AA.VV. - Missale Romanum - 1843

WIELKI MISSAŁ MONASTYCZNY BENEDKTYNÓW – VIENNA, WYJĄTKOWA CZERWONO-ŚLĄSTNA DRUK
Imponujący mniszy benedyktyński z XIX wieku, wydany w Wiedniu w 1843 roku przez słynną drukarnię Kongregacji Mechitarystów. Ważne świadectwo liturgicznej tradycji opactwa Einsiedeln w Szwajcarii, zgodnie z postanowieniami papieży Klemensa XII i Benedykta XIV.
Wspaniała dwukolorowa impresja w czerwieni i czerni, uzupełniona figuralnym frontispisem w miedzi i elegancką grafią litograficzną przy tytule. Zachowana współczesna oprawa skórzana z ornamentami w złocie, boczny indeks z klipsami i siedem zakładek z wstążki do użytku liturgicznego. Fascynujący dokument duchowości benedyktyńskiej i sztuki typograficznej religijnej europejskiego Habsburgów.

ABSTRAKT
Missale Romano-Monastico-Benedictinum ad normam Breviarii Einsidlensis, wydane w Wiedniu w 1843 roku przez Kongregację Mechitarystów, to monumentalny księgozbiór liturgiczny przeznaczony do celebrowania Mszy według benedyktyńskiej tradycji monastycznej. Dzieło podąża za porządkiem Brewiarza Einsiedeln, jednego z najważniejszych ośrodków duchowych benedyktynów w Szwajcarii, i nawiązuje do autorytetu papieży Klemensa XII i Benedykta XIV. Mszał gromadzi teksty, modlitwy, rubryki i formuły niezbędne do celebracji eucharystycznej, zgodnie z kalendarzem i zwyczajami własnymi tradycji monastycznej. Szczególnie sugestywna jest druku liturgiczna w czerwieni i czerni, charakterystyczna dla wielkich ksiąg kościelnych, w której wskazania rytualne odróżniają się wizualnie od tekstów przeznaczonych do recytacji. Obecność frontispisu wykutego w miedzi, grafiki litografii, bocznych klipsów do konsultacji i siedmiu zakładek świadczy o praktycznym przeznaczeniu tomu do codziennej celebracji funkcji religijnych.

DLACZEGO KUPIĆ
Ciekawy przykład wielkiej liturgicznej literatury z XIX wieku, szczególnie odpowiedni dla kolekcjonerów książek religijnych, historii benedyktynów, typografii monastycznej i starych opraw kościelnych. Dzieło wyróżnia się formatem w małym folio, dwukolorową druką, wykutym frontispisem i obecnością współczesnej oprawy skórzanej zdobionej złotem. Boczne klipsy i siedem oryginalnych zakładek stanowią elementy szczególnie sugestywne, bezpośrednio powiązane z użytkowaniem książki podczas celebracji. Druk wiedeński Mechitarystów nadaje również edycji szczególne znaczenie historyczne i typograficzne, dokumentując działalność jednej z najważniejszych instytucji wydawniczych religijnych działających w Cesarstwie Austro-Węgierskim. To tom, który zachowuje urok wielkich mszałów ołtarzowych, mimo że warunki strukturalne oprawy wymagają uwagi.

WARTOŚĆ RYNKOWA
Szacunkowa wartość handlowa tej wiedeńskiej edycji z 1843 roku mieści się w przedziale od 350 do 550 euro za egzemplarz nienaruszony i w dobrym stanie konserwacyjnym. Format monumentalny, druk czerwienią i czernią, ryciny i złocona oprawa współczesna stanowią główne elementy wartości kolekcjonerskiej. Rynek obejmuje kolekcjonerów liturgii katolickiej, historii zakonów i ksiąg kościelnych z XIX wieku. Wyceny są orientacyjne i zależą od kompletności, stabilności struktury oraz ewentualnych potrzebrestaurowania.

OPIS FIZYCZNY I STAN
Oprawa w całości skórzana, współczesna, z ornamentami w złocie. Zachowały się boczny indeks z klipsami i siedem zakładek z wstążki. Tekst łaciński drukowany w czerwieni i czerni, z frontispisem figuralnym wykutym w metalu i z wizerunkiem na frontispisie drukarskim, oznaki zużycia. Niektóre kartki odłączone i poddane restauracjom. W starych księgach, z wielowiekową historią, mogą występować pewne niedoskonałości, nie zawsze odnotowane w opisie. Ta oferta zawiera Wizualizacje AI. Proszę odnieść się do oryginalnych fotografii, aby zweryfikować faktyczny stan obiektu. Obrazy stanowią integralną część opisu. Pp.: (2); 34; 588; 94; 96; 8nn; (2).

