Ceramika - Eiraku Myozen - Japonia - 1900

Rara i wykwintna misa na słodycze ceremonii herbacianej (Kashiki / 菓子器) w stylu Hakeme (刷毛目) wykonana przez Eiraku Myozen (永樂妙全, 1852–1927), czternastą generacją znakomitej dynastii ceramicznej Eiraku, wśród historycznych rodzin Senke Jissoku (千家十職) oficjalnych dostawców mistrzów ceremonii herbacianej.
Dynastia Eiraku jest powszechnie sławna w historii sztuki japońskiej za swoje okazałe i misternie zdobione prace z wykwintnymi szkliwami kolorowymi, żywymi glazurami i wyrafinowanymi złoceniami Kinrande. W tym kontekście dzieło to jawi się wyjątkowo: jest to wybrany i intymny Utsushi (写し) — techniczny japoński termin na subtelny i czcigodny hołd artystyczny — wobec wielkiej, surowej tradycji ceramiki z ręki pierwszych ceramików od herbaty. Zamiast dekoracyjnych przepychów typowych dla rodzinnego warsztatu, Myozen mierzy się tutaj z językiem całkowicie surowym, skromnym i esencjonalnym, tworząc dzieło, które prawdopodobnie urodziło się z zamówienia specjalnego bezpośrednio od Iemoto (Wielkich Mistrzów i kapitanów szkoły herbacianej) rodów Senke dla bardziej zastrzeżonych i intymnych ceremonii.
Dzieło wyróżnia intensywne działanie materii i malarstwo na białych engobach naniesione szybkim pociągnięciem pędzla na ciemnej glinie: gest Hakeme nie jest jedynie dekoracją, lecz celowym, naturalnym i spontanicznym aktem wyrażającym piękno niedoskonałości i doskonale odzwierciedlającym filozofię Zen oraz estetykę Wabi-sabi. W obramowaniu podstawy glina nosi oryginalny pieczęć mistrza, częściowo i elegancko skryty przez wypaloną szkliwną glazurę (glaze-covered mark), typową i autentyczną cechę produkcji epoki.
Co czyni dzieło jeszcze bardziej niezwykłym, to historia jego autorki: po śmierci męża Tokuzen’a w 1909 roku, Eiraku Myozen (1852–1927) odważnie przejęła kierownictwo rodzinnego warsztatu, prowadząc produkcję aż do 1927 roku. To postać historycznie rewolucyjna: jedyna kobieta w całej Japonii epoki, która kierowała jednym z prestiżowych laboratoriów Senke Jissoku, roli tradycyjnie zarezerwowanej tylko dla mężczyzn. W okresie dwudziestolecia przywództwa kobiet jej umiejętność i wrażliwość artystyczna doprowadziły warsztat Eiraku na szczyty wysokiego profilu kolekcjonerskiego i akademickiego.
Aby zapewnić całkowitą autentyczność i bezcenną wartość kolekcjonerską przedmiotu, towarzyszy Tomobako (oryginalne drewniane pudełko epoki), podpisane przez mistrza oraz z odciskami ich czarnych tuszowych pieczątek. Pudełko, całkowicie oryginalne z okresu późnego Meiji / Taisho, zachowuje wspaniałą patynę czasu z naturalnym, ciemniejącym drewnem zgodnym z jego wiekiem. Historia tego kompletu jest nadzwyczajna: po śmierci męża (13. przywódca rodu Eiraku) Myozen odważnie przejęła kierownictwo prestiżowego laboratorium rodziny, prowadząc je z mistrzostwem przez ponad dwie dekady. W trakcie swojej kariery jej produkcja przeszła przez etapy stylowe o wyraźnie precyzyjnych fazach, skrupulatnie zestawione w badaniach muzeum Kyoto National Museum (Kyoto National Museum Bulletin No. 19 - Research on Eiraku Workshop Seals and Signatures, dostępny pod linkiem: https://www.kyohaku.go.jp/jp/learn/assets/publications/knm-bulletin/19/019_ronbun_b.pdf).
Kaligrafia na obecnym pudełku należy do dojrzałości artystycznej mistrzyni, sklasyfikowana jako Pismo V charakteryzujące się płynnym i pewnym charakterem, którym podpisywała „Eiraku”. Towarzyszą jej jej ostateczne autentyfikacyjne znaki: Pieczęć K naniesiona czarnym tuszem oraz cenna Czerwona Pieczęć Yū ("悠"). Ta ostatnia nosi znak rytualny Yū ("Wieczność / Spokój"), charakterystyczny i wyłączny znak używany przez Myozen do oznaczania pudełek najcenniejszych sztuk i wyrobów przeznaczonych dla wielkich mistrzów ceremonii herbacianej. Perfekcyjna korespondencja krzyżowa Pisma V, Pieczęci K i Czerwonej Pieczęci Yū stanowi filologiczny dowód autentyczności dzieła.
Dla pełnej przejrzystości kolekcjonerskiej informuje się, że dwie wenełowe listwy wewnętrzne w drewnie, które wzmacniają pokrywkę Tomobako, zostały ponownie sklejone w późniejszym okresie przy użyciu nowoczesnego kleju, aby zapewnić stabilność konstrukcji. Ceramika prezentuje się w doskonałym stanie, bez nitkowania, zarysowań ani późniejszych restauracji. To egzemplarz najwyższego poziomu akademickiego i filologicznego, rzadko dostępny na rynku zachodnim, przeznaczony dla wymagających kolekcjonerów ceramiki Kyo-yaki i sztuki ceremonii herbaty (Chado).