Andrea di Modona - Canto Harmonico - 1690

MANUAŁ SEICENTESCO CZYTANIA FERMO Z ZAZNACZENIAMI MUZYCZNYMI: TEORIA I PRAKTYKA
Traktat z 1690 roku, wzbogacony o partytury i rękopisy ścieżek naukowych.

ABSTRAKT
Wydrukowano w Modenie w 1690 roku przez spadkobierców Cassianich, Canto Harmonico Andrea z Modony to traktat dydaktyczny poświęcony nauce śpiewu fermowego. Jego cel jest zadeklarowany już w tytule: towarzyszyć czytelnikowi ku «perfekcyjnej cognitione» tej praktyki muzycznej. W prezentacji dzieła autor opisuje, że książka była początkowo myślana na własny użytek, by łatwiej przyswoić teorię i praktykę śpiewu fermowego; dopiero później, namówiony do publikacji, postanowił ją wydać, by mogła być użyteczna także dla innych.

Dzieło składa się z pięciu części i porusza zasady śpiewu, jego pochodzenie, definicję oraz różne jego gatunki lub rzędy śpiewu fermowego. Wyjaśnienia wzbogacone licznymi przykładami muzycznymi oraz aparat drzeworytniczy obejmują frezy, inicjały, zakończenia i fraterna françescana na frontispisie. Repertua bibliograficzne opisują także trzy tablice, w tym jedną z ręką guidonianą, narzędzie dydaktyczne związane z solmizacji.

Egzemplarz ten zachowuje ślady własnej historii nauki: rękopirowane partie muzyczne na grzbiecie, dodany indeks przy skrzydełku przednim i złożone notatki z skalą harmoniczną przy skrzydełku tylnym. Okładka z epoki z miękkiego kartonu i anotacje dodane z biegiem czasu dokumentują praktyczne użycie woluminu jako pomoc w nauce muzycznej. To istotne świadectwo obiegu teorii śpiewu liturgicznego w środowiskach religijnych i modenesej produkcji typograficznej końca XVII wieku.

DLACZEGO KUPIĆ
Traktat muzyki sakralnej z XVII wieku, poświęcony Francesco Spilimbertiemu i wydany przez spadkobierców Cassianich, drukarzy biskupich. Partie, tabele opisane w repertoriach oraz rękopisy przykładowe egzemplarza zwiększają jego atrakcyjność dla kolekcjonerów książek muzycznych, historii liturgii i kultury franciszkańskiej.

PRZEDZIAŁ WYMIARU
Zakres orientacyjny: 400–600 euro, Finarte odnotowało szacunkową wartość 400–600 euro w 2021 r.; Gonnelli bazę aukcyjną 650 euro w 2013 r.

OPIS FIZYCZNY I STAN ZACHOWANIA
W Modanie, dla spadkobierców Cassianich Drukarze Biskupich, 1690. Numeracja stronic: 228, 90 (ale rzeczywiste 92), [2], łączna liczba stron 322. Piąta część ma samodzielną numerację. Repertoria opisują wydanie z trzema tablicami, dwoma złożonymi.
Kołnierz epoki z wytłoczonymi śladami rękopirowanych partytur na grzbiecie; nowoczesny kontener w pół imitacyjnej skórze z tytułami i złoceniami na grzbiecie. Frontispis z ręcznie wykonaną frakcją françescana; frezy, inicjały i zakończenia ryte w drewnie; liczne partytury w tekście; ryciny typograficzne w rejestrze. Przewiązanie nosi ślady użycia i drobne pęknięcia na grzbiecie; większość kart zbrązowiała. Ogólnie egzemplarz w bardzo dobrym stanie. Na skrzydełku przednim przypisany indeks rękopirowany; zachowały się skasowane notatki posiadacza i, na skrzydełku tylnym, złożone notatki z harmoniczną skalą.

TYTUŁ PEŁNY I AUTOR
Canto Harmonico w pięciu częściach podzielony, dzięki któremu można dojść do perfekcyjnej cognitione Canto Fermo, o. o. F. Andrea di Modona Min. Osservante di S. Francesco. Do Najprzewielebniejszego Ojca Francesco Spilimberti Predikatora Generalnego, Czytelnika Jubilata i Ministra Prowincjalnego Min. Osser. S. Franciszka. W Modanie, dla spadkobierców Cassianich Drukarze Biskupich, 1690.

KONTEKST I WAGA
Śpiew fermowy stanowił zasadniczy element kształcenia muzycznego i liturgicznego. Traktat Andre della Modony ma na celu uczynienie fundamenów teoretycznych i praktycznych dostępnymi, organizując ekspozycję w dydaktyczną sekwencję i uzupełniając ją przykładami muzycznymi. Rękopis związany z tablicami guidonianą opisany w tablicach łączy go z mnemonicznymi metodami solmizacji używanymi w nauczaniu.

Rękopisy obecne w egzemplarzu czynią go także świadectwem lektury i nauki: łączą drukowany tekst z praktyką osoby, która go przeglądała, bez możliwości pewnego ustalenia, data dopisywania lub autora.

BIOGRAFIA AUTORA
Biografie o Andrea di Modona są skąpe. Repertoria zapisują go także jako Andrea da Modena i lokują go w XVII wieku; frontispis identyfikuje go jako Mała Osservante di San Francesco. Odbiorca, Francesco Spilimberti, jest wskazany jako Predicator Generalny, Czytelnik Jubilat i Minister Prowincjalny Zakonu. W braku wiarygodnych potwierdzeń, nie dodaje się precyzyjniejszych dat biograficznych.

HISTORIA WYDANIA I OBIEG
Wydanie zostało wydrukowane w Modenie przez spadkobierców Cassianich, drukarzy biskupich, w 1690 r. Repertoria śpiewu fermowego i katalogi bibliograficzne opisują dzieło w jednym tomie, podzielonym na dwie sekcje typograficzne i pięć części według tytułu. Autonumeracja piątej części to cecha do odnotowania w kolacjonie egzemplarza.

BIBLIOGRAFIA I ŹRÓDŁA
Katalog SBN; repertorium Trattati italiani di canto fermo, Uniwersytet w Tours; Library of Congress, kartoteka wydania z 1690 r.; katalogi aukcyjne Gonnelli, 2013, i Finarte, 2021.