Países Bajos - Frisia Occidental Scheepjesschelling 1678

Republiek der Verenigde Nederlanden – West-Friesland – Scheepjesschelling 1678 – Enkhuizen

West-Friesland · Enkhuizen · 1678 · 6 stuiver · Zilver · Gesloten 8

Een zilveren scheepjesschelling van West-Friesland uit 1678, geslagen te Enkhuizen onder muntmeester David Hagenet. Een bijzonder aansprekende zeventiende-eeuwse emissie, met een rijk uitgewerkt oorlogsschip als centraal motief en het gekroonde wapen van West-Friesland op de keerzijde.

Dit exemplaar betreft de stempelvariant met gesloten 8 in het jaartal 1678. Het cijfer is duidelijk gevormd en vormt een herkenbaar stempelkenmerk binnen deze emissie.

Voorzijde:
Een voor de wind varend driemaster oorlogsschip, met volle zeilen en vlaggen. Rondom het omschrift:

DEVS FORTITVDO ET SPES NOSTRA

God is onze sterkte en onze hoop.

De scheepsvoorstelling vormt het visuele hoogtepunt van deze munt. Opvallend veel van de oorspronkelijke gravure is aanwezig: de masten, ra’s, tuigage, zeilen en vlaggen zijn afzonderlijk te volgen, terwijl ook de romp en de rijk uitgewerkte achtersteven duidelijk in het muntbeeld naar voren komen. Onder het schip zijn de gestileerde golven zichtbaar, waardoor de voorstelling een uitgesproken maritiem karakter krijgt.

De keuze voor een oorlogsschip was bijzonder passend voor West-Friesland. Enkhuizen behoorde in de zeventiende eeuw tot de vooraanstaande zee- en handelssteden van de Republiek en speelde een belangrijke rol binnen de overzeese handelswereld. De scheepjesschelling vormt daarmee een tastbare numismatische weerspiegeling van de maritieme betekenis van het gewest.

Keerzijde:
Centraal het gekroonde wapenschild van West-Friesland, met twee boven elkaar geplaatste leeuwen. Ter weerszijden de waardeaanduiding:

6 – S

voor zes stuivers. Rondom het omschrift:

MO : NO : ORDIN : WEST : FRISIÆ 1678

Nieuwe munt van de Staten van West-Friesland.

Het grote wapenschild staat krachtig centraal in het muntvlak. Beide West-Friese leeuwen zijn herkenbaar uitgewerkt, terwijl ook de schildomlijsting en de rijk vormgegeven kroon nadrukkelijk aanwezig zijn. Het jaartal 1678 staat links van de kroon en toont de karakteristieke gesloten 8.

Een ander sterk visueel element is de markante kabelrand, die rondom beide zijden vrijwel volledig aanwezig is. Deze omlijsting geeft de munt een verzorgde en evenwichtige presentatie en versterkt het contrast tussen het centrale muntbeeld en de omschriften.

De scheepjesschelling vertegenwoordigde een waarde van zes stuivers en behoort door zijn uitgesproken maritieme iconografie tot de meest herkenbare zilveren munttypen van de Republiek. De combinatie van het oorlogsschip en het West-Friese wapen brengt twee belangrijke elementen samen: de maritieme kracht van de Republiek en de zelfstandige identiteit van het West-Friese muntwezen.

De schellingen werden vervaardigd in de geoctrooieerde Munt van Enkhuizen, geëxploiteerd door de Amsterdamse juwelier Dirck Bosch. De muntstempels werden vervaardigd door Christoffel Adolphi, wiens verfijnde graveerwerk bijzonder duidelijk tot uitdrukking komt in de complexe scheepsvoorstelling.

Dit exemplaar presenteert zich met een rustige zilvergrijze toning, waarbij de verdiepte delen plaatselijk donkerder zijn aangezet. Hierdoor komen met name de tuigage van het schip, de letters van de omschriften, het wapenschild en de kabelrand krachtig naar voren. De combinatie van de gedetailleerde scheepszijde, de gesloten 8 en de vrijwel volledig zichtbare rand geeft het stuk een sterke en karaktervolle totaaluitstraling.

Een uitgesproken aantrekkelijke West-Friese scheepjesschelling uit 1678, met rijk aanwezige scheepsdetails, een krachtig gekroond provinciewapen, markante kabelrand en de karakteristieke gesloten 8 in het jaartal. Een munt waarop de maritieme geschiedenis van Enkhuizen en West-Friesland op bijzonder beeldende wijze samenkomt.

Muntplaats: Enkhuizen
Muntmeester: David Hagenet
Stempelsnijder: Christoffel Adolphi
Variant: gesloten 8 in 1678
Referenties: Verkade 72.4 · Pannekeet 73 · HNPM 81 ·