Antonio Morato (1903–1989) - Maternità

AUTOR

Antonio Morato (Este, 17 marca 1903 – Padwa, 13 marca 1989), włoski malarz. Kształcił się w tętniącej życiem Padwie lat dwudziestych, poza tradycyjnymi ścieżkami akademickimi. Początkowo bliski założeniom nurtu „Novecento”, wyróżniał się wyjątkową wrażliwością figuratywną, opartą na instynktownym przylgnięciu do rzeczywistości. Lubił bowiem określać artystów mianem „zwierząt w okularach”, zdolnych z wyprzedzeniem wyczuwać to, co unosi się w powietrzu. Na swoich pierwszych płótnach, poświęconych martwym naturom, maskom i pejzażom, łączył autentyczną ludową naturę z niezwykłą dbałością o formę i kompozycję.

Po wojnie jego język artystyczny ewoluował, przyswajając picassowskie rozbicie przestrzeni oraz kolorystykę Matisse’a, by od końca lat pięćdziesiątych zwrócić się ku bardziej intymnej i pozbawionej złudzeń twórczości. Unikając przelotnych mód, w późnym okresie nadał swoim pracom bardziej introspektywny ton: pierwotna, idylliczna pieśń weneckiego pejzażu ustąpiła miejsca malarstwu wyrażającemu wyraźną niechęć do postępującej urbanizacji i cywilizacji przemysłowej. Jego typowe motywy przedstawiał w ten sposób za pomocą oszczędniejszej i bardziej zasadniczej palety barw, zachowując kolor jako kluczowy element budowania brył.

Pod względem technicznym Morato był nie tylko utalentowanym malarzem sztalugowym, swobodnie posługującym się zarówno farbami olejnymi, jak i pastelami, lecz także znakomitym freskantem. Wśród jego najbardziej prestiżowych dzieł publicznych wyróżniają się dekoracje „Sali studentek” w Palazzo del Bo oraz cykle fresków, w tym „Droga Krzyżowa”, w padewskim kościele Świętej Rodziny (1939–1940). Dziś jego prace, będące cennym świadectwem całej drogi jego przemian stylistycznych, są przechowywane i prezentowane w miejskich zbiorach Padwy, a także znajdują się w prestiżowych kolekcjach prywatnych, potwierdzając znaczenie tego oryginalnego i samotnego przedstawiciela włoskiego Novecenta.

OPIS

„Macierzyństwo”, olej na płótnie, 102 × 82 cm z ramą, samo płótno 100 × 80 cm, 1968, data i podpis przy lewej krawędzi.

Na obrazie klasyczny temat więzi rodzinnych zostaje przekształcony w wizję pełną intensywnej poezji i nowoczesności plastycznej. Po prawej stronie płótna wznosi się smukła postać matki, której ciało, pochylone w skupionej, a zarazem monumentalnej pozie, wygina się, aż górne ramię rozpościera się nad sceną niczym ochronne sklepienie, podczas gdy druga ręka opada wzdłuż dolnej krawędzi. Ku temu gestowi przyjęcia wyrywa się w górę, po lewej stronie, dziecko, uchwycone jakby zawieszone w powietrzu w ruchu pełnym czystej żywotności, z rękami i jedną nogą wyciągniętymi do przodu w radosnym akrobatycznym podskoku. W lewym dolnym polu, niczym w sekwencji czasowej lub lustrzanym odbiciu, spoczywa druga dziecięca postać, odwrócona głową w dół i owinięta wzorzystymi tkaninami. Towarzyszy jej drewniana konstrukcja geometryczna przypominająca szczebelki kołyski; całość odcina się na tle ściany podzielonej gęstą siatką regularnych pól.

Kompozycja opiera się na znakomitej równowadze między dynamicznym ruchem postaci, rozmieszczonych wzdłuż wyobrażonej, otwartej elipsy, a solidnym, ortogonalnym układem tła złożonego z pól, który nadaje przestrzeni niemal monumentalny charakter. Gęste, wyraziste pociągnięcia pędzla łączą kwadratowe, drgające dotknięcia w partii tła z długimi, modelującymi pociągnięciami, które rzeźbią anatomię w wielopłaszczyznowych formach. Kluczowe znaczenie ma konstrukcja i harmonia kolorystyczna, w której sam kolor staje się architekturą i źródłem światła: cała powierzchnia skąpana jest w ciepłym, słonecznym blasku, zbudowanym na symfonii złocistych ochr, słomkowych żółcieni i morelowych tonów, przełamanych subtelnym kontrastem bladych różów, cyklamenowych i magentowych barw oraz głębokich fioletów, które kształtują bryły matki i dziecka. Doskonałą spójność całości podkreśla drgający szmaragdowozielony i turkusowy kontur, obiegający ciała i powracający w tkaninach u dołu. Tworzy on elektryzujący kontrast dopełniający, który łączy postacie z przestrzenią w niezwykle świeżym i muzycznym współbrzmieniu.

Namocowane w 1968 roku płótno powstało w szczytowym okresie dojrzałej twórczości Antonio Morato, rozwijającej się od końca lat pięćdziesiątych pod znakiem coraz bardziej intymnego, refleksyjnego języka, dalekiego od przelotnych mód. Powojenne przyswojenie dorobku wielkich europejskich awangard — widoczne w deformującej syntezie o picassowskim rodowodzie oraz w ekspresyjnej roli palety przywodzącej na myśl Matisse’a — prowadzi tu do oszczędniejszego i bardziej zasadniczego sposobu malowania, w którym kolor pozostaje kluczowym elementem plastycznego budowania brył. Powracając do bliskiego mu tematu scen rodzinnych, z tą instynktowną wrażliwością, która skłaniała go do nazywania artystów „zwierzętami w okularach”, zdolnymi wyczuwać to, co unosi się w powietrzu, Morato wykracza poza tradycyjny opis, by przekazać nam archetypiczny i świetlisty obraz więzi macierzyńskiej.

RAPORT O STANIE

Ogólny stan dobry. Dzieło kompletne, z żywą kolorystyką i wyraźnymi pociągnięciami pędzla. Rama jest gratis.

Zdjęcie obrazu w aranżacji wnętrza zostało wygenerowane przez sztuczną inteligencję i ma wyłącznie charakter poglądowy. Wiążące są jedynie pozostałe zdjęcia, które wiernie przedstawiają obiekt i jego cechy — zarówno ogólne, jak i szczegółowe.

Wysyłka z możliwością śledzenia i ubezpieczeniem, w odpowiednim opakowaniu.