AA.VV. - Missale Romanum - 1801

MISSALE ROMANUM – ŚWIĘTY BLASK LITURGII W CZERNI I CZERWNI
Imponujący mszał rzymski wydany wenecką słynną drukarnią Balleoniana.
Cenny świadectwo katolickiej tradycji liturgicznej zrodzonej na Soborze Trydenckim.
Zachwycające, pełno-stronowe grafiki sakralne, teksty czerwone i czarne oraz dawne notacje muzyczne dla chorału gregoriańskiego. Elegancka oprawa skórzana z dekoracjami złotymi, barwione na brakowane odciskami ornamenty i jedwabne znaczniki w kolorze czerwonym. Nastrojowa księga liturgiczna o ponad tysiącu stronach, świadectwo duchowości i sztuki drukarskiej Wenecji.

ABSTRAKT
Wspaniałe weneckie wydanie z roku 1801 Missale Romanum, oficjalnego księgo liturgicznego Kościoła katolickiego, wydanego przez Tipografię Balleoniana zgodnie z postanowieniami Soboru Trydenckiego i późniejszymi papieskimi rewizjami. Dzieło gromadzi modlitwy, czytania, formularze i śpiewy niezbędne do celebrowania Mszy zgodnie z tradycyjnym rytem rzymskim. Ogromny urok ma układ typograficzny dwukolorowy, czerwony i czarny, mający odróżniać rubryki liturgiczne od tekstów świętych, ozdobiony licznymi, kadowymi, płytko wybitymi grafikami przedstawiającymi kluczowe momenty życia Chrystusa oraz stronami notacji muzycznej gregoriańskiej. Tom zachował swoją elegancką skórzaną oprawę z dekoracjami oraz liczne jedwabne znaczniki w kolorze czerwonym, będące świadectwem pierwotnego przeznaczenia do użytku kościelnego.

DLACZEGO KUPIĆ
Egzemplarz szczególnie atrakcyjny dla kolekcjonerów ksiąg liturgicznych, sztuki sakralnej i weneckiej typografii. Połączenie tekstu drukowanego czerwienią i czernią, ilustracji religijnych, dużych inicjałów ozdobnych, muzyki gregoriańskiej i ozdobnej oprawy nadaje tomowi znakomite wartości estetyczne i dokumentacyjne. Grafiki poświęcone Zwiastowaniu, Narodzeniu, Ukrzyżowaniu i Zmartwychwstaniu stanowią fascynującą podróż ikonograficzną przez kluczowe momenty tradycji chrześcijańskiej. Obecność oryginalnych znaczków w kolorze czerwonym oraz historycznej oprawy czyni egzemplarz szczególnie sugestywnym, zachowującym wygląd autentycznej księgi przeznaczonej do celebrowania Mszy.

WARTOŚĆ RYNKOWA
Wskazany orientacyjny zakres wartości handlowej to między 500 a 650 euro, uwzględniający weneckie wydanie z 1801 roku, zestaw rycin, druk dwukolorowy, notacje muzyczne i ozdobną oprawę. Ogólny stan zachowania oraz obecność znaczków przyczyniają się do wartości kolekcjonerskiej.

OPIS FIZYCZNY I STAN
Kopie w kopii z epoki, pełna skóra ciemna, płyty ozdobione ramami i ornamentami złoconymi oraz tłoczonymi w płaszczu; grzbiet z żebrami i złocone nitki, ślady zużycia. Liczne znaczniki w kolorze czerwonym wskazują oryginalną funkcję identyfikowania głównych celebracji. Tytulacja drukowana na czerwono i czarno, z winietą kalkograficzną przedstawiającą Bazylikę św. Piotra i święte postaci. Tekst łaciński ułożony przeważnie w dwóch kolumnach, rubryki czerwone, ozdobne inicjały, metalowe wytłoczenia i liczne sekcje notacji muzycznej gregoriańskiej na czerwonych tetragramach. Obecne ilustrowane reprodukcje na pełną stronę z motywami chrystologicznymi, w tym Zwiastowanie, Narodzenie, Ukrzyżowanie i Zmartwychwstanie. Wnętrze na ogół jasny papier, sporadyczne przebarwienia. W starych księgach, mających plurisezonową historię, mogą występować drobne mankamenty, które nie zawsze zostały odnotowane w opisie. Ta adnotacja zawiera wizualizacje AI. Odwołuj się do oryginalnych fotografii w celu weryfikacji rzeczywistego stanu obiektu. Obrazy stanowią integralną część opisu. Strony (2); 48; 656; 244; (42).

TYTUŁ CAŁKOWITY I AUTORZY
Missale Romanum.
Venetiis, Ex Typographia Balleoniana, 1801.
AA.VV.

