David Joseph Bles (1821-1899) - Kaartspelers Discussie (No Reserve)

Kunstenaar: David Joseph Bles (1821–1899) naar Jean-Baptiste Madou (1796–1877)
Titel: Kaartspelers Discussie
Medium/techniek: olieverf op paneel
Afmetingen: 43,5 × 50,5 cm; met lijst 58 × 65 cm
Stijl/periodisering: 19e eeuw, romantische genrekunst (historiserend interieurstuk)
Signatuur/datering: handgesigneerd linksonder en gedateerd 1889
Conditie: sporadische oude retoucheringen (zichtbaar onder UV), lokaal lichte verticale craquelé; paneel stabiel
Bijzonderheden: compositie naar Madou’s The Cardplayers’ Dispute (gesigneerd en gedateerd 1863; tentoongesteld Brussels Salon 1863); herkomst: kwalitatieve Nederlandse privécollectie; No Reserve

Positionering: een 19e-eeuws “naar”-werk met herkenbare oorsprong

Dit schilderij is niet slechts “in de geest van” Madou, maar is concreet gebaseerd op een bekend voorbeeld: Jean-Baptiste Madou’s The Cardplayers’ Dispute, gesigneerd en gedateerd 1863, en destijds getoond op de Brussels Salon van datzelfde jaar. Daarmee past Bles’ paneel in een klassieke 19e-eeuwse praktijk: het hernemen van een succesvolle compositie (als hommage, variatie of verzamelwaardige “reductie”) door een gerespecteerde tijdgenoot met een eigen signatuur en afwerking. Bles’ datering 1889 markeert het werk bovendien als een laat, rijp uitgewerkt genre-interieur, uitgevoerd met een technische precisie die goed aansluit bij zijn reputatie als fijnzinnig verteller in beeld.

Het onderwerp: een discussie die je bijna hoort

Het tafereel draait om een kaartspel dat ontspoort in een discussie. De handeling is geconcentreerd rond de tafel: één speler leunt ver naar voren—dringend, beschuldigend—terwijl zijn tegenspeler rechts zich afwerend opstelt, steun zoekend bij de stoel en met een gesloten, defensieve lichaamstaal. De omstanders versterken de psychologie: links een groep die zwijgend kijkt, centraal een rokende figuur die met koele afstand de situatie observeert. Op de achtergrond kijken vrouwen en een kind mee; dat huiselijke “publiek” geeft de scène extra morele spanning, alsof het spel en het gedrag van de mannen onder sociaal toezicht staan.

Compositie: toneelmatige helderheid en perfecte regie

Bles organiseert de ruimte als een podium. Het brandpunt ligt bij de groene tafel, waar armen, blikken en diagonalen samenkomen. De staande figuur rechts vormt een visuele sluitsteen, terwijl de zware schouw in het midden de compositie stabiliseert en de diepte van het vertrek definieert. Stoelen, vloerplanken en de stand van de figuren sturen het oog in een zorgvuldig opgebouwde boog: van de “toeschouwers” links via de centrale roker naar het conflict rechts. Het resultaat is een levendige scène die direct leesbaar is, maar bij langer kijken blijft belonen met kleine details en subtiele karaktertekening.

Techniek en materiaal: olieverf op paneel met gecontroleerde detaillering

Olieverf op paneel is bij uitstek geschikt voor de trefzekere weergave van textuur en nuance—precies waar dit werk op uitblinkt. Hout, aardewerk, stoffen en huidtinten worden overtuigend gemodelleerd zonder overdadige verfopbouw. De schildering is fijn en beheerst, met een zekere “glans” in de highlights (kledingplooien, pijprook, reflecties op kruik en tafel). Dit type verfbehandeling past bij het 19e-eeuwse streven naar narratieve helderheid: de techniek staat geheel in dienst van het verhaal.

