Castagna Maurizio 1961 - XL - Prima della Forma

Maurizio Castagna – Przed formą

W Przed formą Maurizio Castagna kondensuje ponad pięćdziesiąt lat badań malarskich w kompozycji o intensywnej energii, w której materia, gest i wizualna pamięć wydają się wyprzedzać każdą możliwość reprezentacji. Kształcił się w Akademii Sztuk Pięknych Albertina w Turynie i obecny w toku swojej działalności w publikacjach artystycznych takich jak Bolaffi i Giorgio Mondadori, Castagna stopniowo porzuca granice figury, by rozwinąć własny język oparty na warstwowości powierzchni, sile znaku i eksperymentowaniu z materiałem.

W tej pracy zielono-turkusowe tło staje się głębokim i nieokreślonym obszarem, z którego wyłaniają się struktury pionowe, sieci, ryty i duże spiralne ruchy. Ziemie, rdzawo-czerwienie, czernie i nagłe pomarańczowe przebłyski przecinają powierzchnię jak fragmenty rozwijającej się rzeczywistości. Niektóre elementy wydają się przywoływać architektury, rusztowania lub artefakty; inne przybierają charakter organiczny, niemal komórkowy. Każde możliwe rozpoznanie jednak natychmiast zostaje zaprzeczone przez kolejny gest, pozostawiając obraz zawieszony na granicy między konstrukcją a rozlaniem.

Napięcie kompozycyjne powstaje przede wszystkim z konfrontacji między pionowością części środkowej a ruchem kołowym dominuącym po prawej stronie. Pozorną stabilność struktur przeciwstawia energia spirali, prastarej figury ekspansji i powrotu. Czarny znak przebiega i łączy te elementy niczym pradawne pismo: wyrywa, ogranicza i przecina materię, nie przekształcając się nigdy w w pełni odczytywalny kod.

Tytuł Przed formą wprowadza tym samym klucz interpretacyjny będący esencjonalny. Castagna wydaje się badać nie formę ukończoną, lecz chwilę ją poprzedzającą: moment, w którym materia, kolor i gest już mają kierunek, nie przyjmując jeszcze ostatecznej tożsamości. Obraz staje się miejscem narodzin, w którym porządek i chaos nie są przeciwstawnymi terminami, lecz siłami niezbędnymi jedną drugiej.

Złożoność powierzchni ukazuje, przy dłuższym spojrzeniu, precyzyjną wewnętrzną równowagę. Najgęstsze strefy są zrównoważone przez otwory tła; na ugruntowaną materiałowość odpowiadają szybkie i instynktowne znaki; monumentalność pionowych struktur kontrastuje z dynamizmem kształtów kołowych. Dzieło wówczas zachowuje fizyczność procesu malarskiego, a jednocześnie głęboko evocującą wymowę.

Przed formą wpisuje się w dorosłą fazę poszukiwań Maurizio Castagi, artysty o długim stażu, który uczynił z kontaminacji technik, materii i gestu jeden z kluczowych elementów swojej drogi. Płótno nie proponuje zamkniętej narracji, lecz celowo zachowuje możliwość wielorakich odczytów: miasto wyobrażone, organizm, artefakt, pejzaż wewnętrzny lub czysto malarska konstrukcja. To właśnie w momencie, gdy oko próbuje nadać nazwę temu, co widzi, obraz ponownie zdaje się przekształcać, powracając do materii: przed formą.