[Henricus Slatius] - De gepredestineerde dief - 1780

[Henricus Slatius] - przeznaczony złodziej, czyli „uzgodnienie” zawarte między kaznodzieją z kalwinistów a złodziejem, który miał umrzeć - drukowane według kopii do Frederick-stadt - bez roku (około 1780) - 37 s - 15 x 10 cm - luźne kartki

fikcyjna rozmowa (dialog) między kalwinistycznym (kontraremonstrantowym) kaznodzieją a złodziejem skazanym na karę śmierci.

Slatius napisał ten pamflet, by ośmieszyć i skrytykować kalwińską naukę o predestynacji (boskim przeznaczeniu):
• W rozmowie złodziej doprowadza kaznodzieję teologicznie do trudnego położenia.
• Złodziej argumentuje, że jeśli wszystko jest z góry ustalone przez Boga (jak wierzą kalwini), to jego kradzieże i ostateczna egzekucja były również przed narodzinami przeznaczone przez Boga.
• Złodziej cynicznie stwierdza, że sam nic nie mógł na to poradzić, że po prostu wypełniał Boży plan.

Historia kontekstu

Pamflet odgrywał dużą rolę w sporach o rozejm podczas Dwunastoletniego Rozejmu (1609–1621), w ostrej rywalizacji religijnej i politycznej w Republice Zjednoczonych Prowincji Niderlandów między remonstrantami (liberalnymi) a kontraremonstrantami (surowymi kalwinistami).
Autor, Henricus Slatius, później sam został zaangażowany w spisek na księcia Maurycego. Po niepowodzeniu został aresztowany i w 1623 roku w Hadze stracony.

Druk: „Frederick-stadt”

Wzmianka „Gedruckt nae de copye tot Frederick-stadt” (lub podobne formuły) była często używana. Frederikstad (w obecnych Niemczech) został założony przez uciekłych holenderskich remonstrantów i stanowił bezpieczną przystań dla drukowania piśmiennictwa zakazanego w Republice. Często bywa to także „fałszywy” imprint: książeczka była drukowana potajemnie w Niderlandach (np. przez wydawców takich jak Jan Alleman), a nadano jej nazwę Frederikstadt, aby zmylić władze.