Virgilio - Eneide - 1760

ENEIDA JAKO TEATR: POEMAT NARODOWY W ILUSTRACJI XVIII WIEKU
Paryskie wydanie Eneidy Publiusza Wergiliusza Marone z 1760 roku, w słynnym włoskim tłumaczeniu Annibala Caro, stanowi jeden z najwybitniejszych osiągnięć XVIII-wiecznego ilustrowanego wydawnictwa klasycznego. Ten fundamentalny poemat czasów rzymskich został tu przedstawiony w pełni oświeceniowej formie, w której tekst epicki prowadzi nieustanny dialog ze złożonym i wyrafinowanym aparatem ikonograficznym. Alegoryczne frontispisy, portrety, całostronicowe plansze i gęsta dekoracja miedziorytnicza przekształcają lekturę w złożone doświadczenie wizualne i intelektualne, w którym Eneida potwierdza swoją wartość jako tekst o charakterze moralnym, politycznym i estetycznym dla kulturalnej europejskiej publiczności. Książka ta nie jest jedynie nośnikiem poematu, ale obiektem całościowym, mającym na celu edukację oka i intelektu poprzez harmonię słowa i obrazu.
Wartość rynkowa
Na międzynarodowym rynku antykwarycznym to ilustrowane wydanie Eneidy, w dwóch tomach formatu oktawo, osiąga ceny od 1000 do 4000 euro w dobrym stanie i z kompletem ilustracji. Obecność współczesnej, zdobionej oprawy, czytelnych odcisków i dobrze zachowanych rycin przemawia za średnio-wysoką ceną. Renowacje zawiasów i drobne wady powierzchni, jeśli zostaną prawidłowo wykonane i zadeklarowane, nie wpływają znacząco na ogólną wartość.

Opis fizyczny i stan
Dwa tomy formatu oktawy. Współczesna oprawa z marmurkowanej cielęciny, deski obramowane potrójną złotą listwą; złote tytuły i numer tomu w podwójnej wkładce na grzbiecie; marmurkowane krawędzie. Zawiasy po renowacji i lekkie odklejenie; przednie deski częściowo oderwane. Papierowa ekslibris naklejony na tylną okładkę drugiego tomu. Grawerowany alegoryczny frontispis, strona tytułowa i miedziorytowy portret obecne w obu tomach. Dwanaście całostronicowych miedziorytów. Liczne miedziorytowe nakrycia głowy, winietki i wyklejki w tekście. Karty z niewielkimi plamami i zażółceniami. W starych księgach, z wielowiekową historią, mogą występować pewne niedoskonałości, nie zawsze zaznaczone w opisie. Strony: (4), 6 nienumerowanych, 342, 2 nienumerowane, (4); (4), 8 nienumerowanych, 314, (4).

TYTUŁ I AUTOR
Eneida.
Paryż, U wdowy Quillau, 1760.
Publiusza Wergiliusza Maro. Tłumaczenie włoskie autorstwa Annibala Caro.

Kontekst i znaczenie
To wydanie idealnie wpisuje się w wielki XVIII-wieczny projekt ponownego odczytania klasyki jako narzędzia edukacji moralnej i obywatelskiej. Przekład Caro, uznawany już za jedno z najlepszych włoskich tłumaczeń Wergiliusza, zostaje tu dodatkowo uszlachetniony dzięki figuratywnemu aparatowi, który interpretuje epos w teatralnym, narracyjnym i sentymentalnym tonie. Ryciny nie tylko ilustrują słynne epizody, ale stanowią prawdziwy wizualny komentarz do poematu, prowadząc czytelnika w zrozumieniu scen, postaci i wartości ucieleśnionych przez Eneasza. Tom odzwierciedla francuskie zamiłowanie do książki jako syntezy literatury, sztuk wizualnych i wyrafinowanej typografii.

Biografia autora
Publiusz Wergiliusz Maro urodził się w 70 r. p.n.e. w pobliżu Mantui i zmarł w 19 r. p.n.e. Uważany za najwybitniejszego poetę epoki Augusta, był autorem Bukolik, Georgik i Eneidy. Ta ostatnia, poemat epicki w dwunastu księgach, stała się fundamentalnym tekstem kultury łacińskiej i zachodniej od czasów starożytnych, wywierając głęboki wpływ na literaturę europejską, myśl polityczną i symbolikę.

Historia druku i obiegu
Wydrukowana w Paryżu w 1760 roku przez Vedovę Quillau, edycja została zredagowana przez G. Contiego i wzbogacona bogatym zbiorem ilustracji zaprojektowanych przez artystów późnego baroku i wczesnego neoklasycyzmu, a także rytowanych przez takich mistrzów jak Defert, Prévost i innych. Przeznaczona dla odbiorców kulturalnych i bibliofilskich, cieszyła się selektywnym nakładem, o czym świadczy dziś względna rzadkość kompletnych, dobrze zachowanych egzemplarzy w ówczesnych oprawach.

Bibliografia i źródła
Katalogi BnF i WorldCat.
Brunet, J.-C., Podręcznik dla bibliotekarza i miłośnika książek.
Repertuar ilustrowanych wydań Eneidy.
Badania nad ikonografią Wergiliusza w XVIII wieku.