Marius Bauer (1867-1932) - Monumentale tempelruïnes in Egypte

Deze aquarel van Marius Bauer (1867–1932) toont een monumentale Egyptische architectuurvoorstelling waarin hoge, verweerde bouwmassa’s en kolossale vormen oprijzen tegen een vrijwel ononderbroken blauwe hemel. De verticale elementen domineren het beeld en worden door Bauer vanuit een laag gezichtspunt weergegeven, waardoor hun schaal en monumentaliteit sterk worden aangezet. Rechts zet de architectuur zich voort in lagere, horizontale muurpartijen, waardoor een krachtig contrast ontstaat tussen hoogte en breedte.

Bijzonder sterk is Bauers beheersing van de aquareltechniek. Met transparante wassingen in zandkleur, oker, roodbruin en blauw, grote uitgespaarde partijen papier en enkele donkere accenten suggereert hij massieve architectuur zonder deze minutieus uit te werken. De diepe roodbruine schaduw tussen de hoge vormen geeft het werk diepte, terwijl het intense blauw van de hemel de warme, zonbeschenen architectuur versterkt. Met slechts enkele penseelstreken ontstaat zo een overtuigend spel van licht, hitte, ruimte en monumentale schaal.

Het onderwerp sluit direct aan bij een belangrijk hoofdstuk binnen Bauers oeuvre. In 1894 reisde Bauer naar Egypte, waar hij zowel de monumenten van de Egyptische oudheid als de islamitische architectuur en het stadsbeeld van Caïro bestudeerde. Hij legde zijn waarnemingen vast in schetsboekjes en grotere zelfstandige tekeningen en beschreef architectuur uitvoerig in zijn correspondentie. Juist deze brede belangstelling is relevant voor het aangeboden werk: Bauer benaderde Egypte niet uitsluitend als het land van faraonische monumenten, maar als een omgeving waarin oude Egyptische ruïnes, islamitische architectuur en het eigentijdse stads- en landschapsbeeld gezamenlijk zijn visuele wereld bepalen.

Aquarel op papier, 56 x 44 cm. Afmetingen met lijst: 77 x 63 cm. Rechtsonder gesigneerd M. Bauer. Op de achterzijde bevindt zich een oud etiket van lijstenmaker A.J. Heijdenrijk Jr. N.V., Amsterdam en Den Haag.

Biografie kunstenaar

Marius Bauer (1867–1932) behoort tot de voornaamste Nederlandse vertegenwoordigers van het oriëntalisme rond 1900. Hij volgde zijn opleiding aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en verwierf bekendheid met schilderijen, aquarellen, tekeningen en grafiek gebaseerd op zijn reizen. Van bijzondere betekenis was zijn reis naar Egypte in 1894. Daar bestudeerde hij zowel de monumentale overblijfselen van de oud-Egyptische beschaving als het islamitische erfgoed en de architectuur van Caïro. Ter plaatse maakte hij nauwkeurige studies in schetsboeken en grotere zelfstandige tekeningen, die later als beeldmateriaal voor zijn oeuvre konden dienen. Bauer vertaalde deze observaties naar een herkenbare, atmosferische beeldtaal waarin architectuur vaak monumentaal boven kleine menselijke figuren of het landschap uittorent. Zijn werk wordt gekenmerkt door transparante wassingen, een trefzekere lijnvoering en sterke licht-donkercontrasten. Werk van Bauer bevindt zich onder meer in de collectie van het Rijksmuseum in Amsterdam.

Bij het schilderij wordt gratis het rijk geïllustreerde boek Marius Bauer 1867–1932 – Oogstrelend Oosters meegeleverd. Deze omvangrijke monografie van kunsthistoricus André Kraayenga behandelt Bauers reizen en oeuvre en bevat uitgebreid beeldmateriaal en kunsthistorische documentatie over zijn oriëntalistische werk.