficzne tworzą multidyscyplinarną praktykę, w której materiały, przedmioty i ich możliwości transformacji nabierają szczególnego znaczenia.

W ciągu swojej kariery Montiel rozumiał twórczość nie wyłącznie jako produkcję indywidualną, lecz jako sposób nawiązywania relacji z otoczeniem i generowania wspólnych doświadczeń. Ta koncepcja doprowadziła do ścisłego powiązania między jego pracą artystyczną, kształceniem a pracą społeczną.

Jego doświadczenie dydaktyczne i działalność jako promotora kultury zaowocowały warsztatami, salonami, działaniami plastycznymi, projektami wystawienniczymi i interwencjami w przestrzeniach publicznych. Z tych pól pracy prowadził formowanie sztuki oraz tworzenie przestrzeni umożliwiających przybliżanie sztuk wizualnych różnym społecznościom, rozumiejąc kulturę jako terytorium udziału, wiedzy i transformacji.

Ta medialna dimensja jego kariery nabrała szczególnego znaczenia zarówno na Kubie, jak i w Wenezueli, gdzie realizował projekty o charakterze artystycznym i społecznym, interwencje miejskie, murale i propozycje rzeźbiarskie, a także brał udział w inicjatywach mających na celu tworzenie i promowanie nowych przestrzeni dla sztuk wizualnych.

Wśród tych doświadczeń znajduje się tworzenie i promocja, w 2013 roku, Galerii Sztuki Armando Reverón w stanie Vargas, Wenezuela, a także realizacja projektów społecznościowych, murali miejskich i interwencji w różnych przestrzeniach publicznych.

Równolegle jego praca była częścią wystaw indywidualnych i zbiorowych w Kubie, Wenezueli i Hiszpanii. Jego karierę uhonorowano różnymi nagrodami i wyróżnieniami, w tym trzykrotnie z rzędu zdobyciem „Grand Prix Skrajniska Nasional w Sztukach Plastycznych” w latach 2011, 2015 i 2017, Nagrodą Grand Prix stypendium „Królestwo tego Świata” organizowanego przez Asociación Hermanos Sais AHS w 2017, I Nagrodą Salónu Małego Formatu w 2018 oraz Nagrodą I Salónu Krajobrazu Wiejskiego, Miejskiego i Żeglug Edelson Machado w 2019.

W ostatnich latach jego praktyka artystyczna nadal rozwija się w Hiszpanii. W 2023 roku zrealizował pierwszą wystawę indywidualną, NEGRO, w Galerii/Winiarni „VINAURO” w mieście Granada. W 2024 zaprezentował projekt osobisty NEGRO w Centrum Kulturalnym „EL TUMBAO” w Alicante, a w 2025 brał udział w wystawach zbiorowych AJIACO i MANIGUEROS w Galerii „VALBUENA”, El Campello, Alicante. Wystawa zbiorowa „CONVERGENTES”, Galería VEARTE, Alicante, Hiszpania, 2026.

https://www.instagram.com/tarequera/?utm_source=ig_web_button_share_sheet
https://www.vanguardia.cu/cultura/16073-leonardo-montiel-guerrero
https://www.instagram.com/p/DdeD4iAjvBW/

IKU

73 × 100 cm

IKU stanowi refleksję nad śmiercią nie jako zniknięciem absolutnym, lecz jako nieodłączną część cyklu przemian egzystencji. Postać owada zajmuje przestrzeń w sposób frontalny i monumentalny, stając się obecnością, która zdaje się utrzymywać na pogranżu naturalnego, pradawnego i symbolicznego.

Jego anatomia zbudowana jest z przeciwieństw. Ciało zachowuje wygląd zewnętrzny żyjącego organizmu, podczas gdy wewnątrz skrzydeł wyłaniają się struktury przypominające kości, jaskinie i organiczne resztki. Życie i śmierć przestają się pojawiać jako przeciwstawne stany, by zamieszkiwać jednocześnie ten sam organizm.

Tytuł IKU pogłębia to odczytanie. W tradycji yoruba Ikú kojarzy się ze śmiercią, nieuchronną rzeczywistością w ludzkim przejściu. Z tej perspektywy dzieło nie ma na celu przedstawiać śmierci jedynie w kontekście lęku, lecz zbliżać się do niej jako siły, która wyznacza granice, przekształca materię i przypomina kruchość całej egzystencji.

Intensywne tło w kolorze czerwonym wprowadza atmosferę napięcia i żywotności. Może przywoływać krew, energię, niebezpieczeństwo lub narodziny, podczas gdy zielenie, błękity i zestarzałe odcienie owada budują powierzchnię, na której to, co organiczne, wydaje się przeniknięte czasem. Śmierć pojawia się paradoksalnie otoczona kolorem i silnym uczuciem życia.

Wówczas owad staje się swoistym ciałem rytualnym, obecnością, która zmusza nas do spojrzenia na to, co zwykle staramy się odsuwać. Jego skrzydła nie tylko zapowiadają możliwość lotu; odkrywają także to, co pozostaje ukryte pod powierzchnią ciała.

IKU mówi o granicy między istnieniem a zniknięciem, przypominając, że umieranie nie jest koniecznie przeciwieństwem życia, lecz kondycją, która towarzyszy życiu od samego początku.