Von Murr - Gemälde und Alterthümer - 1782

ERCOLANO I POMPEI 1782: 105 INKIZJI NA TEMAT NIESAMOWITYCH ODKRYĆ ANTYCZNEGO RZYMU
Znaczące, siedemnastowieczne wydanie poświęcone skarbom archeologicznym odkopanym w wykopaliskach w Ercolano, Pompejach i Kampanii. Szósta część monumentalnego, ilustrowanego dzieła Christopha Gottlieba von Murr, opublikowanego w Augsburgu w 1782 roku. Wyjątkowy repertuar ikonograficzny obejmujący 105 miedziorytów poświęconych statuas i brązom antyku. Wyrafinowane rytowniki Georg Christoph Kilian, zaczerpnięte z głośnych publikacji promowanych przez dwór burboński w Neapolu. Cenna świadka ponownego odkrycia rzymskiego świata, które zachwyciło europejskie oświecenie i podróżnych podczas Wielkiej Podróży.

ABSTRAKT
Christoph Gottlieb von Murr, Abbildungen der Gemälde und Alterthümer in dem Königlich Neapolitanischen Museo zu Portici, sesta parte, Bildsäulen von Erz, Augusta, Christian Deckardt, 1782. Ważna publikacja archeologiczna ilustrowana, poświęcona rzeźbom brązowym i starożytnościom odkopywanym w wykopaliskach w Ercolano, Pompejach i na wybrzeżach Wezuwiusza, od 1738 roku. Tom należy do jednej z najważniejszych niemieckich inicjatyw wydawniczych XVIII wieku poświęconych popularyzacji odkryć archeologicznych Kampanii. Dzieło prezentuje niezwykły zbiór 105 miedziorytów, przewidzianych w edycji, wykonanych przez Georga Christoph Kiliana na podstawie obrazów opublikowanych w monumentalnej serii Italyjskiej Le Antichità di Ercolano esposte. Tabele reprodukują statue bogów, postacie mitologiczne, postaci starożytności, popiersia, elementy dekoracyjne i przedmioty brązowe, dokumentując materialne świadectwa cywilizacji rzymskiej odnalezione po wiekach ukrycia wulkanicznego. Teksty wyjaśniające Murr towarzyszą ilustracjom obserwacjami historycznymi, antykwalifikacyjnymi i mitologicznymi. Szczególnie fascynująca jest obecność dużych planów tablicowych z grupami statuetek, popiersi i wytworów, świadectwo wyszukanego kulturowego i archeologicznego dziedzictwa europejskiego Oświecenia.

DLACZEGO KUPIĆ
Dzieło o ogromnym zainteresowaniu dla kolekcjonerów archeologii, antyków klasycznych, historii Neapolu, Ercolano i Pompej, siedemnastowiecznych rytów i kultury Wielkiej Podróży. Odkrycie miast Wezuwiusza było jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych XVIII wieku, głęboko zmieniając wiedzę o sztuce i codziennym życiu Rzymian. Tom stanowi bezpośrednie świadectwo tego kluczowego momentu historii archeologii poprzez bogate i sugestywne opracowanie ikonograficzne. Rytiny odwzorowują słynne starożytne brązy, umożliwiając obserwację europejskiego losu kolekcji Muzeum Portici, instytucji powołanej przez burbońskich władców do przechowywania artefaktów pochodzących z wykopalisk. Obecność dużych tablic o wysokim formacie, niektórych złożonych, nadaje dziełu znaczną wartość dekoracyjną i dokumentacyjną. Data 1782 umiejscawia egzemplarz w pierwszej fazie edycji niemieckiej serii, przed kolejnymi reprintami i przeróbkami. Książka potrafi łączyć naukowe zainteresowania, historię sztuki, mitologię i antique fascyn.