KONTEKST I ZNACZENIE
Missale Romanum stanowi jeden z fundamentów zachodniej tradycji liturgicznej. Jego nowoczesna struktura została ustalona w XVI wieku, w wyniku decyzji Soboru Trydenckiego, zwołanego między 1545 a 1563 rokiem, aby zmierzyć się z problemami doktrynalnymi i dyscyplinarnymi pojawiającymi się podczas Reformacji. W 1570 roku papież Pius V ogłosił nowy mszał rzymski konstytucją apostolską Quo primum, nadając kształt modelowi liturgicznemu, który wywarł decydujący wpływ na celebrację Mszy przez około cztery wieki. Kolejne rewizje wprowadzone pod księciem Klemensem VIII i Urbanem VIII doprecyzowały tekst, rubryki i normy ceremonialne, utrwalając post-tridencką tradycję liturgiczną. Weneckie wydanie z 1801 roku świadczy o kontynuacji tej tradycji na początku XIX wieku, w Europie przeobrażonej przez wojny rewolucyjne i ekspansję Napoleona. Wydanie dużych ksiąg liturgicznych pozostawało kluczowe dla zapewnienia jednorodności celebra­cji i przekazu tekstów świętych. Pod kątem artystycznym tom dokumentuje związek między liturgią, ryciną a muzyką. Święte obrazy towarzyszyły najważniejszym uroczystościom, podczas gdy druk czerwienią i czernią umożliwiał natychmiastowe odróżnienie modlitw od instrukcji ritualnych. Strony chóru gregoriańskiego, z kwadraturowymi nutami na tetragramach, zachowują muzyczną tradycję sięgającą średniowiecza. Całość stanowi świadectwo europejskiej kultury religijnej, w której słowo drukowane, muzyka, dekoracja i akt rytualny były nierozerwalnie związane z uroczystą celebracją sacrum.

KRÓTKA BIOGRAFIA AUTORA
Missale Romanum nie jest dziełem jednego autora, lecz wynikiem długiej tradycji liturgicznej rozwijającej się przez wieki i kodowanej przez Kościół katolicki. Reformy post-tridynckie są przede wszystkim związane z papieżem Pio V (1504–1572), papieżem od 1566 do 1572 roku, który ogłosił mszał rzymski w 1570 roku. Klemens VIII (1536–1605), papież od 1592 do 1605, promował rewizję opublikowaną w 1604 roku, natomiast Urban VIII (1568–1644), papież od 1623 do 1644, wprowadził dalsze zmiany w tradycji liturgicznej w wydaniu z 1634 roku. Te kolejne rewizje stanowiły fundament dla licznych wydań mszału publikowanych w drukarniach europejskich od XVII do XIX wieku.

HISTORIA DRUKU I EKSPANSJI
Tipografia Balleoniana była jednym z weneckich przedsięwzięć wydawniczych aktywnych w produkcji tekstów religijnych i liturgicznych przeznaczonych do obiegu kościelnego. Wenecja, już jako międzynarodowe centrum druku od XV wieku, utrzymywała w kolejnych stuleciach istotną rolę w publikowaniu mszałów, brewiarzy, rytuałów i tekstów dla zgromadzeń zakonnych. Wydanie z 1801 roku kontynuuje tradycję wielkich mszałów post-tridynckich, charakteryzując się formatem dostosowanym do użycia na ołtarzu, układem dwukolorowym oraz obecnością ilustracji i sekcji muzycznych. Szczególnie interesujące jest użycie matryc typograficznych i tradycyjnych technik dekoracyjnych, nadal pełnych życia na początku XIX wieku. Ryciny drążone, inicjały rycowane i duże tytuły rubryk nadają księdze wygląd charakterystyczny dla barokowej produkcji liturgicznej. Nakład edycji nie jest precyzyjnie udokumentowany. Natura tomu, przeznaczonego do użytku podczas celebracji kościelnych, wyjaśnia obecność jedwabnych znaczków i szczególne cechy materiałowe oprawy.

BIBLIOGRAFIA I ŹRÓDŁA
Missale Romanum ex decreto Sacrosancti Concilii Tridentini restitutum, Venetiis, Ex Typographia Balleoniana, 1801. Pio V, konstytucja apostolska Quo primum, 14 lipca 1570. Clemente VIII, rewizja Missale Romanum, Rzym, 1604. Urbano VIII, rewizja Missale Romanum, Rzym, 1634. Robert F. Taft, The Liturgy of the Hours in East and West, Collegeville, Liturgical Press, 1986. Josef Andreas Jungmann, Missarum Sollemnia. Eine genetische Erklärung der römischen Messe, Wiedeń, Herder, 1948. Repertori bibliografici delle edizioni veneziane dei messali romani post-tridentini e cataloghi storici della tipografia Balleoniana.