Ladislav Sutnar; Jaromir Funke - Photography Sees the Surface - 2004

Fotografia dostrzega powierzchnię (Fotografie widzi powierzchnię) to przełomowa podręcznikowa pozycja z 1935 roku, stworzona przez awangardowego projektanta Ladislava Sutnara i pionierskiego modernistycznego fotografa Jaromíra Funke. Wydana przez postępowe Państwowe Studium Grafiki w Pradze, książka ta stanowi kluczowy artefakt czeskiego funkcjonalizmu, Nowej Czystej Obiektywności i modernistycznej pedagogiki.

Oryginalny tom z 1935 roku został zaprojektowany jako podręcznik pedagogiczny i promocyjny dla Państwowej Szkoły Grafiki w Pradze, gdzie zarówno Sutnar, jak i Funke wykładali. Praca ta stanowi eksplorację unikalnej zdolności fotografii do izolowania formy, uchwycenia złożonych tekstur świata rzeczywistego i krawędziowego ujęcia materialnego świata z jałową, minimalistyczną precyzją. Głęboko zakorzeniona w ruchach Nowej Obiektywności i projektowaniu funkcjonalnym, traktuje fotografię jako nowoczesne narzędzie edukacyjne, które rozciąga się na naukę, kulturę i nauki ścisłe.

Tom bada, jak obiektyw aparatu działa jako unikalne narzędzie zdolne do analizowania i interpretowania świata fizycznego. Książka kładzie duży nacisk na zdolność fotografii do dokumentowania rzeczywistych tekstur powierzchni (takich jak szkło, metal, tkaniny i ceramika) z klarownością, którą ludzkie oko mogłoby przeoczyć.

Jednocześnie podkreśla materialną rzeczywistość samego wydruku fotograficznego, ukazując fotografię nie jako przezroczyste okno, lecz jako odrębne medium.

Kierowana pedagogicznymi rozważaniami pod kierunkiem Sutnara, książka zawiera 14 pełnostronicowych fotografii stworzonych przez Funke, Josefa Ehma i ich studentów. Obrazy te są zestawione z objaśniającymi notami, aby zilustrować, w jaki sposób fotografia mogłaby być wykorzystywana w edukacji, nauce i kulturze projektowej.

Książka cieszy się dużym uznaniem za połączenie dwóch głównych twórczych umysłów międzywojennego Czechosłowacji:
• Ladislav Sutnar: jako dyrektor szkoły zaprojektował książkę w duchu nowoczesnych zasad układu stron. Jego charakterystyczny styl — dynamiczna typografia, asymetria i funkcjonalna prezentacja — sprawiał, że edukacyjna treść była bardzo angażująca.
• Jaromír Funke: jako czołowy nauczyciel i awangardowy fotograf, zapewnił koncepcyjną i wizualną podstawę. Jego prace cechowały ostre linie, precyzyjne oświetlenie i głębokie badanie geometrii przedmiotów, mocno inspirowane konstruktywizmem i surrealizmem.

Publikacja uchwyca złoty wiek czeskiej sztuki awangardowej sprzed wybuchu II wojny światowej. Współczesne edycje, takie jak te z analizą historyczną autorstwa Matthew Witkovskiego i Jindřicha Tomana, utrwalają dziedzictwo książki jako kluczowego planu transformacji modernistycznego designu i Nowej Obiektywności w mediach komercyjnych i artystycznych.

Kopia w stanie bliskim nienaruszonemu.