WARTOŚĆ RYNKOWA
Rynek antykwaryczny publikacji siedemnastowiecznych poświęconych Ercolano i Pompejach wykazuje szczególne zainteresowanie egzemplarzami bogato ilustrowanymi i kompletnymi oryginalnymi tablicami. Za pojedynczy egzemplarz szóstej części z 1782 roku, kompletne ze wszystkich 105 tablic i w zadowalających warunkach, przybliżona wycena handlowa na poziomie 700–900 euro wydaje się rozsądna. Obecność dużych, złożonych rycin, dobry stan obrazów i przynależność do pierwszej serii wydawniczej to czynniki sprzyjające.

OPIS FIZYCZNY I STAN
Starożytne oprawienie z twardymi okładkami obitymi ciemnym marmurkowym papierem i brązową skórą na grzbiecie, z żebrami i śladowymi dekoracjami złoconego zdobienia, zużycie. Tom w języku niemieckim, z oryginalnym tytułem drukowanym gotyką. Liczne ryciny na całą stronę i złożone, przedstawiające brązowe statuy, popiersia, postacie mitologiczne, małe brązy, elementy dekoracyjne i antyczne artefakty. Tablice mają wyraźne kontury i precyzyjnie odwzorowane detale rzeźb. Obecne podpisy, numeracja i odniesienia do tablic oryginalnego włoskiego dzieła. Papier naturalnie przybrunatniały, plamy, delikatne zjawiska starzenia i ślady czasu. W starych księgach, z wielowiekową historią, mogą występować pewne niedoskonałości, nie zawsze widoczne w opisie. Ta pozycja zawiera wizualizacje AI. Odwołuj się do oryginalnych fotografii, aby zweryfikować faktyczny stan przedmiotu. Obrazy stanowią integralną część opisu. Strony (2); 4nn; 36 + mapy i tablice.

CAŁKOWITY TYTUŁ I AUTOR
Christoph Gottlieb von Murr.
Abbildungen der Gemälde und Alterthümer, in dem Königlich Neapolitanischen Museo zu Portici.
Augsburg, drukowane u Christian Deckardt, 1782.

KONTEKST I ZNACZENIE
Odkrycie Ercolano i Pompej było kluczowym momentem w historii archeologii i kultury europejskiej. Po pierwszych przypadkowych znaleziskach, systematyczne wykopaliska Ercolano rozpoczęto w 1738 roku pod patronatem Karola III Burbonów. Odkrycie Pompej w 1748 roku, podczas gdy badania przyniosły na świat budynki, malowidła ścienne, statuś, brązy, mozaiki i przedmioty codziennego życia Rzymian. Te artefakty po raz pierwszy dostarczyły niezwykle bogatego materialnego świadectwa o rzymskiej cywilizacji I wieku n.e., zachowanego po wybuchu Wezuwiusza w 79 r. Nauką gromadzenia i badań antika zajmował się Muzeum Portici, mieszczące się w królewskiej rezydencji Burbonów. Włoska publikacja Le Antichità di Ercolano esposte, uruchomiona w 1757 roku, była jednym z najważniejszych przedsięwzięć wydawniczych tego wieku. Jej wspaniałe ryciny rozprzestrzeniły po całej Europie modele artystyczne, które miały głęboko wpłynąć na neoklasyczny gust, architekturę, dekorację i sztuki użytkowe. Niemiecka seria Kilian i Murr uczyniła te obrazy dostępnymi dla szerszej publiczności, przyczyniając się do rozpowszechniania wiedzy archeologicznej w Środkowej Europie. Szósta tom, poświęcony brązowym statuiom, stanowi szczególne źródło wiedzy o historii rzeźby antycznej i kształtowaniu się nowoczesnych kolekcji muzealnych.

