Ovidio - Art d’Aimer - 1759

SZTUKA MIŁOŚCI W STULECIU SALONÓW, GDY OWIDID STAJE SIĘ WYRAZISTY I NIEBEZPIECZNY
To wyrafinowane, XVIII-wieczne wydanie „Ars Amatoria” Owidiusza, prezentowane jako „nowy poemat w sześciu pieśniach”, jest doskonałym przykładem współczesnej interpretacji starożytnej klasyki, przepuszczonej przez galanterię i narracyjny smak francuskiego oświecenia. Nie jest to proste tłumaczenie, lecz adaptacja literacka, która na nowo interpretuje Owidiusza dla salonowej publiczności, stonując łacińską erudycję na rzecz narracyjnej gracji i sentymentalnej elegancji. Ryciny towarzyszą tekstowi niczym prawdziwe wizualne komentarze, umieszczając sztukę miłości w teatralnej scenerii ogrodów, świątyń i skodyfikowanych gestów. Tom plasuje się w połowie drogi między literaturą libertyńską a moralnym klasycyzmem, ucieleśniając typowe dla XVIII wieku napięcie między pożądaniem, ironią a kontrolą społeczną.
Wartość rynkowa
Na rynku antykwarycznym to ilustrowane wydanie osiąga zazwyczaj cenę od 300 do 500 euro za kompletne kopie tablic oraz Listu Zulniego z odpowiedzią. Współczesna, pełna, skórzana oprawa, choć mocno zniszczona, oraz kompletność zestawu ikonograficznego przyczyniają się do jego wysokiej wartości.

Opis fizyczny i stan
Współczesna, pełna, skórzana oprawa, żebrowany grzbiet z przegródkami i złoconymi zdobieniami. Strona tytułowa z ozdobnym ornamentem typograficznym, siedem rytych tablic poza tekstem. Kompletny egzemplarz, zawierający List Zulniego do Zulniego i jego Odpowiedź, oprawiony na końcu tomu. Strony z niewielkimi przetarciami i śladami upływu czasu; ogólne zużycie oprawy. W starych księgach, z wielowiekową historią, mogą występować pewne niedoskonałości, które nie zawsze są zaznaczone w opisie. S. (6); 32; 262; (6).

TYTUŁ I AUTOR
L'Art d'aimer, nouveau poëme w sześciu pieśniach.
Londyn, Aux dépens de la Compagnie, 1759.
Publiusz Owidiusz Naso.


Kontekst i znaczenie
Dzieło wpisuje się w długą tradycję współczesnych przeróbek Ars amatoria, ale wyróżnia się ambicją literacką autora-redaktora, Fr.-Étienne'a Gouge de Cessières, który dążył do dostosowania Owidiusza do moralnych i narracyjnych gustów XVIII wieku. Podział na sześć pieśni, użycie eleganckiego i dyskursywnego języka francuskiego oraz aparat ikonograficzny przekształcają łaciński poemat w kulturalny, sentymentalny podręcznik, przeznaczony dla wyrafinowanego odbiorcy. Obecność końcowych listów, o pseudoorientalnym i dialogicznym tonie, wzmacnia narracyjny i teatralny charakter tomu, rozszerzając jego wymiar literacki poza prostą klasyczną przeróbkę.

Biografia autora
Publiusz Owidiusz Naso urodził się w Sulmonie w 43 roku p.n.e. i zmarł na wygnaniu w Tomi około 17 roku n.e. Był jednym z największych poetów epoki Augusta i autorem fundamentalnych dzieł, takich jak „Metamorfozy”, „Fasti” i „Sztuka Amatoria”. Mistrz formalnej elegancji i ironii, Owidiusz przekształcił mit i miłość w niezwykle nowoczesne narzędzia literackie. To właśnie „Sztuka Amatoria”, z jej swobodną i inteligentną wizją pożądania, przysporzyła mu wrogości władzy cesarskiej i wygnania, ale przyczyniła się do jego trwałego sukcesu w kulturze europejskiej.

Historia druku i obiegu
Francuskie wydania „Sztuki kochania” cieszyły się dużym zainteresowaniem w XVIII wieku, często w formie adaptowanej lub parafrazowanej, aby ominąć cenzurę moralną i uczynić tekst bardziej akceptowalnym dla współczesnej publiczności. Wydanie londyńskie z 1759 roku, choć po francusku, wykorzystywało większą swobodę redakcyjną prasy angielskiej, umożliwiając bogate ilustracje i bardziej wyrazistą oprawę tekstu niż w wydaniach kontynentalnych.

Bibliografia i źródła
Cohen-de Ricci, M., Guide de l'amateur de livres à gravures du XVIIIe siècle, Paryż.
Brunet, J.-C., Manuel du libraire et de l'amateur de livres, Paryż.
Praz, M., La Chair, la mort et le diable dans la littérature du XVIIIe siècle, Paryż.