Neolit Kamień topór bojowy - 15.5 cm

Topór bojowy kamienny z otworem na trzonek

Kultura /Okres: Późny Neolit / tradycja Corded Ware
Data / Okres: ok. 2500–1900 p.n.e.
Materiał: Kamień
Wymiary: 155 mm; średnica otworu na trzonek ok. 27 mm
Stan: Dobry

Żadna wysyłka poza Unię Europejską. Ze względu na skomplikowane przepisy eksportowe dotyczące dóbr kultury ten przedmiot nie może być wysyłany poza UE. Proszę upewnić się, że posiadasz adres dostawy na terenie Unii Europejskiej przed złożeniem oferty.

Informacje o pochodzeniu:
ID rejestracji obiektu: 978

Aktualny właściciel (S.N.J. S.) nabył topór bojowy od H.T. w Emmen, Holandia.

Poprzedni właściciel, H.T. z Emmen, stwierdził, że przedmiot był w jego kolekcji od lat 90. XX wieku.

Według poprzedniego właściciela przedmiot wcześniej znajdował się w prywatnej kolekcji w Holandii przed rokiem 1990.

Według dostępnych informacji nie zanotowano dalszych danych dotyczących wcześniejszej historii własności od poprzedniego właściciela.

Tło naukowe:
Przebijane kamienne topory bojowe należą do charakterystycznych obiektów późnego neolitu na północy i w centrum Europy i są szczególnie związane z horizonem kulturowym Corded Ware. Społeczności Corded Ware zajmowały ogromny obszar Europy w III tysiącleciu p.n.e.; w Holandii i okolicznych regionach tradycja ta reprezentowana jest przez Kulturę Jednego Grobu (Single Grave Culture). Topory bojowe z otworem na trzonek stanowią jeden z wyróżniających elementów tej tradycji archeologicznej.

To znaczące znalezisko ma wymiar 155 mm i cechuje się starannie ukształtowanym, wydłużonym korpusem z wywierconym otworem na trzonek o średnicy około 27 mm. Pierwotnie prawdopodobnie zamontowano by go na drewnianym uchwycie. Wytwarzanie było pod względem technicznym wymagające: trzeba było wybrać odpowiedni kamień, ukształtować go przez odłupywanie i szlifowanie oraz przebić otwór poprzez długotrwałe wiercenie i ścieranie. W rezultacie przedmiot ten stanowi pokaźny wydatek włożonej pracy i specjalistycznej wiedzy z zakresu obróbki kamienia.

Tradycyjny termin „topór bojowy” nie powinien być rozumiany jako dowód na to, że każdy egzemplarz służył wyłącznie w walce. Badania archeologiczne wskazują na bardziej złożoną rolę. Analizy zużycia narzędzi w prehistorycznych toporach bojowych i młotkach toporowych pokazują, że przynajmniej niektóre egzemplarze były rzeczywiście używane, z śladami kontaktu z materiałami takimi jak drewno, kości, ziemia i korzenie. Jednocześnie ich często złożone formy i stosunkowo ostre krawędzie odróżniają wiele toporów bojowych od zwykłych młotków stolarskich.

Ich znaczenie społeczne jest szczególnie dobrze potwierdzone w archeologii grobów. W dużym badaniu 1 161 grobów Corded Ware topory bojowe występowały w silnie zorganizowanych pozycjach w pochówkach: 322 z 405 odnotowanych toporów bojowych zostało celowo umieszczonych w południowej lub południowo-zachodniej części grobu. Broń, w tym topory bojowe, ściśle kojarzona jest z męską tradycją pochówków w społeczeństwach Corded Ware. To powtarzane i formalizowane złożenie wskazuje, że niosły znaczenia wykraczające poza zwykłe użytkowanie.

Współczesne badania archeologiczne konsekwentnie interpretują wiele neolitycznych toporów bojowych jako obiekty o wysokim wartościowaniu społecznym, związane z tożsamością, prestiżem i statusem, uznając jednocześnie różnorodność funkcjonalną między poszczególnymi egzemplarzami. Ich pojawienie się w grobach, reprezentacje na kamiennych monolitach, a nawet miniaturowe wersje wykonane z materiałów takich jak glina i bursztyn, dodatkowo podkreślają ich symboliczne znaczenie.

Datowany na późny III tysiąclecie p.n.e., ten topór bojowy należy do okresu, w którym starannie wykonane kamienne narzędzia mogły łączyć funkcję praktyczną z potężnym znaczeniem społecznym. Należy zatem rozumieć go nie tylko jako narzędzie czy broń, ale jako typ przedmiotu, który mógł także przekazywać tożsamość i status w społeczeństwie późnego neolitu. Stanowi namacalny związek z umiejętnościami technologicznymi, strukturami społecznymi i tradycjami pochówkowymi pradziejowego Europy.