Oostenrijkse school (XIX) - Portrait der Ursula Döttinger

Titel
Portret schilderij uit de Biedermeier
Portretierte dame: Ursula Döttinger

De lijst wordt als cadeau bijgevoegd en dient als bescherming van het beeld tijdens het transport.

Aan de achterzijde beschreven

Ursula Döllinger

Gehaald op 57-jarige leeftijd.

Herinnering aan L. Neelmeyer

1835

Object olieverfschilderij op linnen. Ungerahmt (de lijst die op de foto's op de achterkant zichtbaar is, maakt geen deel uit van de veiling, maar kan indien gewenst na de veiling worden gekocht.

Afmetingen Lengte ≈30 cm, Breedte ≈25 cm, Diepte ≈2 cm. (Gebaseerd op metingen met een meetlint, afgerond).

Datering en herkomst Volgens inscriptie op de achterkant gedateerd: 1835. Schilder: L. Neelmeyer (beschriftung op de achterkant, zie foto). Thema: Ursula Döttinger (naam op de achterkant). Stijl: Duitsland, Biedermeier-periode.

Weergave en iconografie
Het schilderij toont een halffiguurportret van een oudere of rijpere vrouw, geïdentificeerd als Ursula Döttinger. De figuur is in lichte onderhoek weergegeven en kijkt de kijker direct aan, wat een persoonlijke en nabije sfeer creëert.

Kleding en accessoires

Die afgebeelde persoon draagt een donkere, volumineuze hoofdbedekking die doet denken aan een vossen- of fluwelen muts en typisch kan zijn voor de burgerlijke of landelijke klederdracht van het vroege 19e eeuw.

Om de hals ligt een zwarte sjaal of een sjaal.

Daar draagt ze een breed, wit-blauw gestreept doek of een overkleed (waarschijnlijk van linnen of wol), dat kunstig is gedrapeerd.

De kleding in de schouderregio is in een diepe bruin-rode tint gehouden.

Een gouden oorbel (waarschijnlijk een creool- of knoopoorbel) is zichtbaar in het rechteroor.

Achtergrond en lichtinval: De vrouw is geplaatst in een binnenruimte, gesuggereerd door een raam aan de linkerkant, voor het welk een witte gordijn hangt. In het raamgebied staat een potplant (waarschijnlijk myrte of iets dergelijks). Het licht valt zacht van links binnen en modelleren het gezicht.

Gebaar en uitdrukking: De uitdrukking is serieus, maar kalm en beheerst. De lichte roderingen op de wangen en in de ogen wijzen op een naturalistische weergave, die in het Biedermeier de eerlijke, ongeschminkte voorstelling waardeerde. Het portret straalt intimiteit uit en respect voor de persoonlijkheid van de afgebeelde.

Techniek en schilderstijl
Techniek: olie op linnen. De verf is dekkend aangebracht. Penseelvoering: De schilderwijze is relatief summier, maar doelgericht.

Gezicht: fijnere modellering van de gelaatstrekken en oogpartij. De wangetjes zijn met krachtig rood geaccentueerd, een typische iconografie van de volkstümelijke portretkunst van die tijd, die gezondheid en vitaliteit moest benadrukken.

Kleding/achtergrond: De stijl is hier breder en minder gedetailleerd, vooral op het gebied van de kleding en het raam. De structuren van de stof worden gesuggereerd door dikke, parallelle penseelstreken.

Kleuren: De afbeelding leeft van het contrast tussen de aardse tinten (bruin-rood van de kleding, oker van de achtergrond) en de koele, accentuerende kleuren (blauw en wit van de sjaal, zwart van de halsdoek en de muts).

Stilistische en historische ordening
Stijlistieke plaatsbepaling: Het werk behoort stilistisch tot de periode van het Biedermeier (ca. 1815–1848).

Biedermeier-portret: Kenmerkend is de gerichtheid op het burgerlijke subject en de huiselijke intimiteit. Er werd waarde gehecht aan een realistische, vaak wat strenge en psychologiserende weergave zonder heroïsche overdrijving. De weergave van Ursula Döttinger voldoet aan het ideaal van een eerlijk, huiselijk portret.

Regionale stijl: De combinatie van gedetailleerde gezichten met summier geschilderde kleding, de duidelijke contouren van de wangen en de volkskostuum wijzen op de regionaal beïnvloede portretschilderkunst van het Duitstalige gebied, die vaak werd uitgevoerd door ambachtslieden of minder academisch opgeleide schilders.

Kunstenaar L. Neelmeyer: Zonder verdere referenties is L. Neelmeyer waarschijnlijk een lokaal actieve portretkunstenaar of een schilder die in opdracht van burgerlijke families werkte. De exacte biografische classificatie zou verder kunsthistorisch onderzoek vereisen. De datummering 1835 is perfect geplaatst voor de stilistische classificatie.

Staat van conservering en documentatie
Staat van behoud: Het doek lijkt, als gevolg van de leeftijd, in een goede tot matige staat te verkeren. Er zijn duidelijke craquelures (barsten in de verflaag) en afwerkingsplekken zichtbaar. Het oppervlak vertoont een patina. Het motief is over het algemeen stabiel en goed behouden.

Documentatie: De handgeschreven inscriptie op de achterkant is een essentiële, primaire bron voor de provenance en identiteit van het werk.

Portret van Ursula Döttinger

L. Neelmeyer

1835

Dat inscriptie de echtheid van het afgebeelde en de datering bevestigt, wat voor een werk uit het Biedermeier van grote kunsthistorische betekenis is.