Mahakala, Pan Pawilonu. - Miedź - Chiny - XX wiek

Sztuka buddyjska tantriczna w brązie złoconym i polichromowanym – Chiny / Tybet.

Pochodzenie stylistyczne: Tradycja sino-tybetańska, dynastia Qing.

Materiał: Stop miedziowy, złocenie i ślady polichromii czerwonej i czarnej.

Motyw: Istota protektorowa buddyzmu tantricznego, przedstawiona w formie groźnej.

Niezwykła rzeźba religijna z metalu, złocona i polichromowana, przypisywana końcowi XVIII wieku, na przełomie rządów cesarzy Qianlong (1735-1796) i Jiaqing (1796-1820).

To dzieło należy do artystycznej tradycji buddyzmu ezoterycznego sino-tybetańskiego, szczególnie obecnej za dynastii Qing.

Bogini/postać przedstawiona jest w potężnej, obronnej pozie, z wyrazistą twarzą o wytrzeszczonych oczach, otwartymi ustami ujawniającymi kły, imponującą, wielotwarzową koroną i bogatą biżuterią rytualną.

Trzyma wydłużony atrybut przed swoją piersią i spoczywa na leżącej postaci, symbolizując panowanie nad siłami negatywnymi i duchową ignorancją.

Całość spoczywa na misie o lotosowym kształcie, misternie uformowanej, otoczonej dużym, ruchliwym, odczepialnym mandorlą. Mandorla ta ma liczne wstęgi, symboliczne ozdoby, a na szczycie postać skrzydlata przypominająca Garudę, strażnika tradycji buddyjskiej.

Rzeźba zachowała znaczne ślady złocenia, sprzężone z czerwono-czarną polichromią spodnich warstw, dającą interesujący kontrast i podkreślającą bogactwo dekoracyjnej pracy. W przeciwieństwie do kopii z końca XIX wieku, które nakładają czerwone akcenty na złocenie.

Tył przedstawia precyzyjne wykończenie ubrania, biżuterii i fryzury. Pod podstawą widnieje podwójny vajra wygrawerowany, symbol rytualny stabilności i duchowej niezniszczalności.

Kontekst historyczny i religijny

Na czas panowania Qianlonga buddyzm tybetański cieszył się znacznym cesarskim patronatem. Chińskie i tybetańskie warsztaty rozwijały produkcję rzeźb religijnych łączącą ikonografię Himalajów z chińskimi technikami metalurgicznymi i dekoracyjnymi.

Równolegle z wielkimi zamówieniami cesarskimi istniała produkcja przedmiotów kultu przeznaczonych do świątyń, sanktuariów i domowych ołtarzy.

Częstotliwość odwiedzania świątyń odgrywała ważną rolę w życiu religijnym chińskich populacji. Wierni składali tam ofiary, finansowali przedmioty sakralne lub nabywali przedstawienia religijne przeznaczone do przechowywania w domach.

Te rzeźby stanowiły narzędzia modlitwy, ochrony i osobistej dewocji. Niektóre były ofiarowywane sanktuariom w ramach realizacji życzeń wiernych, inne zaś trafiały na rodzinne ołtarze.

To dzieło może być zbliżone do tej tradycji obiektów religijnych do Dewocji, bez możliwości precyzyjnego ustalenia jego pierwotnego przeznaczenia.

Cechy artystyczne

Rzeźba wyróżnia się kilkoma cechami:

• Ekspresja twarzy, typowa dla groźnych bogiń opiekuńczych.
• Złożoność korony i rytualnych ozdób.
• Bogactwo biżuterii i misternie wykonanych szat.
• Obecność dużej aureoli w formie ozdobnej.
• Zachowane ślady złocenia i dawnej polichromii.
• Podwójny Vajra wygrawerowany pod podstawą, wzmacniający jej religijny charakter.

Stan zachowania

Stary stan z patyną, ciemnym odcieniem, zużyciem złocenia, zniekształceniami polichromii i śladami utleniania w dobrym porządku warstw produkcyjnych (czarny, czerwony, potem złoty).

Mandorla jest ruchoma, a atrybut poprzeczny odłączony, co widać na fotografiach. Widoczne są zużycia i drobne odkształcenia na niektórych elementach dekoracyjnych.

Te cechy mają być brane pod uwagę przy ocenie ogólnego stanu konserwacji obiektu i jego attribucji.

Wnioski

Piękna rzeźba o tradycji buddyjskiej sino-tybetańskiej, stylistycznie przypisywana końcowi XVIII wieku, świadcząca o promiennym wpływie sztuki religijnej za dynastii Qing.

Jej ikonografia ochronna, bogata ornamentyka i ślady polichromii nadają jej wartość artystyczną i historyczną, szczególnie dla kolekcjonerów sztuki buddyjskiej chińskiej i himalajskiej.