TYTUŁ I AUTOR
Missale Romano-Monastico-Benedictinum ad normam Breviarii Einsidlensis, auctoritate Clementis XII et Benedicti XIV editum.
Vindobonae, Typis Congregationis Mechitaristicae, 1843.
AA.VV.

KONTEXT I ZNACZENIE
Mszał monastyczny benedyktyński stanowi jedno z najważniejszych wyrażeń tradycji liturgicznej Zachodu, rozwijającej się przez wieki wspólnotowego życia, modlitwy i celebracji eucharystycznej. Po soborze trydenckim Kościół katolicki promował stopniową unifikację tekstów liturgicznych, zachowując jednocześnie szczególne tradycje i zwyczaje poszczególnych zakonów. Zakon benedyktyński utrzymywał specyficzności związane z kalendarzem monastycznym, kultem świętych Zakonu i dyscypliną celebracji. W tym kontekście szczególne znaczenie ma opactwo Einsiedeln, założone w X wieku i stanowiące jeden z największych ośrodków duchowości i pielgrzymek w Szwajcarii. Odwołanie do autorytetu Klemensa XII i Benedykta XIV umieszcza tekst w tradycji liturgicznych urządzonych w XVIII wieku, następnie reprodukowanych i stosowanych w następnym stuleciu. Wiedeńska edycja z 1843 roku świadczy o utrzymaniu kultury liturgicznej łaciny w Europie XIX wieku i o znaczeniu druku religijnego jako narzędzia przekazu i zachowania obrzędów.

KRÓTKA BIOGRAFIA AUTORA
Missale Romano-Monastico-Benedictinum nie jest przypisywany pojedynczemu autorowi, lecz stanowi liturgiczną kompilację instytucjonalną wynikającą z tradycji Kościoła katolickiego i Zakonu Benedyktynów. Jej tożsamość kulturowa ściśle wiąże się z opactwem Einsiedeln, słynnym klasztorem szwajcarskim założonym w 934 roku i poświęconym Najświętszej Maryi Pannie. Na przestrzeni wieków Einsiedeln stał się centrum życia religijnego, erudycji, muzyki sakralnej i produkcji książkowej. Papieże Klemens XII (1730–1740) i Benedykt XIV (1740–1758), wymienieni w tytule, stanowią istotne odniesienia w ewolucji dyscypliny kościelnej XVIII wieku. Kongregacja Mechitarystów, odpowiedzialna za druk wiedeński, to natomiast arabsko-rameniczna wspólnota monastyczna kościoła katolickiego, założona przez Mechitara z Sebastei (1676–1749), wyróżniająca się działalnością intelektualną, językową i typograficzną. Zderzenie tradycji liturgicznej benedyktyńskiej z działalnością wydawniczą mechitarystów stanowi jedno z najbardziej interesujących kulturowo aspektów tej publikacji.

HISTORIA DRUKU I OBIEG
Wydanie z 1843 roku zostało zrealizowane w Wiedniu przez drukarnię Kongregacji Mechitarystów, armeniańskiej instytucji religijnej, która rozwinęła istotną działalność wydawniczą w Cesarstwie Austro-Węgierskim. Druk mszału należy do tradycji benedyktyńskiej potwierdzonej w wcześniejszych edycjach XVIII wieku, w tym Einsiedeln z 1759 i 1780. Nie jest zatem pierwszą edycją absolutną tekstu, lecz późniejszą impresją możliwość. Szczególną wagę ma kompozycja typograficzna w czerwieni i czerni uzyskana dzięki dwukolorowej technice druku, służąca oddzieleniu rubryk liturgicznych od modlitw. Frontispis w miedzi, grafika litograficzna i złocona oprawa świadczą o dbałości materialnej o książki przeznaczone do celebracji religijnej. Obecność klipsów i siedmiu wstążek wprowadza elementy ułatwiające korzystanie z różnych części Mszy. Nie są dostępne pewne dane dotyczące oryginalnego nakładu edycji wiedeńskiej z 1843 roku.

BIBLIOGRAFIA I ODNOŚNIKI
Missale Romano-Monastico-Benedictinum ad normam Breviarii Einsidlensis, Vienna, Congregationis Mechitaristicae, 1843, małe folio, XXXIV, 588, XCIV, 96 stron i 4 niezopróbowane karty, z frontispisem wykutym w metalu i grafikiem w frontispisie. Edycja z 1843 roku jest udokumentowana w zbiorach bibliograficznych zakonu austriackich, w tym w katalogu biblioteki opactwa Altenburg. W kontekście wcześniejszej historii edycji warto zajrzeć do wydań Missale Romano-Monastico-Benedictinum opublikowanych w Einsiedeln w XVIII wieku, zwłaszcza z 1759 i 1780. Dzieło wpisuje się w bibliografię liturgii benedyktyńskiej, wiedeńskiego druku religijnego i tradycji typograficznej Kongregacji Mechitarystów.