Mario Borrelli - Sublime

Spedita z najwyższą profesjonalnością.

Łaska Erosa Mario Borrelliego
‘’Teraz, zgodzisz się, że woleć miękkość od tego, co twarde, jest dowodem natury Erosa’’. Platon, Diálogo, 195 d-e

Młody malarz Mario Borrelli, którego krytyka nazywa ostatnim romantykiem, stawia w centrum swojego artystycznego doświadczenia ciało. W kontynuacji myśli klasycznej, która czyniła człowieka miarą wszystkich rzeczy, malarz opowiada o sobie w swojej pierwszej wystawie indywidualnej poprzez serię obrazów figuratywnych, gdzie człowiek, ludzka postać, stanowi miarę rzeczy. Gatunek ten jest dziś niedoceniany z powodu mody, lecz ma głębokie korzenie i zamieszkuje w każdej duszy, choć w sposób skryty, jak to uczą archetypy. Reprezentacja ciała nagiego ma pradzieje; można powiedzieć, że najpierw powstało ciało, a potem twarz, przed krajobrazem, przed martwą naturą, jeszcze zanim powstało pismo, wystarczy przypomnieć Wenus z Willendorfu przechowywaną w Wiedniu i wszystkie prehistoryczne wenus.

Erotystyczne ciało, które Mario Borrelli przedstawia w swoich pracach, nie jest ciałem „rozebranym”, „perfekcyjnym”, „rozebrtanym”. Aby lepiej zrozumieć tę perspektywę, warto zatrzymać się na krótkim i trafnym spostrzeżeniu Kennetha Clarka, brytyjskiego historyka sztuki z lat pięćdziesiątych. Clark wprowadza rozróżnienie, które zyskało dużą popularność w angielskim języku. Bycie nagim, naked, oznacza bycie pozbawionym ubrań i jednocześnie sugeruje to uczucie zawstydzenia, które prawie wszyscy czujemy w tej kondycji. Słowo nude, nagi, w przeciwieństwie do tego, nie implikuje tego uczucia dyskomfortu i jest używane w sztuce. To ciało przekształcone, a więc harmonijne, kwitnące i pewne siebie. To jakby nagość była formą ubioru. Ale jakiego? Nasz malarz-szostar ubiera ciała Erosa, przywołując pożądanie życia poprzez epifanie sacrum z ciała, tak że nagie ciało zsuwuje się poza to, co tuszowate, by wznieść się do idei, do złączenia miłości świętej i miłości profanu. Freedberg pisze, że obrazy działają w sposób, który pobudza pożądanie; i to właśnie oczami, które prowadzą wzrok na obrazach Mario Borrelliego, transportują inne zmysły ku mistycznej kontemplacji obrazu. To ciało staje się sacrum, to ziemska modlitwa, która podnosi ducha ożywionego przez obrazy, pobudzonego przez dionizyjski impet; to powstanie i rewolucja instynktu, które z siebie samych przeistacza się w uczucie. Dlatego mistycyzm ciała wywodzący się z erotycznej opowieści malarza jest potężny, wzruszający, i skłania do badania tego, co skrywa, co ukrywa, prawie jakby wstydził się konwencją, zakłamaną fikcją moralną. Zawsze nie wolno zapominać, jak sugeruje artysta, że urok form jest święty tak jak święte są ciała malowane poruszone przez Erosa. Ciała nagie, zakryte, częściowo osłonięte, erotycznie wiążą widza poprzez szczegół: dłoń, draperia, kosmyk włosów itp... Dochodzi do przeobrażenia: Eros staje się tajemnicą, a matryca świętości wyłania się w całej swojej bezwstydnej mocy, i tu pojawia się, gdzie da się dostrzec ostateczną prawdę istnienia. Ciała nagie, zakryte, częściowo osłonięte, erotycznie wiążą widza poprzez szczegół: dłoń, draperia, kosmyk włosów itp... Dochodzi do przeobrażenia: Eros staje się tajemnicą i matryca świętości wyłania się w całej swojej bezwstydnej mocy, i tu gdzie można dostrzec ostateczną prawdę istnienia. Witalizm wybucha, być może przyjmuje różne oblicza prawdy, jawi się przejrzystość Erosa, który nie ma wstydu, by się ukazać, bo jest miarą wszystkiego. W nagości przedstawionej przez Mario Borrelli dostrzega się veritas, tę prawdę, z którą starzy łacinnicy, nie bez sprzeczności, identyfikowali nagość good bez flagitium; to nago veritas Klimta, prawda naga i czysta, która nie boi się ukazania. Obrazy realistyczne opowiadają swoją historię w przestrzeni-nie-przestrzeni metastycznej, poza konotacjami czasoprzestrzennymi i wewnątrz granic, które można by zdefiniować jako heroiczne: relacja między przestrzeniami a figurami jest dla malarza na ile to możliwe potrzebą upamiętniającą i nie ogranicza immersji sugestywnej, wręcz ją powiększa w nie-miejscu, które wywołuje odmienienie. W końcu artysta, preferując kobiecy nago z miękkimi kształtami, nie z powodu mody na płeć, lecz dlatego, że w tych miękkościach tkwi Eros zwycięzczy, kładzie nacisk na erotyczne zwycięstwo, które przejawia się w namacalnej formie tej twórczej siły, która nieustannie walczy z Thanatos, jego antagonistą, nosicielem zniszczenia. W końcu artysta, preferując kobiecy nago z miękkimi kształtami, nie z powodu mody na płeć, lecz dlatego, że w tych miękkościach tkwi Eros zwycięzca, kładzie nacisk na erotyczne zwycięstwo, które przejawia się w namacalnej formie tej siły twórczej, która toczy bezustanną walkę z Thanatos, ale napięcie między Erosem a Thanatos opowiadane jest z nieznośną delikatnością. I być może w tym uniesieniu, w którym figury są skamieniałe, leży duchowe miejsce, gdzie artysta nieoczekiwanie potrafi mówić o sobie, o swojej sztuce i malarstwie jako modlitwie i poezji.

Daniela Marra