BIELEFELD 1921/1922 Historisch noodgeldbiljetten (Stoffnotgeld) uit de Duitse stad Bielefeld, uitgegeven in 1921 ter gelegenheid van het 700-jarig jubileum van de stad. geproduceerd door de lokale weverij Mechanische Seidenweberei Hermanns & Kürten en gedrukt door E. Gundlach AG. Dit type stoffen noodgeld werd in de Weimarrepubliek uitgegeven vanwege de enorme schaarste aan metalen kleingeld na de Eerste Wereldoorlog. Al snel werden deze prachtig ontworpen zijden en linnen biljetten populaire verzamelobjecten. 1 : Biljet van 25 Mark 1921 Zijde (Seide) Voorzijde (boven): Toont de "Bielefelder Jungbronnen" (verjongingsbron). Volgens de legende van deze spotprent konden zieke of oude mensen (en zelfs paarden) in de bron springen om er weer kerngezond en jong uit te komen. Keerzijde (onder): Bevat een satirische tekst en rijmpjes in het lokale dialect, waaronder een bekende historische omroep ("Amtliche Bekanntmachung") waarin de dorpsomroeper aankondigt dat niemand in de beek (Lutterbach) mag poepen omdat er de volgende dag bier gebrouwen wordt ("daß niemand in die bache kackt... denn morgen wird gebraut") 2 : Biljet van 25 Mark 1922 Zijde (Seide) Verschillen met de editie uit 1921 • Nieuwe teksten (bovenkant): De tekst in de boog boven de bron luidt nu "Ravensberger! Hilf! Mit-sorgender-Hand-stütze-das Alter-im-Heimatland" (een oproep om ouderen in de regio Ravensberg te steunen). • Nieuw wereldrecord (onderkant): Bovenaan de keerzijde staat nu de tekst: "Erzielte den Weltrekord von 101 Klm. 623 M. in 1 Stunde auf Göricke-Fahrrad Bielefeld". Dit verwijst naar een destijds behaald werelduurrecord op een fiets van de bekende lokale fabrikant Göricke. • Kleurstelling: De letters, randen en details hebben een andere kleurcombinatie (met fellere groen-, oranje- en blauwtinten) vergeleken met de editie uit 1921. Ook dit biljet is gemaakt van echte zijde en gedrukt door E. Gundlach AG voor de Stadtsparkasse Bielefeld. 3 : Biljet van 50 Mark 1922 Zijde (Seide) • Voorzijde (boven): Toont een sombere afbeelding van een ouder echtpaar met een zak waar "Sorge" (zorg/anvrees) op staat. De tekst in de boog is gelijk aan de 25 Mark-editie uit 1922: een oproep om ouderen in het Ravensberger land te steunen. • Satirische inflatieteksten: Rondom de afbeelding staan statistieken die de absurditeit van de hyperinflatie beschrijven. Bovenaan staat bijvoorbeeld wat je in 1914 kreeg voor een bepaald bedrag (zoals aardappelen of patrijzen) in vergelijking met de schrikbarend hoge prijzen in 1922. • Keerzijde (onder): Bevat wederom het grote centrale waardecijfer 50 in een ster, omringd door het bekende dialectrijm en extra historische/satirische kanttekeningen in de marges. 4 : Biljet van 25 Mark 1922 Linnen • Voorzijde (boven): Toont een geometrisch, ruitvormig patroon met het cijfer 25 in het midden. De teksten in de vakken bevatten satirische dialogen en spreken over de lokale cultuur en de textielproductie. • Keerzijde (onder): Staat in het teken van de geschiedenis van de stad en toont de "Bielefelder Leineweber" (linnenwever) met het jaartal 1814. Dit verwijst naar de legendarische transporten van linnen naar Parijs en de terugkeer van de Pruisische soldaten na de Napoleontische oorlogen. • Materiaal en rand: Het biljet heeft een grovere structuur dan zijde en is afgewerkt met een rafelige of omgezoomde linnen rand om te voorkomen dat de stof uit elkaar valt. 3 : Biljet van 50 Mark 1922 Zijde (Seide) • Voorzijde (boven): Toont een geometrisch, ruitvormig patroon met het cijfer 25 in het midden. De teksten in de vakken bevatten satirische dialogen en spreken over de lokale cultuur en de textielproductie. • Keerzijde (onder): Staat in het teken van de geschiedenis van de stad en toont de "Bielefelder Leineweber" (linnenwever) met het jaartal 1814. Dit verwijst naar de legendarische transporten van linnen naar Parijs en de terugkeer van de Pruisische soldaten na de Napoleontische oorlogen. • Materiaal en rand: Het biljet heeft een grovere structuur dan zijde en is afgewerkt met een rafelige of omgezoomde linnen rand om te voorkomen dat de stof uit elkaar valt.