Castagna Maurizio 1961 - XL - L'ISOLA CHE VIVE NEL BENE

Castagna Maurizio – Gemengde techniek op doek – 2025
Er zijn kunstenaars die niet de realiteit schilderen, maar de spanning die erdoorheen loopt. Maurizio Castagna — een Italiaanse schilder, opgeleid aan de Accademia Albertina in Turijn en bezitter van een solide figuratieve ervaring vóór de abstracte wending — is een van die zeldzame interpreten van het gebaar als oer-taal.
In dit werk, gepresenteerd door de verkoper als gemaakt door Castagna Maurizio, komt krachtig die materiële grammatica naar voren die hem herkenbaar maakt in elk seizoen van zijn productie: een oppervlak dat niet simpelweg geschilderd is, maar uitgehouwen in opeenvolgende lagen pigmenten, emaille, acryl, eitempera en harsen die hij zelf heeft ontwikkeld. Het doek wordt zo een slagveld en een openbaringsplek, waar wat verborgen was onder het oppervlak, in filamenten, splinters en vibraties, weer tevoorschijn komt.
De compositie, dicht en levendig, barst van nervieuze tekenen, concentrische ringen, chromatische explosies die lijken een oncontroleerbare innerlijke energie te materialiseren. Het is de les van de meesters van het Abstract Expressionisme — Pollock, Krasner, De Kooning, Rothko, Sam Francis — gefilterd door de mediterrane gevoeligheid en de persoonlijke weg van de kunstenaar, die de discipline van het heilige kende (episcopale portretten, opdrachten van de Curieën van Asti, Catania en Caltanissetta) voordat hij definitief de vrijheid van het onderbewuste bereikte.
Zoals Sgarbi zou zeggen, is kleur hier geen keuze: het is een urgentie.
Ik koele tinten — grijs, blauw, groen, gelaagd — vormen een schijnbaar rustige basis, die snel wordt doorbroken door de inval van zwart en geel, die de ruimte doorklieven als plotselinge bliksemschichten. Het is een werk van opposities, contrasten, interne dialectiek: orde en chaos, rust en spanning, licht en schaduw.
Achter deze visuele 'storm' zit geen blinde improvisatie. De gebaren zijn impulsief, ja, maar niet willekeurig. Het is dat 'automatische proces' dat de surrealisten zo dierbaar was, waarbij toeval slechts een middel is voor een diepere intentie. Zoals Okwui Enwezor schreef over Castagna:
De schilderkunst van Castagna vertegenwoordigt, beschrijft of interpreteert niet: het ontlaadt een spanning die zich binnenin heeft opgestapeld…
En dit doek is het perfecte bewijs daarvan.
Elke teken is een uitgave, elke vlek een rilling, elke beweging een geopende kloof naar de emotie die ontstaat terwijl de artiest deze maakt.
De kunst is geen scène, maar een plek: een innerlijk eiland, een andere plek die in ieder van ons leeft wanneer we het goede doen, wanneer we onze blik richten op de laatste — mensen of dieren — en in hen een kwetsbaar deel van ons eigen wezen herkennen. Het schilderij, zo geïnterpreteerd, vertegenwoordigt geen landschap, maar een morele geografie.
De opzet is energiek, levendig, complex. De structuur is dik, bijna beeldhouwkunstachtig, een kenmerkend teken van de techniek van de kunstenaar, en geeft het doek een fysiekheid die de visie overstijgt, en een tastbare ervaring wordt, lichaam, levend materiaal.
Bij haar kijken, heb je het gevoel dat het schilderij niet stil staat: het pulst, ademt, zet uit, bijna alsof het de randen van het doek wil overschrijden om ruimte te maken in de echte wereld.
In dit werk bestaan naast elkaar.
– de vrijheid van het surrealistische automatisme.
– de primordiale kracht van Action Painting,
– de poëtische diepte van de Europese kleur
– de technische wijsheid van een schilder die het figuratieve, het sacrale en het restauratievak heeft doorlopen voordat hij tot abstractie kwam.
Het is een doek dat niet wordt bekeken: men gaat erdoorheen.
Als je binnenkomt, raak je de weg kwijt, en je komt er weer uit in een andere vorm.