(MONTIEL) 1985 - "IKU"

José Leonardo Montiel García (Montiel) to kubański artysta wizualny urodzony w Santa Clara, Villa Clara, którego droga twórcza rozwijała się między tworzeniem artystycznym, nauczaniem a promocją kultury. Obecnie mieszka i prowadzi praktykę artystyczną w Hiszpanii.

Jego praca kształtuje się z otwartej i eksperymentalnej koncepcji sztuk wizualnych. Rysunek, malarstwo, rzeźba, ceramika, grafika, fotografia, instalacja i projektowanie graficzne tworzą multidyscyplinarną praktykę, w której materiały, przedmioty i możliwości ich przekształcania nabierają szczególnego znaczenia.

W trakcie swojej kariery Montiel rozumiał twórczość nie tylko jako produkcję indywidualną, lecz jako sposób na relacje z otoczeniem i generowanie wspólnych doświadczeń. Ta koncepcja sprzyjała ścisłemu związku między jego pracą artystyczną, kształceniem a pracą społeczną.

Jego doświadczenie dydaktyczne oraz działalność jako promotor kultury zaowocowały warsztatami, salonami, działaniami plastycznymi, projektami wystawowymi i interwencjami w przestrzeniach publicznych. Z tych obszarów pracował nad kształceniem artystycznym i tworzeniem przestrzeni, które przybliżają sztuki wizualne różnym społecznościom, rozumiejąc kulturę jako terytorium udziału, wiedzy i przemiany.

Ta wymiar jego kariery nabrał szczególnego znaczenia zarówno na Kubie, jak i w Wenezueli, gdzie realizował projekty o charakterze artystycznym i społecznym, interwencje urbanistyczne, murale i propozycje rzeźbiarskie, a także brał udział w inicjatywach mających na celu tworzenie i promocję nowych przestrzeni dla sztuk wizualnych.

Wśród tych doświadczeń znajduje się tworzenie i promowanie w 2013 roku Galerii Sztuki Armando Reveróna w stanie Vargas, Wenezuela, a także realizacja projektów społecznościowych, murali miejskich i interwencji w różnych przestrzeniach publicznych.

Równocześnie jego praca wystawiała się w prywatnych i zbiorowych ekspozycjach na Kubie, w Wenezueli i Hiszpanii. Jego dorobek został uhonorowany różnymi nagrodami i wyróżnieniami, między innymi trzykrotnie z rzędu zdobył „Grand Prix Escaramujo Nacional en Artes Plásticas” w latach 2011, 2015 i 2017; Grand Prix stypendium „Reino de este Mundo” ogłaszane przez Gminę Hermanos Sais AHS w 2017; Pierwsza Nagroda na Salón de Pequeño Formato w 2018; Nagroda I Salón de Paisaje Rural, Urbano y de Marinas Edelson Machado w 2019.

W ostatnich latach jego praktyka artystyczna kontynuowała rozwój w Hiszpanii. W 2023 roku odbył się jego pierwszy występ solowy, NEGRO, w Galerii/winiarni „VINAURO” w Granada. W 2024 roku zaprezentował projekt osobisty NEGRO w Centrum Kultury „EL TUMBAO” w Alicante, a w 2025 brał udział w wystawach zbiorowych AJIACO i MANIGUEROS w Galerii „VALBUENA”, El Campello, Alicante. Wystawa zbiorowa „CONVERGENTES” w Galerii VEARTE, Alicante, Hiszpania, 2026.

https://www.instagram.com/tarequera/?utm_source=ig_web_button_share_sheet
https://www.vanguardia.cu/cultura/16073-leonardo-montiel-guerrero
https://www.instagram.com/p/DdeD4iAjvBW/

IKU

73 × 100 cm

IKU stawia pytanie o śmierć nie jako całkowite zniknięcie, lecz jako nieunikęty element cyklu przemian egzystencji. Postać owada zajmuje przestrzeń w sposób frontalny i monumentalny, stając się obecnością, która zdaje się znajdować między naturą, przeszłością a symbolicznym.

Jego anatomia zbudowana jest z przeciwieństw. Ciało zachowuje zewnętrzny wygląd żyjącego organizmu, podczas gdy wewnątrz jego skrzydeł wyłaniają się struktury przypominające kości, pustki i organiczne resztki. Życie i śmierć przestają być jedynymi sprzecznymi stanami, by zamieszkiwać jednocześnie ten sam organizm.

Tytuł IKU pogłębia to odczytanie. W tradycji yoruba Ikú kojarzy się ze śmiercią, rzeczywistością nieuniknioną w ludzkiej podróży. Z tej perspektywy dzieło nie ma na celu przedstawiać śmierci wyłącznie z lęku, lecz przybliżać ją jako siłę wyznaczającą granice, przemieniającą materię i przypominającą kruchość całej egzystencji.

Intensywne czerwone tło wprowadza atmosferę napięcia i żywotności. Może przywodzić na myśl krew, energię, niebezpieczeństwo lub narodziny, podczas gdy zielenie, błękity i postarzałe odcienie owada budują powierzchnię, przez którą przebiega czas. Śmierć pojawia się paradoksalnie otoczona kolorem i potężnym poczuciem życia.

Owadowi przypada wtedy rola rodzaju ciała rytualnego, obecności, która zmusza nas do spojrzenia na to, co na ogół staramy się odsuwać. Jego skrzydła nie zapowiadają jedynie możliwości lotu; odkrywają także to, co ukryte pod powierzchnią ciała.

IKU mówi o granicy między istnieniem a zniknięciem, przypominając, że umieranie nie jest koniecznie przeciwieństwem życia, lecz stanem towarzyszącym życiu od jego początku.