Filippo PICINELLI - MONDO SIMBOLICO- Gorgeous emblems book - 1653

(EMBLEMATEN; ILLUSTRATIES; EERSTE EDITIES; FIJNE BINDINGEN) Filippo PICINELLI (1604-1686)
Symbolisch universum ofwel gekozen bedrijfsuniversiteiten, uitgelegd en geïllustreerd met uitspraken en heilige en wereldlijke geleerdheid. Wetenschappers van de abt D. Filippo Picinelli uit Milaan, in de canonieke regel van de Lateranen... Met zeer uitgebreide indexen. In Milaan door de aartsbisschoppelijke drukker, 1653.
Folio (320 x 210), (28), 572, (176) pp. prachtige hedendaagse blind-gestempelde bruine kalfsleren band, exquisite ongewone blind-gestempelde centrale medaillon met een dolfijn omringd door fleurale motieven en ingeschreven in een dubbele rij lijntjes die een ruit vormen, vier-ribbelige rug, handgeschreven titel door oude hand op gelabeld papier, rode randen, een uitstekende kopie op groot en stevig papier, rijk geïllustreerd met een prachtige gegraveerde frontispice, een volledige pagina portret van de auteur en 40 exquisite gegraveerde embleemvignetten, een fascinerende kopie in een intrigerende hedendaagse fijne binding.
Eerste editie, later vertaald in het Latijn en uitgebreid door de Augustijnse monnik Augustinus Erath (1648-1729) en gepubliceerd in Keulen in 1681. De Latijnse versie ging door verschillende drukken en kan worden beschouwd als de meest uitgebreide emblemencyclopedie van de zeventiende eeuw (Daly). Het werk, verdeeld in twee delen (natuurlijke objecten, of Corpora Naturalia, en kunstmatige objecten, of Corpora Artificialia), is gebaseerd op de overtuiging dat alle schepping gelezen kan worden als een symbolisch boek; oorspronkelijk bedoeld voor predikers, is het een verzameling emblemen die de verschillende ondeugden weergeven en de motto's verduidelijken de betekenis. Het Mondo simbolico drukt goed uit “de opvoedkundige wil van de Contrareformatie: zo vertegenwoordigt de kat die spint vlak voordat hij krabt de wellustige vrouw, die ‘als ze grapt, ze spottend is’.” (Rodler).
Het mooie gegraveerde frontispice verdient enige aandacht: op een zeer symbolische wijze beschrijft het de volledige inhoud en het doel van het werk. Bijvoorbeeld, de bol op het altaar in het midden van de gravure vertegenwoordigt de wereld, de Mondo simbolico (Symbolische wereld) van de titel, terwijl de twee vrouwen die er zachtjes aan raken respectievelijk de ideale wereld (aan de linkerkant, gekleed in een jurk versierd met sterren) en de natuurlijke wereld, de fysieke aarde (aan de rechterkant, met een hoorn des overvloeds van vruchten en bloemen) voorstellen. De parallellen gaan verder, met een zuil (een schepping van de mens, hoewel geïnspireerd door de natuurlijke vorm van een boom) links en een boom rechts. De betekenis, de hele filosofie achter het boek, wordt zo goed samengevat in deze gravure: “Daarom toont dit frontispice niet alleen het meest onmiddellijk intuïtieve verschil dat kan bestaan tussen de hemelse wereld en de aardse wereld, maar wijst ons ook op een dieper verschil dat de twee scheidt; het vertelt ons, enerzijds, door het tonen van die verzameling planten, bomen, bloemen en kortom alles wat spontaan geboren wordt en leeft, dat de ‘natuurlijkheid’ van de wereld die ons omringt direct verbonden is met schepping, en anderzijds dat de ‘ideaalheid’ van de hemelse wereld vooral ligt in haar culturele en geconstrueerde karakter dat het tot een schepping maakt, zo te zeggen, volledig mentaal. Het symbolische heeft dus vooral de taak om tussen de twee werelden te bemiddelen, zodat ze contact kunnen maken” (Palumbo, p.624, vertaling). Het frontispice is ondertekend door Giacomo Cotta (?-1689), een graveur en een begaafd schilder van doeken en fresco’s; hij werkte het grootste deel van zijn leven in Bergamo. De emblemen, waarvan sommige niet ondertekend zijn, komen van verschillende kunstenaars.
Picinelli was een Italiaanse augustijner kanunnik, geleerde en emblematist; hij schreef verschillende boeken in het Italiaans en Latijn. De symbolische wereld was zijn meest beroemde werk. Het inspireerde verschillende auteurs, zoals Claude-François Ménestrier, Johannes Michael von der Ketten, Arthur Henkel: “Maar het was de volledigheid van Picinelli’s werk dat het zo verleidend aantrekkelijk maakte voor degenen die na hem kwamen. Het was het model voor Claude-François Menestrier’s monumentale Philosophia imaginum ...” (Manning, p. 127).
Ref. Peter M. Daly, Gids voor embleemstudies, New York, AMS Press, 2008, p. 213; Lucia Rodler, L’Emblematica. In: Umberto Eco (red.), Geschiedenis van de Europese beschaving, 2014, e-boek (https://www.treccani.it/enciclopedia/l-emblematica_(Storia-della-civilt%C3%A0-europea-a-cura-di-Umberto-Eco)/); John Manning, Het embleem, Londen, Reaktion Books, 2004, passim; G. Palumbo, De echte wereld en de ideale wereld op de titelpagina van de Symbolische Wereld van Filippo Picinelli. In: Emblemática trascendente, Pamplona, Sociedad Española de Emblemática/Universidad de Navarra, 2011, pp. 619-638.