Kafelek (7) - 1800-1850 - Fajans delfcki

Płytki faience o dekorze w odcieniach błękitu, w stylu zwanym „de Delft”, Provinces-Unies lub Północna Francja, XVII–XIX wieku.

Te siedem płytek faience, o boku 13 cm, jest pomalowanych cobaltowym błękitem na białym tle cyny w technice tzw. wielkiego ognia charakterystycznej dla produkcji „de Delft”, terminu który w rzeczywistości odnosi się do zestawu płytek wyprodukowanych w Niderlandach — Rotterdam, Amsterdam, Utrecht, Fryzja — a także w północnej Francji (Lille, Desvres) i w Belgii; wyrażenie to oznacza bardziej styl niż precyzyjne pochodzenie geograficzne. Każda płytka prezentuje centralny motyw malowany odręcznie, otoczony w czterech rogach motywem wtórnym zwanym „pająkiem” lub „kwiatem na rogach”, składającym się z rozety o spiralowanych płatkach lub z małych stylizowanych kwiatów, które umożliwiają wizualne łączenie płytek ze sobą, gdy są układane na powierzchni ciągłej.

Motywy przedstawione na siedmiu egzemplarzach należą do najbardziej klasycznego repertuaru holenderskiej produkcji płytek z XVIII wieku: kilka scen pejzaży z domami i dymiącymi kominami, drzewa i ogrodzenia nawiązujące do wiejskiego krajobrazu lub brzegów holenderskich kanałów; marynistyka z postacią wiosłującą w obecności żaglówek i młyna w tle; pejzaż z kościołem na wzgórzu otoczonym wodą; wreszcie pojedynczy, unikalny egzemplarz, którego motyw centralny jest zamknięty w okrągłym medalionie, kompozycja rzadsza zwana „tondo”, przedstawiająca port z żaglówkami i budynkami. Taka różnorodność tematów w jednym miejscu jest charakterystyczna dla serii produkowanych na potrzeby dekorowania ścian kuchni, sypialni lub kominków, gdzie różne motywy mogły być umieszczane naprzemiennie.

Sieć widocznych na kilku egzemplarzach pęknięć szkliwa, egrenury na kątach, nierówności bieli szkliwa oraz osady wapienne i ziemi na odwrocie są łącznymi znakami starożytności. Swoboda i żywiołowość kreski, sposób w jaki błękit zmienia intensywność w zależności od grubości pociągnięcia pędzlem oraz lekko asymetryczna kompozycja scen potwierdzają całkowicie ręczne wykonanie. Te płytki pochodzą z pierwszej połowy lub z drugiej ćwierci XVIII wieku, okresu gwałtownego rozkwitu tej produkcji, którą europejskie elity, od portugalskich książąt po rosyjskich carew, ozdabiały swoje wnętrza.