Kleurenpalet en licht: warm interieur met doelbewuste accenten

Het palet is overwegend warm en aards (oker-, bruin- en roodbruine tonen), passend bij een herbergachtig interieur. Bles brengt hierbinnen duidelijke accenten aan:
• het koele, opvallende grijs/lichtblauw van de mantel links, dat meteen de aandacht trekt en een “distantie”-figuur markeert;
• het verzadigde groen van tafelkleed en kleding in de voorgrond, waardoor de blik naar het conflict wordt geleid.

Het licht is gedempt en “kamergematigd”: geen hard chiaroscuro, maar een zachte modellering die de ruimte realistisch en intiem maakt. De pijprook werkt als atmosferische sluier, waardoor diepte en spanning subtiel worden versterkt.

Naar Madou: relatie tot het origineel

De relatie tot Madou’s The Cardplayers’ Dispute is inhoudelijk en compositorisch essentieel. Madou genoot grote bekendheid met dit soort scherp geobserveerde scènes uit het dagelijkse leven, waarin humor, karakter en sociale frictie samenkomen. De catalogusvermelding van het origineel (1863) en de Salon-expositie in Brussel onderstreept dat het hier om een destijds prominent werk gaat—precies het soort compositie dat later door verzamelaars en kunstenaars werd hernomen. Bles’ paneel kan binnen die traditie gelezen worden als een laat-19e-eeuwse herinterpretatie: herkenbaar naar een beroemd voorbeeld, maar uitgevoerd met Bles’ eigen kleuraccenten, verfdiscipline en narratieve timing.

Kunsthistorische plaatsing: romantische genrekust en historiserend realisme

Binnen de romantiek verschuift de aandacht geregeld van het heroïsche historiestuk naar het “kleine drama”: morele en psychologische scènes uit het dagelijks leven, vaak historiserend aangekleed. Dit werk past precies in die lijn: een compacte vertelling, vol karakterstudie, waarin de sociale ruimte (kijken, oordelen, meedoen, terugdeinzen) net zo belangrijk is als het kaartspel zelf.

Stijlgenoten (nationaal en internationaal): Charles Rochussen, Alexander Hugo Bakker Korff, Petrus van Schendel, Christoffel Bisschop, Jean-Louis-Ernest Meissonier, Ludwig Knaus.

Conditie, UV en presentatie

De conditie is verzorgd binnen de context van een 19e-eeuws paneel: er zijn sporadische oude retoucheringen (conform UV-beeld), lokaal lichte verticale craquelé, en het paneel wordt als stabiel omschreven. Het werk is fraai gepresenteerd in een klassieke lijst (totale maat 58 × 65 cm), die de historische genre-uitstraling versterkt en het schilderij direct “interieurwaardig” maakt.

Provenance

Afkomstig uit een kwalitatieve Nederlandse privécollectie. Aangeboden No Reserve—een aantrekkelijk instapmoment voor verzamelaars van 19e-eeuwse genrestukken én voor liefhebbers van de Belgisch-Nederlandse traditie rond Madou, in een door Bles gesigneerde en gedateerde (1889) interpretatie.

Het werk "Kaartspelers Discussie" zit is een rijke houten robbellijst van museale kwaliteit met messing kunstenaars-naamplaatje

Totale afmetingen: 58x65cm
Paneel afmetingen: 43,5x50,5

Alle verzending in professionele verpakking via Fedex, DPD of PostNL.

Voor alle verzendingen geldt een toeslag voor verpakkingsmateriaal, welke reeds is inbegrepen in de vermelde verzendprijs.

We streven ernaar om uw kunstwerk veilig en in optimale staat bij u af te leveren, waarbij we zorgvuldig aandacht besteden aan de verpakking en verzendprocedure. Bij vragen of speciale verzoeken kunt u altijd contact opnemen met de Catawiki klantenservice.

De klant is zelf verantwoordelijk voor eventuele invoerrechten en bijkomende kosten die van toepassing kunnen zijn bij levering in het buitenland.