KRÓTKA BIOGRAFIA AUTORA
Christoph Gottlieb von Murr (1733–1811) był niemieckim historykiem, erudytą, bibliofilem i uczonym sztuk pięknych, urodzonym i zmarłym w Norymberdze. Przedstawiciel oświeceniowej erudycji, rozwijał szerokie zainteresowania od historii sztuki po literaturę, od archeologii po historię nauk i cywilizacji. Dokonał licznych podróży badawczych po Europie, odwiedzając biblioteki, kolekcje artystyczne i środowiska intelektualne. Był autorem ważnych publikacji historycznych i bibliograficznych i założył Journal zur Kunstgeschichte und zur allgemeinen Litteratur, czasopismo, które przyczyniło się do upowszechniania wiedzy artystycznej i literackiej. Jego praca jako kuratora serii dotyczącej antik Ercolano i Pompej świadczy o zainteresowaniu niemieckich uczonych nowymi włoskimi odkryciami archeologicznymi. Współpracował z Georgiem Christophem Kilianem (1709–1781), rytownikiem i wydawcą z Augsburga, należącym do znanej rodziny artystów i drukarzy. Kilian wyróżniał się produkcją rycin archeologicznych i adaptacją wielkich publikacji ilustrowanych do szerszego kręgu odbiorców. Współpraca Murr i Kilian stanowi ważny epizod międzynarodowego rozpowszechniania kultury antykwarycznej XVIII wieku.

HISTORIA DRUKU I OBIEG
Wielkie przedsięwzięcie wydawnicze antik Ercolano wywodziło się z włoskiej serii Le Antichità di Ercolano esposte, publikowanej w Neapolu od 1757 roku pod patronatem monarchii Burbonów. Znaczące tablice neapolitańskiego wydania były skierowane głównie do monarchów, akademii i osobistości o wysokim statusie, a ich początkowy obieg był stosunkowo ograniczony. Aby sprostać rosnącemu europejskiemu zainteresowaniu odkryciami Wezuwiusza, powstały wersje i adaptacje w różnych krajach. Niemiecka seria redagowana przez Christopha Gottlieba von Murr i ilustrowana przez Georga Christoph Kiliana była publikowana stopniowo w Augsburgu od 1777 roku. Pierwsze sześć tomów ukazało się między 1777 a 1782 rokiem, zaś kolejne tomy ukazywały się później. Szósty tom, datowany na 1782 rok w opisie egzemplarza, obejmował 105 tablic poświęconych brązowym statuo. Seria ta była później ponownie drukowana i przerabiana; druga edycja, poprawiona i zaktualizowana, pojawiła się od lat dziewięćdziesiątych XVIII wieku. Egzemplarz z 1782 roku należy więc do pierwszej fazy edycji zbioru i wyprzedza kolejne przekłady. Również data 1783 podana na niektórych egzemplarzach bibliotecznych szóstej części wskazuje różnice bibliograficzne, które zasługują na dogłębną analizę, bez przy tym samodzielnie decydowania o odmiennych tłoczniach lub stanach rycin. Nie udokumentowano precyzyjnej liczby kopii pierwszej emisji szóstej części.

BIBLIOGRAFIA I ODNOŚNIKI
Universitätsbibliothek Heidelberg, Abbildungen der Gemälde und Alterthümer, volume VI, Bildsäulen von Erz: 105 Kupfertafeln, Augsburg, 1783, egzemplarz zdigitalizowany, DOI 10.11588/diglit.12613. Christoph Gottlieb von Murr, repertori biograficzno-bibliograficzne Niemców, z odnotowaniem szóstej części opublikowanej w 1782. Hollstein & Puppel, Lagerkatalog, nr 5, Berlin, 1924, partia 1434, szósta część Murr i Kilian, Augsburg 1782, z 105 rycinami. García y García, Nova bibliotheca pompeiana, nr 9709, repertuar bibliograficzny publikacji poświęconych miejscom Wezuwiusza. Furchheim, Bibliografia di Pompei, Ercolano e Stabia, s. 1, dla pierwszych opublikowanych ilustrowanych archeologicznie. Leopoldo Cicognara, Catalogo ragionato dei libri d'arte e d'antichità, nr 2645, dla wielkiej serii neapolitańskiej Le Antichità di Ercolano esposte. Antiquariat Illibrairie, Genewa, opis handlowy serii Kilian-Murr, Augsburg 1777–1782, obejmujący pierwsze sześć tomów i odpowiednie tablice. Antiquariat Werner Steinbeiß, opis drugiej edycji serii, Augsburg, 1793. Universitätsbibliothek Augsburg, badania nad produkcją kalkografii i działalnością wydawniczą Georga Christoph Kiliana w XVIII wieku.