Vlaamse School (XVII) - De Emmaüsgangers

Vlaamse School, 17de eeuw
De Emmaüsgangers
Olieverf op koper, 12,8 × 16,8 cm (met lijst 33 × 36,5 cm)
Vlaamse barok – ongesigneerd – verf plaatselijk dun, lichte en stabiele craquelure, recent oppervlakkig gereinigd en voorzien van een uiterst dunne matte dammarvernis

Inleiding
Dit verfijnde kabinetstuk op koper is een karakteristiek voorbeeld van de Vlaamse schilderkunst uit de 17de eeuw, waarin religieuze voorstellingen op intieme schaal werden gecombineerd met zorgvuldig opgebouwde landschappen. Binnen de Vlaamse School nam het Emmaüsverhaal een bijzondere plaats in: het bood kunstenaars de mogelijkheid om een Bijbels narratief te verbinden met een sfeervol, vaak idyllisch landschap, waarin de natuur een contemplatieve en spirituele rol vervult. Het hier gepresenteerde werk sluit nauw aan bij deze traditie en toont de hoge technische en artistieke kwaliteit die kenmerkend is voor Vlaamse ateliers uit deze periode.

Beschrijving van het werk
De voorstelling toont het moment waarop Christus, na Zijn verrijzenis, onderweg is naar Emmaüs in gezelschap van twee discipelen. Christus is centraal geplaatst en herkenbaar aan zijn warm rood-oranje gewaad, dat hem visueel onderscheidt van de discipelen in meer gedempte aardetinten. De figuren zijn verwikkeld in een levendig maar ingetogen gesprek, waarbij gebaren en lichaamshoudingen subtiel verwijzen naar de Bijbelse dialoog. Eén van de discipelen heft de hand en wijst in de richting van het landschap en de weg die zich voor hen uitstrekt, terwijl Christus met een kalm gebaar vooruit wijst.

Het landschap domineert de compositie. Op de voorgrond zijn bladeren, planten en aarde met grote precisie uitgewerkt. De boompartijen links creëren een beschutte ruimte waarin de figuren zich bevinden, terwijl de achtergrond zich opent naar een weids dal met heuvels, wolkenpartijen en een nederzetting in de verte. Deze geleidelijke overgang van donker naar licht versterkt de dieptewerking en verleent het tafereel een verstilde, bijna meditatieve sfeer.

Techniek en kleurgebruik
De keuze voor koper als drager wijst op een streven naar verfijning en duurzaamheid. Het gladde oppervlak maakt uiterst fijne penseelvoering mogelijk, wat zichtbaar is in de nauwkeurige modellering van de figuren en de gedetailleerde weergave van de vegetatie. De verf is dun en in transparante lagen aangebracht, een techniek die veelvuldig werd toegepast in de Vlaamse 17de-eeuwse schilderkunst op koper.

Het kleurenpalet wordt gedomineerd door koele groenen en blauwige tonen in het landschap, contrasterend met het warme rood van Christus’ mantel. Deze bewuste kleuraccentuering richt de blik van de beschouwer onmiddellijk op de hoofdfiguur en benadrukt diens centrale rol in het verhaal. De luchtpartijen zijn opgebouwd uit zachte overgangen van blauw, wit en geel, wat bijdraagt aan de atmosferische diepte en de serene uitstraling van het geheel.

Compositie en kunsthistorische context
De compositie weerspiegelt de Vlaamse landschapstraditie waarin de mens relatief klein wordt weergegeven binnen een groots natuurdecor. Deze benadering, geworteld in de late 16de en vroege 17de eeuw, benadrukt de nietigheid van de mens tegenover de schepping en sluit thematisch aan bij het spirituele karakter van het Emmaüsverhaal. De diagonale lijn van het pad, de verticale accenten van de boomstammen en de open horizon zorgen voor een evenwichtige en goed gestructureerde compositie.

Binnen de bredere kunsthistorische context kan dit werk worden geplaatst in de Vlaamse barok, waarin religieuze onderwerpen vaak op intieme schaal werden uitgewerkt voor particuliere devotie en verzamelingen. Stilistisch vertoont het schilderij verwantschap met de landschappelijke en verhalende tradities van de Vlaamse School, in de lijn van kunstenaars als Jan Brueghel de Oude, Gillis van Coninxloo, Joos de Momper, evenals internationale tijdgenoten zoals Paul Bril en Adam Elsheimer.

De Vlaamse School in de 17de eeuw
De Vlaamse School van de 17de eeuw stond bekend om haar hoge technische niveau, rijke kleurgebruik en verfijnde narratieve kracht. Kunstenaars werkten vaak in ateliers waar stijlen en motieven werden gedeeld en verder ontwikkeld, wat resulteerde in een sterke stilistische samenhang binnen de regio. Schilderijen op koper werden vooral gewaardeerd om hun precisie en luxueuze uitstraling en waren geliefd bij verzamelaars van kabinetstukken.

Dit werk past overtuigend binnen deze context en weerspiegelt de artistieke normen en esthetische voorkeuren van de Vlaamse School in de 17de eeuw, zonder dat een specifieke hand met zekerheid kan worden aangewezen.

Conditie
Het schilderij verkeert in een verzorgde en aantrekkelijke staat. De verf is plaatselijk dun, met lichte en stabiele craquelure passend bij leeftijd en materiaal. Recent is het werk oppervlakkig gereinigd en voorzien van een uiterst dunne matte dammarvernis, waardoor de kleuren helder en evenwichtig zijn gebleven. De presentatie in een rijk geprofileerde, zwart gepatineerde nieuwe lijst versterkt de uitstraling van dit kleine maar verfijnde paneel.

Slotbeschouwing
Dit werk van de Vlaamse School uit de 17de eeuw vormt een elegant en inhoudelijk sterk voorbeeld van religieuze schilderkunst op koper. De combinatie van een Bijbels narratief, een zorgvuldig opgebouwd landschap en een verfijnde schildertechniek maakt het tot een aantrekkelijk kabinetstuk met duidelijke kunsthistorische waarde. Het schilderij belichaamt de kwaliteiten die de Vlaamse barok zo geliefd maakten bij verzamelaars: subtiliteit, vakmanschap en een ingetogen maar overtuigende spirituele zeggingskracht.

Het werk "De Emmaüsgangers" zit is een nieuwe zwarte robbellijst

Totale afmetingen: 33 × 36,5 cm
Doek afmetingen: 12,8 × 16,8 cm

Alle verzending in professionele verpakking via Fedex, DPD of PostNL.

Voor alle verzendingen geldt een toeslag voor verpakkingsmateriaal, welke reeds is inbegrepen in de vermelde verzendprijs.


We streven ernaar om uw kunstwerk veilig en in optimale staat bij u af te leveren, waarbij we zorgvuldig aandacht besteden aan de verpakking en verzendprocedure. Bij vragen of speciale verzoeken kunt u altijd contact opnemen met de Catawiki klantenservice.

De klant is zelf verantwoordelijk voor eventuele invoerrechten en bijkomende kosten die van toepassing kunnen zijn bij levering in het buitenland.